Rond het middaguur is zaterdag bij helder weer een gedeeltelijke zonsverduistering te zien. Het is voor het eerst in tweeënhalf jaar dat Nederlanders daar getuige van kunnen zijn. De laatste gedeeltelijke eclips vond plaats op 25 oktober 2022.
is wetenschapsjournalist. Hij schrijft voor de Volkskrant over sterrenkunde.
Bij een zonsverduistering schuift de maan voor de zon langs. Als de verduistering totaal is, levert dat een spectaculair schouwspel op waarbij het midden op de dag een paar minuten donker wordt. Bij een gedeeltelijke verduistering wordt slechts een deel van de heldere zonneschijf afgedekt door de maan. Dat heeft meestal nauwelijks invloed op de hoeveelheid daglicht en warmte. Wie zaterdag niet weet dat er een eclips gaande is, zal het niet merken.
Rechtstreeks in de (gedeeltelijk verduisterde) zon kijken is extreem gevaarlijk, en kan tot blindheid leiden. Om het unieke verschijnsel waar te nemen, is een zogeheten eclipsbril nodig. Die laat minder dan een duizendste procent van het zonlicht door.
Een andere veilige methode: prik een gaatje van ongeveer een millimeter groot in een stuk karton, en projecteer het zonsbeeldje op een wit vel papier. Ook onder het bladerdek van een boom is dat ‘gaatjescamera-effect’ te zien: de lichtvlekken op de grond zijn tijdens de eclips niet rond, maar er is een hap uit.
Nog beter is het om een bezoek aan een van de tientallen publiekssterrenwachten in Nederland te brengen, die vrijwel allemaal hun deuren open zetten. Hans Lammertink van Sterrenwacht Phoenix in Lochem verwacht een hoge opkomst, ook omdat de eclips op een zaterdag plaatsvindt. ‘We laten mensen kijken door een telescoop met een veilig zonnefilter,’ zegt hij. ‘Daarnaast geven we ook een planetariumvoorstelling.’
Een gedeeltelijke eclips is natuurlijk veel minder indrukwekkend dan een totale, zegt Lammertink. Hij woonde in april een totale zonsverduistering in Texas bij. ‘Juist omdat je er wat moeite voor moet doen, is het wel een heel leuk verschijnsel.’
Bovendien hoopt Lammertink mensen enthousiast te maken voor 12 augustus 2026. Dan is er vanuit Noord-Spanje een totale verduistering zichtbaar: de eerste op het Europese continent sinds 1999. Gezien vanuit Nederland is ook die eclips gedeeltelijk.
De gedeeltelijke zonsverduistering van zaterdag begint om 11.16 uur met een klein ‘deukje’ aan de rechterrand van de zon. Om 12.09 uur is de eclips op zijn hoogtepunt; ongeveer één derde van de diameter van de zon wordt dan door de maan bedekt. Om 13.04 uur is het verschijnsel weer achter de rug.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant