Zelfs onder de Republikeinen klinkt gemor over ‘Signalgate’, het lekken van militaire geheimen door Trump-ministers in een onbeveiligde appgroep. De Democraten bijten zich erin vast. Maar een duurzame oppositie bouw je niet op schandalen alleen.
is correspondent Verenigde Staten van de Volkskrant. Hij woont in New York.
Donald Trump is het eigenlijk niet meer gewend. Een schandaal dat maar blijft kleven, etteren, dat hij – zelfs bij zijn eigen achterban – niet weggewuifd krijgt als leugens of desinformatie. Maar hij ontkomt er niet aan. Dagen nadat zijn kabinetsleden gevoelige aanvalsplannen bespraken in een chatgroep op Signal, met daarin per abuis een journalist, blijft de Amerikaanse president zich verweren.
‘Een heksenjacht’, klaagt Trump donderdag nog, drie dagen na de onthulling. Toch erkent hij nu indirect dat er iets is misgegaan. Niet met excuses, maar door een schuldige aan te wijzen. ‘Het was Mike’, zegt Trump, over veiligheidsminister Mike Waltz, die de chatgroep aanmaakte. ‘Ik dacht altijd al dat het Mike was.’
Inmiddels is Signalgate veranderd in de grootste controverse van Trumps nog jonge tweede termijn. Dat komt, gedeeltelijk, door de feiten. Waltz voegde per ongeluk The Atlantic-hoofdredacteur Jeffrey Goldberg toe aan een gesprek met kabinetsleden. Vervolgens kondigde de onervaren Defensieminister Pete Hegseth daar, in detail, een topgeheim bombardement in Jemen aan. Ze brachten militairen in gevaar én schonden vermoedelijk het staatsgeheim.
Sowieso een fout, mogelijk strafbaar, maar vooral: duidelijk. Ook daarom treft dit schandaal doel. Deze kwestie draait niet, zoals veel kritiek op Trump, om voor burgers moeilijker te doorgronden concepten als democratie, de rechtsstaat of de ontmanteling van vage, veelletterige overheidsdiensten als OSC of Usaid. Elke 12-jarige met een smartphone snapt wat hier is gebeurd.
De zaak herinnert aan Trumps eerste termijn. Die werd getekend door schandalen, groot en klein, en verwijten van incompetentie, steevast breed uitgemeten in de pers. Tot zover verliep 2025 anders. Trump regeert met strakke hand. Er lekt weinig. Zijn lawine aan antidemocratische besluiten heeft tegenstanders eerder overweldigd dan gescherpt. Sneeuwblind weten zij niet meer waar te wijzen.
Maar nu is het doelwit duidelijk.
‘De cultuur van roekeloosheid en slordigheid aan de top van de Trump-regering brengt de levens van onze mannen en vrouwen in gevaar’, fulmineerde het Democratische Congreslid Jason Crow donderdag. ‘Wij zijn gealarmeerd over het verbijsterend slechte beoordelingsvermogen van uw kabinetsleden’, schrijven Chuck Schumer en zes andere prominente senatoren in een brief aan Trump. De partij eist een onderzoek.
Ook de media hebben zich ouderwets vastgebeten. Nieuwe onthullingen voeden het vuur. Sommige groepsleden bleken hun onbeveiligde privételefoons te gebruiken. Speciaal gezant Steve Witkoff was zelfs in Rusland toen de berichten binnenkwamen. Mogelijk hebben de Russen zo gevoelige informatie onderschept over de bombardementen op de Houthi’s, een strijdgroep die zij zelf in Jemen ondersteunen.
Die stortvloed heeft effect. Volgens een peiling van YouGov is zo’n driekwart van de Amerikanen inmiddels bezorgd over de slordigheid van Trumps ministers, onder wie 60 procent van de Republikeinse kiezers – een nieuw, stevig alarmsignaal voor Trump.
De regering blijft echter wrijven in de vlek. Trump noemt de kwestie ‘really not a big deal’, niet van groot belang. Het Witte Huis herhaalt dat er ‘geen vertrouwelijke informatie’ in de chats staat. Een opzichtige leugen, over berichten die door iedereen zijn te lezen. Veiligheidsminister Mike Waltz draaide op Fox News zo lang om de hete brij – iets met verkeerde namen in zijn telefoon – dat presentator Laura Ingraham bijna haar geduld verloor.
In plaats van het schandaal te erkennen, besmeurt het Witte Huis liever de reputatie van de journalist in kwestie. Volgens woordvoerder Karoline Leavitt staat Goldberg, ongevraagd aan de chat toegevoegd, ‘bekend om zijn sensatiebeluste verdraaiingen’. Waltz noemt hem simpelweg ‘tuig’.
Deze houding leidt inmiddels ook onder Republikeinen tot zeldzame openbare irritatie. ‘Het Witte Huis zit in de ontkenningsfase’, meent het Republikeinse Congreslid Don Bacon. ‘Ze moeten de hand in eigen boezem steken en hun geloofwaardigheid behouden.’
Maar precies dat weigert Trump. De president geeft geen fouten toe. Zelfs consequenties opleggen aan de direct betrokkenen, zoals zijn ministers Waltz of Hegseth, zou de ernst van dit schandaal bevestigen. Dus ettert de kwestie door.
De federale rechtbank oordeelde donderdag dat de regering de chats, die op Signal automatisch verdwijnen, niet mag verwijderen. Een coalitie van senatoren van beide partijen eist verder onderzoek. Sommigen roepen om ontslag van minstens één kabinetslid. ‘Ongelofelijk slordig’, mopperde donderdag zelfs toegewijde Trump-loyalist Marjorie Taylor Greene over het lek.
Tijdens dagenlange parlementaire verhoren, van onder anderen inlichtingenbaas Tulsi Gabbard en CIA-directeur John Lee Ratcliffe, lijken de Democraten hun oude vuur te hebben hervonden. Toch legt de kwestie ook voor hen een probleem bloot.
Nu voeren Democraten het hoogste woord. Eventjes. Maar waarom lukt het hun niet om soortgelijk verzet te genereren tegen – uiteindelijk – belangrijkere zaken, zoals de voortschrijdende ondermijning van de Amerikaanse democratie? Of Trumps beleid om buitenlandse studenten uit te zetten wegens hun politieke overtuiging, bevelen van rechters te negeren, advocaten de toegang tot overheidsgebouwen te weigeren of migranten zonder proces te deporteren naar strafkampen in Midden-Amerika.
Een duurzame oppositie bouw je niet op schandalen alleen. Hoe duidelijk die ook zijn. Zelfs niet in de wetenschap dat er, vrijwel zeker, meer zullen volgen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant