Met haar plagiaat schaadt Vicky Maeijer het vertrouwen dat de samenleving mag hebben in wetenschappers en bewindspersonen
Het is voor de geloofwaardigheid van Nederlandse bewindspersonen zeer kwalijk dat er geen gevolgen worden verbonden aan het plagiaat dat is gepleegd door PVV-staatssecretaris Vicky Maeijer (Langdurige en Maatschappelijke Zorg). Zeker wetenschappers en personen in publieke functies mogen het in hen gestelde vertrouwen niet beschamen. Het aftreden van staatssecretaris Maeijer zou daarom een logische vervolgstap moeten zijn.
Twee weken geleden verklaarde de Erasmus Universiteit Rotterdam de scriptie van Maeijer uit 2009, geschreven in het kader van haar masterstudie Internationaal en Europees Recht, ongeldig wegens bewezen plagiaat. Het gevolg is mogelijk dat zij haar mastertitel verliest, maar belangrijker dan de gevolgen voor Maeijer zelf zijn de gevolgen voor het vertrouwen in bewindspersonen.
Uit onderzoek van onderzoeksbureau Citisens blijkt dat de geloofwaardigheid van ministers en fractievoorzitters in de afgelopen tien jaar sterk is gedaald. Het is dan ook niet verwonderlijk dat het hoofdlijnenakkoord van het kabinet-Schoof opent met ‘Wij moeten hard werken om het vertrouwen van Nederlanders te verdienen’. Als het kabinet die belofte waar wil maken, dan zou het direct consequenties moeten verbinden aan het handelen van de staatssecretaris, waarvan zij wist of behoorde te weten dat het niet volgens de norm is.
Over de auteurs
Astrid Helstone is advocaat en partner bij Stibbe. Lili Szuhai is advocaat bij Stibbe. Beiden zijn gespecialiseerd in arbeidsrecht en publiekrecht.
Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant reflecteert. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
Het handelen van Maeijer moet ook kritisch worden bezien in het licht van de huidige maatschappelijke opvatting over wetenschappelijke integriteit. Een wetenschapper moet brandschoon zijn en schending van de wetenschappelijke integriteit heeft vergaande consequenties voor de loopbaan van betrokkene. Dat benadrukte ook de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State in een recente uitspraak waarbij zij oordeelde dat de Wageningse universiteit terecht de doctorsgraad van een promovendus had ingetrokken wegens schending van de wetenschappelijke integriteit.
Het is terecht dat de gevolgen van academische fraude zo verstrekkend zijn. Wetenschappers hebben een bijzondere publieke functie omdat er gezag uitgaat van hun academische titel en de standpunten die zij uitdragen in het publieke debat. In de huidige, snel veranderende wereld waarin informatie wordt gegenereerd door generatieve AI, zoals ChatGPT, en desinformatie en misinformatie op dezelfde kanalen beschikbaar zijn als feitelijk juiste informatie, fungeert de wetenschapper meer dan ooit als een kompas.
De samenleving mag vertrouwen op de wetenschapper, en de wetenschapper hoort dat vertrouwen niet te beschamen. Gebeurt dat wel, dan is de wetenschapper zijn of haar unieke positie kwijt.
Het fundament van wetenschappelijke integriteit is het beschermen van vertrouwen. Een schending daarvan gaat daarom over meer dan ‘slechts’ het functioneren binnen de wetenschap. Om die reden kan iedere werkgever, wat ons betreft terecht, consequenties verbinden aan academische fraude. Het heeft dus ook gevolgen voor de afgestudeerde academicus die een niet-wetenschappelijke functie vervult. Het legt namelijk de betrouwbaarheid van een persoon volledig bloot. Zeker voor een bewindspersoon, zoals een staatssecretaris, is dat van belang.
Maeijer was ten tijde van het schrijven van haar masterscriptie al werkzaam als beleidsmedewerker bij de Tweede Kamerfractie van de PVV. Van een strikte scheiding tussen Maeijer als wetenschappelijk student en politica is daarom zeker geen sprake. Als student én als politiek beleidsmedewerker wist zij, of behoorde zij te weten, dat haar handelwijze niet volgens de norm was. Met haar handelen schaadt zij het vertrouwen dat de samenleving mag hebben in wetenschappers en bewindspersonen.
Maeijer heeft aangegeven dat zij de kans om een nieuwe scriptie te schrijven ‘met beide handen’ aangrijpt, zodat zij haar academische studie alsnog kan afronden ‘volgens de regels’. Maeijer doet er goed aan deze kans ruimer op te vatten en haar integriteit te tonen door een daad te stellen.
Door af te treden als staatssecretaris kan Maeijer een krachtig signaal afgeven dat de samenleving op bewindspersonen mag vertrouwen. Dát is de kans die zij nu met beide handen moet aangrijpen.
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant