Een coalitie van ‘diverse Europese landen’ zal een militaire macht ontplooien in Oekraïne na een akkoord, ongeacht wat Rusland ervan vindt. Amerikaanse steun daarbij is zeer wenselijk, maar er moet ook een scenario zijn voor als die steun wegvalt. Dat heeft de Franse president Macron gezegd na een bijeenkomst van circa dertig landen in Parijs.
is politiek verslaggever van de Volkskrant. Hij schrijft over veiligheid, diplomatie en buitenlands beleid.
De bijeenkomst, waarbij behalve president Zelensky en de Turkse vicepresident Yilmaz ook verschillende andere Europese leiders aanwezig waren, toonde de steeds grotere kloof tussen het Amerikaanse en het Europese beleid inzake de oorlog in Oekraïne. De aanwezige Europese leiders bevestigden dat het nog geen tijd is om sancties tegen Rusland te verzachten en dat Rusland geen zeggenschap kan hebben over een Europese militaire aanwezigheid in Oekraïne.
‘Europeanen en Amerikanen hebben geen andere keus dan hun geschiedenis te eren, net als het internationaal recht en hun eigen veiligheid’, zei Macron. ‘Rusland kan geen zeggenschap hebben in de steun die wij aan Oekraïne geven en zullen geven en kan niet de voorwaarden van een duurzame vrede dicteren. Want de soevereiniteit van Oekraïne en de veiligheid van alle Europeanen staat op het spel.’
‘Europa kan zichzelf verdedigen, wij moeten dat tonen’, zei Zelensky aan het begin van de bijeenkomst van de ‘coalitie van bereidwillige landen’, die deze weken veelvuldig bijeenkomt onder Frans-Britse leiding. Hij voegde eraan toe dat Oekraïne geen behoefte heeft aan vredesmonitors, maar aan echte militairen.
President Macron en premier Starmer schetsten donderdag de contouren van de veiligheidsgaranties die na een akkoord moeten voorkomen dat Rusland zijn buurland opnieuw aanvalt. Voorop hierbij staat een zo sterk mogelijk Oekraïens leger, dat met ‘versnelde’ Europese hulp nog krachtiger moet worden. Die versterking zal worden opgebouwd in nauwe coördinatie met Europese krijgsmachten, iets wat wordt onderstreept door het voornemen binnenkort de hoogste militairen uit Frankrijk, het VK en Duitsland te laten afreizen.
Daarnaast moet er een Europese militaire macht worden ontplooid die volgens Starmer ‘is opgezet om af te schrikken en het signaal aan Poetin te sturen dat een eenmaal gesloten deal verdedigd zal worden’. Ondertussen wordt niet meer gesproken over een ‘afschrikkingsmacht’, maar over een reassurance force (die zich spiegelt in het Franse forces de réassurance), oftewel een geruststellings- of verzekeringsmacht. Volgens Starmer worden de politieke voornemens nu uitgewerkt in concrete militaire plannen. Een Frans-Britse militaire delegatie gaat die binnenkort in Kyiv met de Oekraïners bespreken.
Macron erkende dat er geen overeenstemming bestaat tussen Europese landen over de te sturen militaire macht, maar zei dat dit de ontplooiing van zo’n macht niet zal verhinderen. ‘Die forces de réassurance hebben niet de taak de vrede te handhaven, noch om aanwezig te zijn aan de frontlinie of om de Oekraïense strijdkrachten te vervangen’, zei Macron. Wel zijn ze bedoeld ‘potentiële Russische agressie duurzaam af te schrikken’. Er wordt hierbij, behalve aan een sterke aanwezigheid in de lucht en op zee, gedacht aan stationering van Europese militairen op een paar belangrijke plekken achter het front.
In Parijs bleek dat de grote Europese landen het zowel oneens zijn over de Europese militaire macht als over de omgang met de Amerikanen. De Italiaanse premier Meloni, die niet wil deelnemen aan de Europese macht (zij wil een VN-vredesmacht), sprak de hoop uit dat er de volgende keer ook Amerikanen bij de bijeenkomst zullen zijn. De Poolse premier Tusk zei dat de band met Amerika van strategisch belang is, en dat Europa daarom ‘kalm, maar niet op zijn knieën’ moet reageren op negatieve uitingen uit Washington.
In het jongste teken van onderhuidse spanningen over de Amerikaanse aanpak, liet Zelensky donderdag weten dat de zogeheten delfstoffendeal ‘steeds wordt aangepast’. Oekraïense bronnen lieten doorschemeren dat de voorwaarden opnieuw zijn veranderd, in voor Oekraïne zeer ongunstige zin. Gezien de nu permanente dreiging van het stoppen van Amerikaanse hulp, brengt dat Kyiv in een lastig parket.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant