In een Kamerzaal vol wethouders werd de coalitie woensdag flink bevraagd over de bezuinigingen op gemeenten. De oppositie vreest een "sociale kaalslag" en hoopt op extra geld. Maar of het kabinet daarmee over de brug komt, zal pas blijken bij de voorjaarsnota.
Voor gemeenten voelt het alsof het 'ravijnjaar' 2026 op hen af dendert. Dat jaar krijgen gemeenten zo'n 2,4 miljard euro minder van de overheid vanwege een nieuw financieringssysteem.
Tot nu toe heeft het kabinet geen extra geld toegezegd, tot onvrede van de gemeenten. En dus zat de publieke tribune in een debatzaal in het Tweede Kamergebouw woensdag propvol wethouders tijdens het debat over de gemeentefinanciën.
"Het is code rood in de gemeenten", vond Kamerlid Glimina Chakor (GroenLinks-PvdA). De gemeenten krijgen volgens het Kamerlid simpelweg te weinig geld om hun taken uit te voeren. En daarvan gaat "iedereen" de gevolgen merken, denkt D66'er Joost Sneller.
SP-Kamerlid Michiel van Nispen sprak zelfs van een "sociale kaalslag". De gemeentelijke lasten zullen mogelijk stijgen, zwembaden sluiten en ook sportverenigingen gaan het voelen in hun portemonnee. Die waarschuwing klonk eerder ook vanuit de wethouders zelf, zoals te lezen is in onderstaand artikel.
Van Nispen noemde de bezuinigingen op gemeenten "laf", omdat de mensen hun woede vooral zullen uiten aan gemeenten en met name de wethouders. "Voor jullie lekker veilig", zei de SP'er tegen minister Judith Uitermark (Binnenlandse Zaken). "Ik vind dat laf. Écht laf."
De relatie tussen de gemeenten en de overheid is de laatste tijd steeds meer onder spanning komen te staan. Bij gemeenten heerst het gevoel dat ze steeds meer taken krijgen, maar minder geld om die taken uit te voeren. De Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) dreigt mede daarom zelfs naar de rechter te stappen.
Die rechtszaak zal specifiek gaan over het geld dat gemeenten krijgen voor jeugdzorg. Dat is al lange tijd veel te weinig, maar gemeenten zijn wel verplicht de jeugdzorg voor hun jonge inwoners te betalen. Een speciale commissie adviseerde in januari daarom onder andere de gemeenten tegemoet te komen in deze extra kosten. Doet de overheid dat niet, dan sleept de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) het Rijk voor de rechter.
"Pijnlijk, maar we snappen het wel", zei Harmen Krul (CDA). Maar PVV'er Marco Deen noemde het juist "kwalijk" dat de VNG hiermee dreigt, een uitspraak die voor veel reactie zorgde vanaf de publieke tribune. "Volgens mij werkt dit averechts en doet het geen recht op de manier waarop deze minister in de wedstrijd zit", vond Deen.
De coalitiepartijen waarschuwden vooral voor een "eenzijdig" beeld van het ravijnjaar. Natuurlijk zijn er gemeenten die in de knel kunnen komen of al zitten, maar er zijn ook gemeenten die veel geld overhebben. Zit daar geen oplossing in, vroeg VVD'er Aukje de Vries zich af. Wat haar betreft mag ook kritisch gekeken worden naar hoe gemeenten hun geld uitgeven.
De VVD staat erom bekend veel wethouders in de gemeentelijke colleges te hebben zitten. Daarom werd juist De Vries het vuur aan de schenen gelegd. Want welke boodschap brengt de VVD zo over aan 'haar' wethouders, vroeg André Flach (SGP) zich af.
"Eigenlijk is een soort steekspel gaande tussen de VNG, gemeenten en het Rijk", zag De Vries. "Ik zou graag willen zien dat we samen tot een oplossing komen."
Maar die oplossing komt woensdag nog niet. De coalitiepartijen verwijzen allemaal naar de voorjaarsnota, volgens hen hét moment om te kijken of er extra geld naar gemeenten kan. Maar daarbij klonk meteen een waarschuwing: er moet héél veel geregeld worden.
"Ik heb allemaal in een boekje staan waar we het de komende weken over moeten hebben", zei BBB'er Henk Vermeer. "En het aantal bladzijden neemt met de dag toe."
Volgens minister Uitermark zijn de zorgen van gemeenten in ieder geval "luid en duidelijk" overgekomen. Ze gaat zich er naar eigen zeggen voor inzetten deze "zo goed mogelijk" voor te leggen in de onderhandelingen voor de voorjaarsnota.
Source: Nu.nl algemeen