Israël grijpt amateuristische raketaanvallen vanuit Zuid-Libanon aan om de druk op het buurland op te voeren. Het bombardement vrijdag op Beiroet is het eerste in vier maanden, maar het zuiden van Libanon wordt vaker bestookt. Naar Israëls langetermijnstrategie is het gissen.
is correspondent Midden-Oosten van de Volkskrant. Hij woont in Amman.
Precies vier maanden lang was het kalm in de Libanese hoofdstad Beiroet. Daaraan kwam vrijdagmiddag abrupt een einde, toen het Israëlische leger het zuiden van de stad bombardeerde. Er viel een onbekend aantal gewonden. Boven de wijk Hadath, een stadsdeel waar Hezbollah de dienst uitmaakt, verscheen een grote zwarte rookpluim. Kort tevoren had een Israëlische legerwoordvoerder inwoners opgeroepen te evacueren, wat leidde tot paniek en verkeersopstoppingen.
Volgens het Israëlische leger werd bij de luchtaanval een ‘opslagplaats’ voor Hezbollah-drones geraakt, maar dat kon niet worden geverifieerd. Met het bombardement reageerde Tel Aviv op twee mislukte raketaanvallen, vrijdagochtend, op het noorden van Israël. De militante beweging Hezbollah ontkende schuld, zoals ze een week geleden ook deed na een handvol vergelijkbare raketaanvallen. De Libanese president Joseph Aoun, bepaald geen vriend van de groepering, verklaarde dat het vermoedelijk niet Hezbollah was geweest en beloofde een onderzoek naar de toedracht.
Het gaat om de grootste geweldsescalatie sinds eind november, toen het staakt-het-vuren inging tussen Hezbollah en de Israëlische regering van premier Benjamin Netanyahu. Dat bestand liep in februari af en heeft plaatsgemaakt voor een tamelijk eenzijdig machtsvertoon: de Israëliërs zijn – met volledige Amerikaanse steun – zo dominant dat ze het buurland hun wil kunnen opleggen. Vrijwel dagelijks bestoken ze doelwitten op Libanese bodem, zonder dat daar een militaire reactie op volgt.
Het ooit zo geduchte Hezbollah oogt verdeeld en vleugellam. Van het vermogen om Israël af te schrikken is niets over. De raketaanvallen van de voorbije week zijn amateuristisch, en worden met gemak onderschept door de Israëlische luchtafweer. Wie erachter zit, is onduidelijk, maar in Beiroet circuleren twee theorieën. Het zou een Palestijnse beweging kunnen zijn met een los samenwerkingsverband met Hezbollah, of toch een ongedisciplineerde factie binnen de groepering die boos is over de ‘capitulatie’ van Hezbollahs politieke leiding.
Wie er ook achter de raketaanvallen zit, aan Israëlische zijde worden ze dankbaar aangegrepen om de druk maximaal op te voeren. Al voor het bombardement op Beiroet werd een reeks dorpen in Zuid-Libanon bestookt, met vijf doden en tientallen gewonden tot gevolg. Iedere aanval op ons, zo lijkt Israëls te willen zeggen, zal worden beantwoord met een (grotere) aanval op Beiroet. ‘Ik stuur een duidelijke boodschap aan de Libanese regering: als u de afspraken van het bestand niet handhaaft, zullen wij dat doen’, aldus de Israëlische defensieminister Israel Katz.
Wat Katz er niet bij zei, is dat zijn eigen regering datzelfde bestand veel vaker heeft geschonden. Anders dan beloofd heeft Israël zijn troepen niet teruggetrokken. Op vijf strategische plekken in Zuid-Libanon zijn de Israëliërs nog aanwezig, en analisten houden er rekening mee dat ze daar nog maanden zullen blijven. En dat terwijl een blijvende bezetting Hezbollah als zelfverklaard ‘verzet’ nieuwe legitimiteit kan bezorgen. Hetzelfde geldt volgens sommigen voor de aanval op Beiroet. ‘Deze luchtaanvallen spelen Hezbollah in de kaart’, reageerde de Franse president Emmanuel Macron.
Wat Israël op de langere termijn wil bereiken, is onduidelijk. In het bestand is de volledige ontwapening van Hezbollah afgesproken, op zichzelf al een flinke kluif voor het (op papier zwakkere) Libanese leger. Volgens Mohanad Hage Ali, analist van het Carnegie Middle East Center, probeert Israël met de luchtaanvallen een wig te drijven tussen gewone Libanezen en Hezbollah. ‘Een recept voor problemen’, aldus Hage Ali. ‘Binnenlandse onrust werkt niet in het voordeel van de staat, maar van Hezbollah.’
Komende week wordt een van Trumps gezanten voor het Midden-Oosten, Morgan Ortagus, verwacht in Tel Aviv en Beiroet. Haar doel: een deal beklinken die Hezbollah de wind uit de zeilen neemt. De belangrijkste manier om dat te doen, is het vaststellen van een officiële landsgrens tussen Israël en Libanon –nu fungeert de bestandslijn van 1949 als de facto grens – zodat Hezbollah zich er niet langer op kan beroepen dat Israël kleine stukjes Libanees grondgebied bezet.
De vraag is of het bij zo’n grensdeal blijft, of dat Israël als bovenliggende partij méér gaat eisen. Een week geleden opperde Trumps gezant Steve Witkoff dat er op termijn een normalisatieverdrag tussen beide landen kan komen, hetgeen aan Libanese zijde tot onrust heeft geleid. Een groot deel van de bevolking zou een dergelijk ‘verraad’ van de Palestijnen niet accepteren. De Libanese premier Nawaf Salam haastte zich woensdag te zeggen dat normalisatie uitgesloten is.
Dat Israël de Libanon-oorlog heeft gewonnen, is duidelijk, maar het land kan nog geen victorie kraaien. Critici waarschuwen voor overmoed. Een winnaar die te veel eist, kan daar weleens spijt van krijgen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant