Van haar honderd jaar was het laatste jaar het ergste, zei Rie Schmale deze week in de 100-jarigen-rubriek, toen was ze ‘gedumpt in dit zorgcentrum’. Haar hele inboedel was afgepakt, met als schrijnendste restant: nog maar één taartvorkje in de la. Op alles was Rie afgeknapt, op Mark Rutte, dat de AOW niet wordt geïndexeerd, het tekort aan taartvorkjes in haar la en het tekort aan zorgpersoneel, en daarom had Rie op de PVV gestemd.
Het tekort aan zorgpersoneel kan oplopen tot 265 duizend personen, zei Bianca Buurman van beroepsvereniging V&VN in januari. ‘Willen wij dat onze pizza bezorgd wordt, of dat de ambulance op tijd is als we hulp nodig hebben?’, vroeg Buurman in het AD. (Allebei, graag?) V&VN stelt een waaier aan maatregelen voor om mensen de zorg in te lokken: gratis opleidingen, bonussen, en meer kansen voor arbeidsmigranten in de zorg.
Hoe anders klinkt het regeerakkoord, waarin je leest dat AI in een klap de administratiedruk gaat verlagen én het personeelstekort oplossen – geen één arbeidsmigrant nodig. ‘Als we de administratietijd weten te halveren naar zo’n 20 procent van de werktijd, zijn we er voor de komende jaren al’, zei minister van Volksgezondheid Fleur Agema. Ik dacht aan de robotkat die een paar jaar terug als oplossing werd aangedragen voor het personeelstekort in de ouderenzorg – Marktplaats staat er vol mee.
AI zal inderdaad groot verschil maken, dat denken ook zorgverleners (volgens FNV): patiëntinformatie samenvatten, conceptantwoorden formuleren, chatbots voor triage, alle beetjes helpen. Toch baart het mij zorgen dat de ‘door de helft’-passage is geïnspireerd door adviseur Maurice de Hond, die in een presentatie op het ministerie vertelde dat de halvering van administratie in de ouderenzorg ‘in enkele maanden’ kan. Follow the Money schrijft dat De Hond dat baseert op zijn eigen ‘kennis en observaties’: ‘Het is niet onderzocht.’
Ik moet denken aan de keer dat Maurice de Hond zeker wist dat aerosolen ‘voor 90 tot 100 procent’ verantwoordelijk waren voor de verspreiding van het coronavirus, de keer dat hij ‘honderd procent zeker’ wist dat de klusjesman het had gedaan, en aan zijn Ipadschool die het onderwijs veel efficiënter zou maken – ik weet niet meer of het nou de helft efficiënter was, maar ik weet wel zeker dat in 2017 de helft van die scholen was gestopt en nu 100 procent.
Nou heb ik niet gestudeerd op AI, dus luister ik naar experts – zou Agema ook moeten doen – en die zeggen dat AI niet zo snel alles kan. Voor zorgvuldige inzet van AI moet je veel investeren in datasystemen en in de mensen. Zorgverleners denken voor de rompslomp-sloop ook aan slimmere processen, minder regels en een zorgsysteem dat vertrouwen voorop stelt. Daarnaast is niet álle administratie ‘overbodige bureaucratie’.
Opvallend dat het kabinet vol inzet op een wondermiddel waarbij we, opnieuw, ruim baan maken voor algoritmes die discriminerend kunnen uitpakken. Onderzoeker Hannah van Kolfschooten riep vorige week op tot voorzichtigheid bij de toepassing van AI in de zorg en strengere Europese regels, omdat volgens haar de kwetsbaarste patiënten (en vrouwen) vaak worden vergeten bij de ontwikkeling van AI-toepassingen. In de Europese Commissie is juist besloten tot een vrijwillige AI-gedragscode, losser dan gepland. Deze week schreven zeven Europarlementsleden een bezorgde brief aan de Commissie, die volgens de parlementariërs haar oren laat hangen naar Trumps tech-oligarchen en zo ‘discriminerende systemen’ toelaat in Europa.
‘Als je een auto of nieuw medicijn op de markt brengt, moeten die ook veilig zijn’, zei initiatiefnemer van de brief, GroenLinks-Europarlementariër Kim van Sparrentak. Geinig dat ze auto’s noemde: op de technologiebeurs Mobile World Congress werd laatst door bedrijven alweer geklaagd dat de EU moet dimmen met de regels: ‘In Europa hebben wij de gordel uitgevonden terwijl de auto nog niet bestaat’.
Het is misschien veeleisend, maar ik zou graag de auto én de gordel tegelijk willen.
Over de auteur
Emma Curvers is mediaverslaggever en columnist van de Volkskrant. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant