Reis niet naar de VS, tenzij dat niet anders kan. Die waarschuwing liet Transgender Netwerk Nederland woensdag uitgaan naar de achterban, nadat het ministerie van Buitenlandse Zaken het reisadvies voor lhbtiq+’ers al had aangepast. ‘Ons bestaan wordt hiermee eigenlijk ontkend’, reageert voorzitter Remke Verdegem.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant, met sociale ongelijkheid als specialisme.
‘Bent u een lhbtiq+ persoon? En wilt u naar de VS reizen? Houd er rekening mee dat wetten en gebruiken in de VS tegenover lhbtiq+-personen kunnen afwijken van die in Nederland’, luidt het Nederlandse reisadvies sinds woensdag. De waarschuwing is het gevolg van een beleidsverandering van het Amerikaanse ministerie van Binnenlandse Zaken, dat sinds januari enkel nog de geslachtsvermelding ‘male of female’ (M of V) in het paspoort accepteert. De genderneutrale ‘X’ werd daarmee in de ban gedaan, waar deze in 2022 juist nog werd geïntroduceerd door de regering-Biden om burgers meer vrijheid te geven. In Nederland bestaat de optie nog wel: zo’n 170 mensen maken er momenteel gebruik van, blijkt uit cijfers uit 2024.
De conservatieve beleidswijziging van de regering-Trump heeft gevolgen voor onder meer Nederlandse transgender en non-binaire reizigers. Niet alleen worden reizigers met een ‘X’ in het paspoort niet meer erkend in hun identiteit: wie tijdens de visumaanvraag iets anders dan het geboortegeslacht invult, kan de toegang tot de VS (permanent) worden ontzegd. Dat is extreem pijnlijk, klinkt het in de gemeenschap. Daarnaast steekt het dat ophef hierover in Den Haag vooralsnog uitblijft, zo kaartte onder meer publicist Mounir Samuel woensdag aan.
Transgender Netwerk, de grootste belangenorganisatie van Nederland, beantwoordt ondertussen de eerste telefoontjes van bezorgde reizigers, zegt voorzitter Remke Verdegem.
Jullie gaan een stap verder dan Buitenlandse Zaken, dat waarschuwt dat ‘dat wetten en gebruiken in de VS tegenover lhbtiq+-personen kunnen afwijken van die in Nederland’. Waarom?
‘We weten simpelweg nog niet hoe de nieuwe regelgeving zal uitpakken en we willen onze achterban beschermen. Wat we in ieder geval kunnen zeggen is dat het gewoon niet verstandig is voor trans mensen, en zeker voor non-binaire mensen, om nu een reis naar de VS te ondernemen.
‘Ik noem specifiek non-binaire mensen, omdat zij vaak de X-aanduiding in het paspoort hebben. Die wordt door de VS nu niet meer erkend, terwijl het op een officieel identiteitsdocument staat dat is afgegeven door de Nederlandse staat. Maar ook voor trans mensen heeft het impact. Ik zou op mijn visum een M moeten aangeven, terwijl in mijn paspoort een V staat. Hoe gaan ze daar mee om bij de grens? Ik weet het niet.’
Effect nog onduidelijk
Hoe het nieuwe Amerikaanse beleid in de praktijk vorm zal krijgen, is nog niet duidelijk. Het ministerie van Buitenlandse Zaken kan daar desgevraagd geen verdere informatie over geven en verwijst Nederlanders door naar het Amerikaanse consulaat of de ambassade. ‘Zij moeten uitleggen wat dat beleid verder betekent’.
Zou u het aandurven, om nu naar de Verenigde Staten te reizen?
‘Nee, absoluut niet. Ik ben voor mijn werk eerder in de VS geweest, dat was in principe nooit een probleem, terwijl ik toen ook al als transgender vrouw herkenbaar was. Als ik ga praten, horen mensen het wel, zal ik maar zeggen.
‘Ik ben overigens niet de enige: ik had gisteravond een bevriende transvrouw aan de lijn, die haar reis naar de VS heeft afgezegd. Zij zei: ‘Ik durf het niet aan.’ Ze is bang om geweigerd te worden aan de grens, omdat haar paspoort en visum niet overeenkomen.’
Hoe voelt dat?
‘Stel dat je aan de grens wordt geweigerd om wie je bent. Dat hakt erin. We zagen de VS lang als het land van de vrijheid. En ik kan het me haast niet niet voorstellen, maar ons bestaan wordt hiermee eigenlijk uitgewist. Dat komt best wel binnen.
‘Overigens spreken wij ook met mensen uit de transgendergemeenschap in de VS. Ik kreeg onlangs de vraag van een bevriende Amerikaanse of Noorwegen of Nederland goede opties waren om naartoe te emigreren. Blijkbaar staan wij er internationaal nog wel goed op, hoewel ik het hier ook zie veranderen.
‘Maar transgender personen van wie het paspoort verloopt, krijgen in de VS nu automatisch een nieuw paspoort met hun geboortegeslacht erop. Terwijl het juist als bevrijding voelt, wanneer je eenmaal je geprefereerde geslacht op je paspoort hebt. Je hebt dan eindelijk documenten die bevestigen wie je bent.’
Non-binariteit in Nederland
In Nederland is 1 procent van de Nederlandse bevolking van 15 jaar of ouder transgender, blijkt uit schattingen van het CBS uit 2024. Dat komt neer op 151 duizend personen. Ongeveer 45 duizend van hen hebben een non-binaire identiteit.
Baart deze gang van zaken jullie zorgen, kijkende naar Nederland?
‘Ja, als ik naar het huidige kabinet kijk wel. De wetten die voorlagen en die het leven van trans en non-binaire mensen makkelijker moesten maken, staan nu in de ijskast of zijn afgewezen. Zo is de transgenderwet (die regelt dat de geslachtsaanduiding in de geboorteakte zelf kan worden aangepast, red.) in de koelkast gezet. Ook is groepsbelediging van trans personen niet verboden. Dat wetsvoorstel ligt nog bij de Tweede Kamer.
‘Maar ook in bredere zin maak ik me zorgen. Veel van wat er in de VS gebeurt, waait in een verzwakte vorm over naar Nederland. We zien hier ook een ontwikkeling waarbij een kleine, kwetsbare groep wordt gestigmatiseerd. Terwijl we maar zo’n klein deel van de bevolking uitmaken, volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek maar 1 procent.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant