De Amerikaanse nationale veiligheidsadviseur Mike Waltz en Usha Vance gaan deze week op eigen initiatief naar Groenland. De Groenlandse premier Múte Egede spreekt van ‘agressieve druk’ van de Amerikanen.
is correspondent in Scandinavië en Finland van de Volkskrant. Hij woont in Stockholm.
Usha Vance zal een honden-sleerace bezoeken bij de Groenlandse stad Sisimiut. Veiligheidsadviseur Waltz gaat in elk geval naar de Amerikaanse militaire basis in het noordwesten van Groenland, zo maakte zijn staf bekend.
Het is onduidelijk of Waltz vertegenwoordigers van de Groenlandse regering gaat ontmoeten. Het land heeft net parlementsverkiezingen gehad en partijen onderhandelen momenteel over een nieuwe coalitie. De partijen hebben genoeg van de Amerikaanse uitspraken over een mogelijke annexatie van het eiland.
Scheidend premier Múte Egede spreekt van een provocatie. ‘Wat doet de nationale veiligheidsadviseur van de VS in Groenland? Het enige doel is om macht over ons te tonen’, aldus Egede in de Groenlandse krant Sermitsiaq.
De premier riep westerse bondgenoten om hun steun aan Groenland luider te laten horen. ‘Als ze zich niet hardop uitspreken over de manier waarop de VS Groenland behandelen, zal de situatie met de dag verder escaleren en zal de Amerikaanse agressie toenemen.’
President Trump heeft al meerdere malen gezegd dat hij het arctische eiland wil annexeren. Hij dreigde eerder met strafmaatregelen tegen Denemarken, dat nog altijd veel te zeggen heeft in Groenland, als dat land niet zou meewerken.
Volgens Trump is de annexatie nodig omwille van de nationale en internationale veiligheid. Daarmee doelt hij waarschijnlijk op het veiligstellen van nieuwe scheepsroutes die door het smelten van het poolijs vrijkomen. Ook liggen er in Groenland vele bodemschatten.
In januari bracht Trumps zoon, Donald jr., al een onverwachts bezoek aan Groenland. Hij ontmoette inwoners van de hoofdstad Nuuk, waarbij hij zijn vader liet inbellen.
Hoewel de meesten van de 57 duizend Groenlanders geen Amerikaan willen worden – ‘Groenland is niet te koop’, zei premier Egede eerder – leidde de belangstelling van Trump wel tot politiek rumoer in de aanloop naar de parlementsverkiezingen van vorige maand.
Na nieuwe uitspraken van Trump over het land lieten de partijleiders van de vijf partijen in het Groenlandse parlement vorige week hun onvrede blijken. ‘Wij kunnen de herhaalde uitspraken over annexatie en controle van Groenland niet accepteren. Wij vinden dit gedrag onacceptabel voor vrienden en bondgenoten in een defensiealliantie’, aldus hun verklaring.
Groenland kent sinds 1979 gedeeltelijk zelfbestuur, maar Denemarken heeft er nog altijd veel invloed. De Deense premier Mette Frederiksen benadrukt in een verklaring dat de samenwerking tussen Denemarken en de VS gebaseerd moet zijn op soevereiniteit en respect. ‘Dit is iets waar we serieus naar kijken. De dialoog met de Verenigde Staten over Groenland zal plaatsvinden in nauwe coördinatie tussen de Deense en de toekomstige Groenlandse regering.´
De burgemeester van Sisimiut vertelde aan Sermitsiaq dat hij door de Amerikanen is benaderd voor een ontmoeting, maar dat hij het aanbod heeft afgeslagen. Volgens de burgemeester is een ontmoeting onhandig vanwege lokale verkiezingen op dinsdag 1 april.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant