De luisteraar wordt flink op scherp gezet door de podcast van Pointer-journalisten Peter Keizer en Sander Bartling, die Russische spionageschepen op de Oost- en Noordzee in kaart brengt.
Pointer-journalisten Peter Keizer en Sander Bartling staan al een tijdje te graven, op zoek naar een stroomkabel die hier ergens aan de Nederlandse kust moet liggen. Ze komen een meter diep, maar stuiten niet op de kabel. Gelukkig maar: als het zo makkelijk was een essentiële kabel te vinden zouden kwaadwillenden met gemak onze infrastructuur kunnen platleggen.
Helaas, zo makkelijk is het wél, blijkt uit de spannende vierdelige podcast Spionnen op de Noordzee. Uit het onderzoek dat Pointer samen met een team van internationale journalisten heeft uitgevoerd, blijkt dat er talloze Russische schepen in de Oost- en Noordzee rondvaren om daar te spioneren of te saboteren.
Dus ook voor onze kust. In zigzagpatronen varend proberen de schepen in kaart te brengen waar cruciale infrastructuur ligt. In de Oostzee is al een paar keer – oeps – hun anker gevallen, die ze vervolgens – nogmaals oeps – honderden kilometers over de zeebodem sleepten. Ongelukje, zeggen ze dan. Wat vervelend dat die belangrijke gasleiding stuk is.
In Estland voelen mensen de dreiging vanuit Rusland dan ook allang, blijkt uit de sterke derde aflevering van de podcast. Bartling reist af naar de Baltische staat, waar hij onder andere met een man praat die in de gevangenis zat toen het land nog bij de Sovjet-Unie hoorde. Hij weet maar al te goed wat er op het spel staat en is bereid om, mocht het zover komen, op zijn 71ste nog de wapens op te pakken en te vechten tegen de Russen. Het gesprek dat Bartling vervolgens met een etnisch Russische vrouw voert, wier familie al generaties lang in Estland woont, compliceert en nuanceert het begrip over identiteit en de spanningen tussen de twee landen.
De onontbeerlijke vierde aflevering bevestigt alle vermoedens omdat de journalisten iemand spreken die op zo’n Russisch schip heeft gewerkt. Deze voormalige dekmatroos doet een angstwekkend boekje open over zijn oude werkgever: ze waren er inderdaad op uit om infrastructuur in kaart te brengen en zullen daar zeker mee doorgaan.
Deze man wil anoniem blijven, dus is de stem die we horen door AI gegenereerd. Een overbodige zet, want waarom niet gewoon dit werk door een acteur laten doen? Afgezien daarvan is het geluidsontwerp van de podcast sfeervol: de mysterieuze en een tikkeltje avontuurlijke muziek (Darius Timmer) past perfect bij dit onthutsende verhaal. Bartling en Keizer vullen elkaar ook mooi aan in hun journalistieke vaardigheden, al zijn sommige ‘spontane’ gesprekken tussen hen jammer genoeg duidelijk gescript en daardoor geforceerd.
De podcast zet je hoe dan ook op scherp. Als binnenkort een keer de stroom of het internet uitvalt, kun je niet anders dan een groot anker voor je zien dat vanuit een Russisch schip kilometerslang over de zeebodem sleept.
Spionnen op de Noordzee
Onderzoeksjournalistiek
★★★★☆
4 afleveringen
Door Sander Bartling en Peter Keizer / Pointer (KRO-NCRV)
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant