De Amerikaanse vicepresident JD Vance brengt vandaag een bezoek aan Groenland. Daar zijn Groenland en Denemarken niet blij mee. Het programma is na ophef inmiddels flink uitgekleed: alleen een bezoek aan de Amerikaanse legerbasis blijft over. Toch wordt ook dat gezien als pesterij.
Afgelopen week leek het er nog op dat Usha Vance, de vrouw van de vicepresident, de Amerikaanse delegatie zou leiden. Maar dinsdag werd bekend dat ook JD Vance meereist. Daarmee werd de delegatie nog steviger.
Volgens eerdere plannen zouden de Amerikanen verschillende historische en culturele plekken in Groenland bezoeken. Het doel was om "meer over de cultuur, geschiedenis en de bevolking van Groenland te leren", zei een woordvoerder van het Witte Huis.
Denemarken en Groenland reageerden woedend op de komst van JD Vance. De Groenlandse premier Múte Egede sprak van "buitenlandse inmenging". Hij vindt het getuigen van "gebrek aan respect voor het Groenlandse volk" dat de Amerikanen Groenland willen bezoeken, juist terwijl coalitieonderhandelingen bezig zijn.
"De tijdelijke regering van Groenland heeft gezegd: we willen ons hierop richten en geen internationale bezoeken ontvangen", zegt politicoloog Chris Nijhuis tegen NU.nl. "Als je dan toch een bezoek inplant, is dat een provocatie."
Woensdag maakten de Amerikanen bekend dat de plannen zijn aangepast: de delegatie bezoekt alleen nog maar de luchtmachtbasis. De wijziging stemt de Deense buitenlandminister Lars Løkke Rasmussen tevreden. Het nieuwe reisplan zorgt volgens hem voor "de-escalatie". "We hebben niets tegen hun bezoek aan hun eigen basis", zei Rasmussen woensdag tegen de Deens omroep DR.
"Amerikaanse bases zijn grondgebied van de VS", legt Nijhuis uit. "Zij hebben het recht om dat te bezoeken, ook zonder toestemming van de Groenlanders." Maar de politicoloog betwijfelt of dat ook zo overkomt op de buitenwereld. "In diplomatieke termen is het een knieval van de Amerikanen. Maar ik denk dat het voor het grote publiek weinig verschil maakt. Die zien nog steeds een ongewenst bezoek op een gevoelig moment."
Het Amerikaanse leger heeft sinds 1951 een basis in Pituffik, die deel uitmaakt van het verdedigingsprogramma van de NAVO. De basis heeft al sinds de Koude Oorlog een belangrijke rol om mogelijke raketaanvallen uit Rusland op te merken en te onderscheppen. Ook wordt vanuit de basis het ruimteverkeer, zoals de satellieten boven de aarde en eventuele ballistische raketten, in de gaten gehouden.
Vance zegt dat hij de basis wil bezoeken om een beeld van het werk van de militairen te krijgen. Maar vanwege eerdere uitspraken over Groenland van Trump en Vance lijkt er meer achter te zitten. Zo heeft Trump meerdere keren gezegd dat hij wil dat de Amerikanen meer controle over Groenland krijgen, en zelfs dat Groenland deel van de VS moet worden.
Nijhuis vermoedt dat de Amerikaanse delegatie met het bezoek macht wil uitstralen. "Stel dat het hun doel is om Groenland ervan te overtuigen dat ze zich uit eigen beweging bij de VS moeten aansluiten, is deze manier van handelen heel onhandig." Het stoot de Groenlanders, waarvan een deel onafhankelijk wil worden, alleen maar tegen het zere been, vindt Nijhuis.
"Dat doet vermoeden dat het een soort powerplay is van de VS. Ze doen wat ze willen en stralen uit dat ze Groenland willen krijgen, linksom of rechtsom." Ook Jack Thompson, historicus aan de Universiteit van Amsterdam, denkt dat de VS zo druk wil blijven uitoefenen. "Zo laat de regering van Trump zien dat ze serieus is over Groenland, en niet haar interesse daarin verliest."
In het bezoek zit volgens Thompson ook een vorm van pesten. Het is bij de gangbare diplomatieke omgangsvormen immers niet gebruikelijk om tegen de wil van een land in dat land te bezoeken. "Maar de regering van Trump heeft al duidelijk gemaakt dat ze Europese bondgenoten niet behandelt zoals eerdere regeringen deden."
Source: Nu.nl algemeen