President Donald Trump is een strafexpeditie begonnen tegen een aantal grote advocaten-kantoren die hebben meegewerkt aan rechtszaken tegen hem, of slachtoffers van zijn beleid bijstaan. Advocaten zien het als een nieuwe aanval van de regering-Trump op de onafhankelijkheid van het Amerikaanse rechtsstelsel.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Hij schrijft over Rusland en de VS.
Trump heeft donderdag per decreet strafmaatregelen aangekondigd tegen het advocatenkantoor WilmerHale, waar voormalige FBI-chef Robert Mueller werkte. Mueller deed als speciaal aanklager onderzoek naar de banden tussen de Trump-campagne en Rusland bij de verkiezingen in 2016.
Na het afronden van zijn onderzoek keerde Mueller terug naar WilmerHale. Daarmee ‘beloonde’ het kantoor hem volgens het decreet voor zijn rol in ‘één van de meest partijdige onderzoeken uit de Amerikaanse geschiedenis’. Trump beschuldigde het kantoor er ook van bij te dragen aan het ‘saboteren van pogingen om illegale immigranten het land uit te zetten’.
Als straf heeft Trump alle overheidsinstanties opdracht gegeven hun contracten met de firma op te zeggen. Ook krijgen de advocaten die bij WilmerHale in dienst zijn geen toegang meer tot vertrouwelijke overheids-documenten.
Eerder waren al enkele andere grote advocatenkantoren het slachtoffer geworden van Trumps strafexpeditie, waaronder het kantoor Covington & Burling. Enkele advocaten van die firma hebben meegewerkt aan het (inmiddels gestaakte) onderzoek van speciaal aanklager Jack Smith tegen Trump, wegens diens pogingen de verkiezingsoverwinning van zijn rivaal Joe Biden te saboteren.
Ook het gerenommeerde advocatenkantoor Paul Weiss, dat al 150 jaar bestaat en ruim duizend advocaten in dienst heeft, werd per presidentieel decreet bedreigd. Trumps woede richt zich vooral op Mark Pomerantz, een topadvocaat van de firma. Hij werkte een tijdlang mee aan het New Yorkse onderzoek naar de financiële handel en wandel van Trump.
Misschien wel het ergste was het dreigement van het Witte Huis dat ook klanten van het advocatenkantoor hun contracten met de overheid zullen verliezen, tenzij ze de banden met Paul Weiss verbreken.
De American Bar Association riep haar leden op in het geweer te komen tegen de nieuwe aanval van Trump op het Amerikaanse rechtsstelsel. Volgens de advocatenvereniging mag de advocatuur zich niet neerleggen bij een systeem waarbij advocaten ‘die het eens zijn met de regering worden beloond, terwijl er straf wacht voor degenen die dat niet zijn’.
Sinds het aantreden van Trump ligt ook een andere pijler van het Amerikaanse rechtsstelsel onder vuur: de rechterlijke macht. De afgelopen tijd voert het Witte Huis openlijk oorlog met rechters die dwarsliggen bij massaontslagen van ambtenaren, het sluiten van overheidsinstanties en andere omstreden besluiten van Trump.
Trump eiste zelfs het afzetten van een rechter die de deportatie van vermeende Venezolaanse bendeleden had verboden. Trump deed de rechter af als een ‘radicaal-linkse gek’ en legde diens uitspraak vrolijk naast zich neer.
Trumps offensief tegen de advocatuur is misschien wel gevaarlijker, omdat die het verdienmodel van de advocatenkantoren in gevaar brengt. Perkins Coie, een ander bekend kantoor dat door Trump is bestraft, moest al toezien dat klanten weglopen uit vrees voor het Witte Huis.
Perkins Coie stapte, tot nog toe als enige, naar de rechter om Trump tegen te houden. De rechter, Beryl Howell, gaf het kantoor grotendeels gelijk en bepaalde dat het Witte Huis voorlopig geen strafmaatregelen mag nemen. Volgens haar druisen die in tegen de grondwet, omdat er geen juridische procedure aan vooraf is gegaan. Het optreden van het Witte Huis deed haar ‘de rillingen over de rug lopen’, zei ze.
Ondanks de oproep van de Amerikaanse advocatenvereniging om het rechtsstelsel te verdedigen, houden de meeste kantoren zich stil. Slechts weinig prominente advocaten bleken bereid zich aan te sluiten bij een juridische steunverklaring voor Perkins Coie tijdens de rechtszitting.
Tekenend voor de paniek in de advocatuur is dat zelfs het machtige advocatenkantoor Paul Weiss overstag ging. Volgens de New York Times overwoog de firma aanvankelijk samen met andere kantoren een zaak aan te spannen tegen het Witte Huis, maar uiteindelijk ging het door de knieën voor de dreigementen uit het Witte Huis. De firma vreesde belangrijke klanten als Exxon Mobil te verliezen.
Het kantoor beloofde voor 40 miljoen dollar aan pro bono zaken te doen voor organisaties die de steun hebben van Trump. Ook trekt het kantoor zijn handen af van diversiteitskwesties waaraan Trump zo’n grondige hekel heeft.
Volgens Trump ging topman Bard Karp, die bekend stond als een actieve fondsenwerver voor de Democraten, nog verder door het stof door te verklaren dat zijn topadvocaat Pomerantz zich schuldig had gemaakt aan een ‘ambtsmisdrijf’ door mee te werken aan een onderzoek naar Trump.
Trump kraaide victorie na de capitulatie van het gerenommeerde kantoor. ‘Je ziet wat we gedaan hebben met de universiteiten. Ze gaan allemaal door de knieën en zeggen: dankuwel, meneer’. Zelfs de firma’s die hem ‘genadeloos, gewelddadig en illegaal’ hebben aangevallen, zeggen volgens Trump nu dat ze ‘een deal willen sluiten’.
De kniebuiging van Paul Weiss vormt volgens James Zirin, een voormalige openbaar aanklager in New York, een slecht voorteken. ‘Als zo’n groot, machtig en getalenteerd kantoor niet tegen Trump op kan, hoewel het de wet aan zijn kant heeft, dan is dat een vreselijk signaal dat verzet nutteloos is’, was de pessimistische conclusie die hij trok in een bijdrage voor de site The Hill.
Voorlopig zal de paniek in de advocatenwereld voortduren. Ondanks de uitspraak van rechter Howell tegen Trump is de president vastbesloten de komende tijd meer advocatenkantoren aan te pakken. ‘Er komt nog meer aan!’, liet hij glunderend weten.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant