Volgens Elon Musk gaat het Westen, in casu Europa, aan empathie ten onder. Het oude liedje, het Westen is zwak, verwijfd, gedegenereerd. Zijn grootste kwalen zijn die verdomde universele mensenrechten en de cultus van vrijheid, gelijkheid en individualiteit, uitmondend in de vloek van diversiteit en inclusie. Musk vat ‘de woke-ideologie’ op als een persoonlijke krenking, vanwege zijn transgender dochter die ook nog eens activistisch gedrag vertoont.
Hardheid en viriliteit zijn karakteristieke autocratische deugden, van iemand voor wie de macht geen lege plaats is, maar absoluut; een veroverd eigendom dat je met niemand deelt. Wat zo iemand op empathie tegen heeft, is de zorg voor de ander, de koesterende samenhang, het samenleven als zodanig. Mensen die om elkaar geven vormen al haast vanzelf een macht – een empathische tegenmacht.
Over de auteur
Tommy Wieringa is schrijver en columnist voor de Volkskrant. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Geïsoleerde mensen zijn per definitie machteloos, volgens Hannah Arendt: ‘Afzondering en onmacht, dat wil zeggen het fundamentele onvermogen om te handelen, in welke vorm dan ook, zijn altijd de kenmerken van de tirannie geweest.’
Empathie is het begin van de vereniging tegen hem die kracht boven recht stelt. De siegheilende anempathicus Musk kan zich zonder twijfel goed vinden in de woorden van Adolf Hitler, vlak voor de inval in Polen: ‘Sluit het hart tegen sympathie. Wrede actie.’ En ook nog: ‘De sterkste heeft het recht. De grootste hardheid.’
Musks wapen tegen overheidsinstanties die de samenleving bijeenhouden is de motorzaag. Het is in brede zin een wapen tegen alles wat empathie en gemeenschapszin bevordert.
De Amerikaanse overheidsrevolte tegen de bestaande orde wordt gekenmerkt door volstrekte gewetenloosheid. De Amerikaanse onderhandelaar Steve Witkoff, vastgoedjongen net als Donald Trump, noemde Poetin deze week ‘geen slechterik’ maar juist een ‘leuke en superslimme man’. De waardenschaal van het Witte Huis is duidelijk: slecht is goed en goed is slecht.
Waar programmatische hardheid toe leidt, is te lezen in het rapport van de VN-onderzoekscommissie voor Oekraïne, dat vorige week verscheen. Rusland begaat in Oekraïne zo’n beetje alle oorlogsmisdrijven en misdaden tegen de menselijkheid die er zijn.
Het arresteert en deporteert op grote schaal mensen in de bezette gebieden. Het sluit ze op in gevangenissen en concentratiekampen, waar ze worden gemarteld en verkracht. Naar aloude Sovjet-traditie wordt de familie afgescheept met formele, nietszeggende antwoorden op vragen over hun verblijfplaats en welbevinden. Sommigen zijn jarenlang verdwenen, anderen vinden onder onopgehelderde omstandigheden de dood.
In zijn onthutsende boek Het concentratiekamp in de Paradijsstraat (uitgeverij Jurgen Maas) beschrijft auteur Stanislav Aseyev de aard van de wreedheid en de martelingen door de Russische bezetter. Hij zat 28 maanden gevangen in Donetsk en heeft gezien en ondergaan hoe het weerloze lichaam een bron van wreed vermaak is. Bewakers stoppen stroomdraden in de anus en zetten testikels net zo lang onder stroom tot ze scheuren. De minachting voor de menselijke waardigheid is volledig. Er zijn niet eens tranen, schrijft Aseyev, het komt neer op spiersamentrekkingen.
Met de konvooien van Protect Ukraine brengen we sinds vorig jaar ook condoomkatheters en luiers naar Oekraïne. Een arts in Lviv legde ons uit dat die werden gebruikt voor teruggekeerde krijgsgevangenen: het merendeel was zo zwaar genitaal verminkt dat ze voorgoed incontinent waren geworden.
Het pure kwaad vermenigvuldigd met de grootste hardheid, in een sadistisch universum waar Musk, Trump en al hun epigonen met jaloezie naar kijken.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant columns