Het was natuurlijk wel een beetje schraal, de manier waarop collega Jolande Withuis mopperde op de Feministische Mars die op 8 maart meer dan 10 duizend demonstranten had getrokken. ‘En weer ging het mis’, schreef ze, want het was tijdens het protest ook gegaan over andere vormen van onderdrukking dan die van de vrouw, zoals racisme, transhaat en het lot van de Palestijnen. Die eerste twee schaarde Withuis onder ‘linkse hobby’s die met feminisme niets te maken hebben’. Over pro-Palestina-geluiden zei ze: ‘De hoop was dat de tocht dit jaar van die ellende verschoond zou blijven.’
Was dat de hoop? Waarom? Simpele logica dicteert dat zolang het Palestijnse volk niet vrij is, Palestijnse vrouwen ook niet vrij zijn. En gaat feminisme niet bovenal over de bevrijding van vrouwen? Álle vrouwen?
Een paar dagen voordat Withuis’ column verscheen, kwam er een VN-rapport uit over hoe Israëlische soldaten seksuele vernedering en misbruik inzetten om Palestijnen te terroriseren. Dit lijkt een kwestie van beleid te zijn. In Gaza verwoest de staat Israël systematisch ziekenhuizen en daarmee ook de plekken waar zwangeren terecht kunnen voor noodzakelijke zorg. Dit betekent dat veel moeders en baby’s gewoon doodgaan. Ik weet niet hoe met Withuis zit, maar in mijn oren klinkt dat als iets waar wij, feministen, ons juist heel erg boos over zouden moeten maken.
Idem over transhaat. Om te beginnen omdat feminisme dus gaat over de bevrijding van álle vrouwen en daarmee vanzelfsprekend ook die van trans vrouwen. Maar ook omdat er nauwelijks een groep is die zoveel gendergerelateerde shit over zich heen krijgt als trans mensen. Zodra extreem-rechts aan de macht komt, is het telkens een kwestie van tijd voor men begint te pielen aan het recht van trans mensen om zelf te beschikken over hun eigen
leven en lijf. Als feministen zouden we nooit accepteren dat iemand anders dan wijzelf zeggenschap heeft over onze baarmoeders; hoe kun je niet zien dat de strijd van onze trans zusters en broeders dezelfde is, maar dan met deels andere lichaamsdelen?
Deze week las ik dat in de Amerikaanse staat Arkansas een Republikeins wetsvoorstel klaarligt dat elke vorm van hulp bij iets dat zou kunnen lijken op een transitie van meisje naar jongen of vice versa strafbaar wil maken. Zelfs iemand die een kind aan een haar- of kledingstijl helpt die ‘afwijkt van de biologische sekse’ kan beboet worden. ‘Het zal betekenen dat wie een minderjarig meisje bijvoorbeeld een kort ‘mannenkapsel’ geeft, in overtreding zou kunnen zijn’, concludeerde het AD. Leg me eens uit hoe dat met feminisme niets te maken heeft?
Over de auteur
Asha ten Broeke is wetenschapsjournalist en columnist van de Volkskrant. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
‘Feminisme gaat over vrouwen. Tegen de macht van mannen’, schreef Withuis. Maar dat is een schraalhans-is-keukenmeesterversie van het feminisme, te krenterig om vormen van bevrijding te omarmen die meer behelzen dan verzet tegen mannenmacht, te armieterig om vrouwen die ook strijden voor een vrij Palestina of tegen racisme en transhaat te zien als bondgenoten.
Want, laten we wel wezen: niet iedere vrouw heeft het privilege om alleen door mannen te worden onderdrukt. En dat vraagt om een gul soort feminisme, dat veelzijdig en solidair is. Want, zoals de schrijver en activist Audre Lorde zei: ‘Er bestaat niet zoiets als een single-issuestrijd, want we leven geen single-issuelevens.’
Nog een uitspraak van Lorde: als ik er niet in slaag vrouwen die anders zijn dan ik ‘te erkennen als andere gezichten van mezelf, draag ik niet alleen bij aan elk van hun onderdrukkingen, maar ook aan die van mij. (…) Ik ben niet vrij zolang welke andere vrouw ook niet vrij is, ook niet als haar ketenen hele andere zijn dan de mijne. En ik ben niet vrij zolang één persoon van Kleur geketend blijft. Jullie zijn dat evenmin.’
Een feminisme dat toestaat dat sommige vrouwen geketend blijven door racisme, apartheid, genocide en transhaat is geen feminisme, maar een belangenclubje voor witte hetero cisvrouwen. Nimmer zouden feministen moeten zeggen: ‘We komen alleen dit stukje van de taart claimen, want die andere stukjes zijn alleen voor bepaalde vrouwen interessant.’ Feminisme eist de hele taart op, voor iedereen – en als we allemaal bevrijd zijn, smijten we hem in het gezicht van het patriarchaat en dansen we op de brokstukken.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns