De dreun die president Donald Trump woensdagavond laat uitdeelde aan de internationale auto-industrie kon je tot in Keulen horen donderen. De komende heffing van 25 procent op alle geïmporteerde auto’s en onderdelen is met name voor de Duitse fabrikanten een klap.
is economieredacteur voor de Volkskrant en sinds 2021 specialist op het gebied van de energietransitie.
Volkswagen, BMW, Mercedes-Benz en Porsche worden het hardst geraakt met de importheffing: van de 784.889 Europese auto’s die vorig jaar naar de Verenigde Staten werden verscheept, waren er 446.566 ‘Made in Germany’, laten cijfers zien van het Amerikaanse ministerie van Handel – bijna 57 procent dus. Deze auto’s worden vanaf 3 april mogelijk een kwart duurder. Een maand later volgt een heffing op auto-onderdelen die worden geïmporteerd.
Trumps ‘grenshamer’, zoals de Duitse krant Bild de maatregel noemt, slaat een nieuwe deuk in het niet meer zo glimmende Duitse koetswerk. De sector staat al onder zware druk door hoge investeringen, hoge loonkosten, tegenvallende verkopen van elektrische auto’s en groeiende concurrentie uit China. VW, BMW en Porsche zagen hun winst vorig jaar met meer dan een derde kelderen.
Hun inkomsten zullen door de Amerikaanse maatregel zeker verder onder druk komen te staan. Zo verkoopt Porsche bijna een op de drie van zijn nieuwe sportwagens aan een klant in de VS. De fabrikant heeft geen fabrieken overzee en krijgt dus de volle lading.
Dit geldt in mindere mate voor bijvoorbeeld BMW, Mercedes-Benz en Volkswagen, die grote Amerikaanse fabrieken hebben. BMW bouwt in de staat South Carolina jaarlijks 400 duizend SUV’s, waarvan de helft in de VS blijft. Daarover hoeft dus geen heffing te worden betaald.
Maar voor ongeveer de helft van de productie die vanuit de VS naar Europa gaat, betaalt BMW nu al 10 procent. Want Brussel legt al een strafimport op auto’s uit de VS, terwijl de Amerikanen momenteel ‘slechts’ 2,5 procent aan invoertarieven in rekening brengen. Trumps hamer moet deze rekening vereffenen.
Extra problematisch is dat veel Duitse autofabrikanten de afgelopen jaren hebben geïnvesteerd in fabrieken in Mexico. Daar kunnen ze goedkoop produceren en ze exporteren hun auto’s vervolgens naar de VS. Ook deze route wordt een stuk minder lucratief als er vergelijkbare heffingen komen voor auto’s uit Mexico.
Trumps maatregel treft niet alleen Duitse fabrikanten. Ook Ford en General Motors produceren veel wagens over de grens (Amerikaanse autoconcerns hebben ook fabrieken in Canada). En ook zij zullen dus een concurrentienadeel ondervinden.
En dat is precies Trumps doel, zegt hij. Wie in Amerika produceert, heeft volgens hem een voordeel, en dit moet ertoe leiden dat meer fabrikanten hun productie naar de VS overhevelen. Of dit gebeurt, is de vraag: de bouw van fabrieken vraagt jaren, kost miljarden en de kans is groot dat producenten Trumps termijn liever afwachten, hopende op meer handelslucht over een kleine vier jaar.
Of de maatregel veel oplevert, is ook de vraag, omdat veel klanten hetzelfde zullen doen: in plaats van meer geld uit te geven aan een nieuwe auto, zullen veel Amerikanen vermoedelijk liever een paar jaar langer doorrijden in hun huidige wagen.
Toch lijkt een effect voorzichtig zichtbaar: eerder deze week kondigde de Zuid-Koreaanse fabrikant Hyundai aan de komende vier jaar 21 miljard dollar te investeren in fabrieken op Amerikaanse grond. Het concern produceert al in Alabama en Georgia.
De lachende derde lijkt, voor even in elk geval, Tesla. Het autoconcern van Elon Musk produceert alle voertuigen die het in de VS verkoopt in Texas en Californië, en is daarmee uitgesloten van heffingen. Trump benadrukte woensdag dat hij de maatregelen niet heeft genomen om zijn politieke vriend te helpen. ‘Hij (Musk, red.) heeft me nooit om een gunst gevraagd’, aldus de president. Maar ook Tesla zal uiteindelijk last krijgen van de ‘tariefmuur’, omdat het bedrijf veel van zijn onderdelen van overzee haalt.
Het gaat om grote bedragen: van alle auto-onderdelen voor voertuigen die worden gebouwd in de VS, komt ongeveer 60 procent uit het buitenland. Het gaat om onder meer accu’s en motoren, dure onderdelen die een relatief groot deel van de kostprijs van een auto bepalen. Volgens marktonderzoeker Cox Automotive kan een auto die wordt geïmporteerd uit Mexico en Canada gemiddeld 6.000 dollar duurder worden.
Auto’s die in de VS worden gebouwd, zullen ongeveer 3.000 dollar duurder worden, vanwege de ingevoerde onderdelen die erin zijn verwerkt. Het prijsopdrijvend effect van de totale maatregel kan hierdoor volgens onderzoeksbureau Jato oplopen tot 75 miljard dollar (70 miljard euro).
Hoewel de maatregel wereldwijd is veroordeeld, zijn er ook partijen blij met de heffingen. Zoals de invloedrijke Amerikaanse vakbond United Auto Workers. Voorman Shawn Fain in The New York Times: ‘Ze maken een eind aan de vrijhandelsramp die al decennia verwoestingen aanricht bij onze werkende klasse.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant