Hij wist dat hij op een dodenlijst stond, en er waren al meer dan 170 collega’s omgekomen in Gaza. Toch bleef Hossam Shabat verslag doen vanuit de puinhopen, want hij wilde ‘zijn mensen’ een stem geven.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Ze schrijft over Israël, het Midden-Oosten en België.
Het is een filmpje zoals hij ze zo vaak maakte in Gaza. Mensen rennen naar de plek waar net een aanval is geweest, op de achtergrond hoor je een vrouw gillen. Dan roept een man de naam van het slachtoffer. Eerst vol ongeloof, en daarna, zodra de man beseft dat zijn vriend echt dood is, in paniek.
Maar dit filmpje is niet gemaakt door de journalist Hossam Shabat. Dit zijn de beelden van zijn eigen dood.
Shabat was een student van 23 jaar oud, een jongen met gewone dromen, tot het anderhalf jaar geleden ineens oorlog werd en hij zijn telefoon pakte om te filmen wat er om hem heen gebeurde. Hij ontwikkelde zich tot correspondent voor de nieuwszender Al Jazeera en de Amerikaanse nieuwsorganisatie Drop Site. Maar afgelopen maandag werd hij in zijn auto vermoord door het Israëlische leger. Shabat reed net weg bij het huis van Mohammed Mansour, een collega van de zender Palestine Today, die een paar uur eerder met zijn vrouw en zoon was omgekomen bij een luchtaanval.
Want dat was de manier waarop Shabat werkte: zodra er nieuws binnenkwam, pakte hij zijn spullen om ter plekke verslag te doen. Achttien maanden lang stond de jongen bij de puinhopen van huizen die net waren gebombardeerd, ziekenhuizen die vol stroomden met doden en gewonden, of vluchtelingenkampen waar radeloze gezinnen probeerden te overleven. Dankzij hem konden mensen die nauwelijks een stem hebben, die opgesloten zitten in Gaza, uitgeput door het geweld en de honger, toch hun verhaal doen voor de buitenwereld.
A post shared by حسام شبات (@hossam_shbat)
‘Als jullie dit lezen, ben ik dood’, stond dezelfde dag nog op Shabats socialemediapagina’s, een boodschap die hij al eerder had geschreven om na zijn overlijden door zijn vrienden te worden gepubliceerd. ‘Waarschijnlijk vermoord door de Israëlische bezettingsmacht.’
Persvrijheidsorganisaties hebben de moord op Shabat en Mansour fel veroordeeld. ‘We zijn geschokt dat we weer Palestijnen zien huilen bij de lichamen van dode journalisten in Gaza’, schreef Carlos Martínez van de Committee to Protect Journalists (CJP) in een verklaring. ‘Er moet een eind komen aan deze nachtmerrie. De internationale gemeenschap moet direct in actie komen om ervoor te zorgen dat journalisten veilig zijn en dat Israël verantwoordelijk wordt gehouden voor de dood van Hossam Shabat en Mohammed Mansour.’
Sinds het begin van de oorlog in oktober 2023 zijn in Gaza zeker 173 journalisten omgekomen. Niet alleen omdat ze gevaarlijk werk deden of zich (zoals alle inwoners van Gaza) op de verkeerde plek bevonden, maar omdat Israël hen vaak als doelwit ziet. Ook de dood van Mansour en Shabat was geen ongeluk: het Israëlische leger verklaarde maandag dat het deze twee ‘terroristen’ heeft ‘geëlimineerd’.
A post shared by محمود صبّاح (@mahmoudsabbah2)
Shabat wist dat hij op een dodenlijst stond. In oktober vorig jaar werd hij, samen met vijf andere Palestijnse journalisten die voor Al Jazeera werken, ervan beschuldigd lid te zijn van de gewapende tak van Hamas of Islamitische Jihad. Dat was gebaseerd op documenten die in Gaza zouden zijn gevonden, maar het is onmogelijk om de authenticiteit daarvan te verifiëren.
Natuurlijk was Shabat bang, zeggen zijn familie en zijn werkgevers in reactie op zijn dood in interviews, maar de dreiging was voor hem geen reden om met zijn werk te stoppen. Toen zijn familie in 2023 besloot het noorden van Gaza te ontvluchten, bleef Shabat achter. ‘Hij wist dat het geweld onder het tapijt kon worden geveegd als er niemand was om het aan de wereld te laten zien’, zegt zijn broer Mahmoud in een gesprek met Al Jazeera.
Dankzij zijn lach en zijn hartelijkheid, zeggen mensen over hem, wilden Palestijnen op hun donkerste momenten hun verhaal aan Shabat kwijt. Hij maakte bovendien hetzelfde mee als zij. ‘Ik sliep op straat, in scholen, in tenten, waar ik maar kon’, schreef de journalist in zijn afscheidsbericht. ‘Elke dag was een gevecht om te overleven. Ik heb maandenlang honger geleden, maar ik ben altijd bij mijn mensen gebleven.’
A post shared by حسام شبات (@hossam_shbat)
In het laatste artikel dat Shabat schreef voor Drop Site beschrijft hij de nachtmerrie waarin de Palestijnen weer zijn terechtgekomen nu de oorlog is hervat. ‘De ambulances lagen vol met lijken, lichamen en ledematen die bovenop elkaar waren gestapeld en met elkaar waren vervlochten. Er was geen verschil meer tussen kinderen en mannen, tussen gewonden en doden. (...) De agressie gaat maar door. Alles wordt vermorzeld: de levens van onschuldige mensen, hun waardigheid, en hun hoop op een betere toekomst.’
Nu heeft Shabat eindelijk rust, schrijft de journalist in zijn laatste bericht. ‘Iets dat ik de afgelopen achttien maanden niet heb gekend. God weet dat ik mijn taak als journalist heb vervuld. Dat deed ik omdat ik geloof in de Palestijnse zaak. Ik geloof dat dit land van ons is, en het is een grote eer te sterven terwijl ik dat land verdedigde en ons volk diende. Wat ik nu vraag: vergeet Gaza niet. Laat de wereld niet wegkijken. Blijf vechten, blijf onze verhalen vertellen.’
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant