Vanwege hun grote betrokkenheid bij de actuele gebeurtenissen in Turkije wordt er ook in Nederland door veelal jonge Turkse Nederlanders met hart en ziel geprotesteerd tegen de arrestatie van burgemeester Ekrem Imamoglu van Istanbul. Een verslag vanuit Rotterdam.
is regioverslaggever van de Volkskrant in de provincie Zuid-Holland.
Bij een ondergaande zon op Rotterdam-Centraal klinkt dinsdagavond een krachtige roep om gerechtigheid: ‘Er is geen vrijheid alleen; óf allemaal, óf niemand!’
De Turkse gemeenschap is vaak onderling verdeeld: in moslims, ‘seculieren’, alevieten, Koerden. Van die verdeeldheid is vanavond weinig te merken. Onder aanvoering van Seher Cemre Bilgin (32) zijn bijna honderd Turken en Nederlanders met een Turkse achtergrond bijeengekomen om hun verzet tegen president Erdogan te uiten.
De demonstraties vinden plaats in navolging van de grootschalige protesten in Turkije vanwege de aanhouding van Ekrem Imamoglu, de burgemeester van Istanbul. Imamoglu gold als de belangrijkste rivaal van de Turkse president Erdogan bij de eerstvolgende presidentsverkiezingen.
De Turkse politie heeft de afgelopen dagen hard ingegrepen bij de protesten en al 1.400 arrestaties verricht. Snerend noemde Erdogan de demonstraties een ‘show die uiteindelijk zal eindigen’.
Daar denken de demonstranten in Rotterdam dinsdagavond anders over. Het Stationsplein ademt passie, strijd en democratisch vuur. ‘We willen onze Turkse vrienden laten weten dat zij niet alleen zijn’, zegt Bilgin vastberaden. ‘Dit raakt ons enorm. Wij mogen dan in het buitenland leven, ons hart klopt nog steeds voor Turkije. En we zijn het fundamenteel oneens met wat daar nu gebeurt.’
Bilgin en haar medestanders geloven dat de komende weken cruciaal zijn voor de toekomst van Turkije.
Als de protesten aanhouden en zich uitbreiden, kan het regime gaan wankelen, schreef hoofdredacteur Mehmet Cerit van het kritische medium De Kanttekening eerder deze week. ‘Als de straten en jongeren stil blijven, is de kans groot dat de democratie in Turkije definitief wordt begraven’, waarschuwde Cerit.
De demonstranten bij Rotterdam-Centraal zingen het Turkse volkslied zoals het Wilhelmus nooit gezongen wordt. Ze springen alsof hun leven er vanaf hangt. En ze houden massaal bordjes in de lucht waarop ze de vrijlating van Imamoglu eisen, en waarop ze Erdogan uitmaken voor dictator.
Maandag stonden ze er voor het eerst. Tot vrijdag blijven ze zeker terugkomen.
Af en toe lopen er Turkse Nederlanders langs die een andere politieke overtuiging aanhangen dan de demonstranten. ‘Erdogan!’, jubelen een paar jongens van een jaar of 16. Een man brengt met een grimmige blik zelfs de Hitlergroet. Een politieagent grijpt direct in en vraagt hem om zijn identiteitsbewijs.
Verder verloopt de demonstratie vlekkeloos.
Er zijn veel expats op afgekomen. Vanwege de economische malaise, politieke onderdrukking en de beperkingen van burgerrechten in Turkije zijn zij de afgelopen jaren naar Nederland gekomen om hier te werken of te studeren.
‘Erdogan heeft onze toekomst kapotgemaakt. Hij heeft ons in de steek gelaten’, zegt de kunst- en cultuurstudent Celine (24). Haar achternaam wil ze liever niet delen. ‘Ik wil nog terug kunnen naar Turkije’, zegt ze met een wrange lach.
Ze houdt een bordje omhoog met een boodschap gericht aan Turkse Nederlanders. ‘Waarom stemmen zij bij de Nederlandse verkiezingen vaak zeer links, maar bij de Turkse verkiezingen vaak zeer rechts?’, vraagt ze zich af. ‘Hier begrijpen ze wat het betekent om een minderheid te zijn, daar vergeten ze dat compleet.’ Celine, die pas recentelijk Istanbul verruilde voor Nederland, snapt niet dat de groep Turkse Nederlanders waarop ze nu doelt valt voor ‘de haatvolle retoriek van een meedogenloze dictator.’
Het is bekend dat Erdogan een grote aanhang heeft onder Turkse Nederlanders. Bijna de helft van de kiesgerechtigden onder hen ging bij de vorige verkiezingen stemmen. Tweederde koos voor de zittende president.
Erdogans lange arm reikt tot in de Nederlandse wijken. Volgens een peiling van onderzoeksinstituut Clingendael voelt een kwart van de Turkse Nederlanders zich onveilig binnen de eigen gemeenschap.
Business Studies-student Levin (23) – geboren in Nederland, met Turkse wortels – zingt op rustige toon het volkslied van Izmir mee. Het is een lied dat vaak klinkt onder aanhangers van Mustafa Kemal Atatürk, de seculiere grondlegger van het moderne Turkije. Ook Levin houdt zijn achternaam liever voor zich. Zijn opa, een negentiger, moest recentelijk in Turkije voor de rechter verschijnen vanwege een kritische tweet over Erdogan.
‘De reactie van het Westen is teleurstellend’, zegt Levin. Hij denkt dat Europa bang is dat Erdogan grote groepen migranten vanuit het Midden-Oosten zal doorlaten als het Westen de actuele gebeurtenissen in Turkije veroordeelt. En hij denkt dat het Westen vreest dat Erdogan dan ook zijn grote leger niet meer ter beschikking zal stellen van Europa, bij de toenemende dreiging door Rusland.
Verder wijst Levin op de progressieve partijen in Nederland, die volgens hem te weinig van zich laten horen. ‘Zij zijn bang voor hun achterban, waar ook veel Turkse Nederlanders bij zitten.’
Een van de oudste aanwezigen bij de demonstratie in Rotterdam is de 48-jarige it-consultant Erol. Hij woont al dertig jaar in Nederland. ‘Mijn grootste probleem met Erdogan is dat hij een tegenstander is van gelijkwaardigheid voor iedereen’, zegt hij. Die houding van Erdogan wordt gedeeld door meer Turken, verzekert hij. ‘Iedereen heeft zijn eigen bubbel. We leven langs elkaar heen.’
Zelf heeft hij naar eigen zeggen altijd de Koerden gesteund. Ook kwam hij op voor studenten die in de jaren negentig niet met een hoofddoek op naar de universiteit mochten: ‘Als je de democratie wil behouden, moet de democratie er voor iedereen zijn.’
Of hij nog hoop heeft voor de democratie in Turkije? Hij schudt aanvankelijk met zijn hoofd, maar dan kijkt hij naar de jonge demonstranten die zingend en springend voor hem staan. Na de Gezipark-protesten in 2013 tegen het autoritaire bewind van Erdogan, zag hij langere tijd geen jongeren meer bij demonstraties. ‘Nu zijn ze terug. Dat geeft hoop.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant