Op een open dag van de artillerie houden de jonge bezoekers vooral van sport en wapens – met politiek houden ze zich niet bezig. Ook over de toenemende oorlogsretoriek maken ze zich geen zorgen. ‘Dan kun je sneller weg. Alleen maar mooi.’
is binnenlandverslaggever van de Volkskrant. Verslag vanuit 't Harde.
Patriottisme spat van het scherm. Begeleid door muziek die niet zou misstaan in een piratenfilm, komen op korrelige foto’s van veteranen, missies en een militaire begrafenis leuzen voorbij als ‘den vaderland getrouwe’, ‘wij zullen altijd eren’ en ‘saamhorigheid en kameraadschap’.
Aan het begin van de open dag van de artillerie staat het YouTube-filmpje Credo van de Gunner op repeat, in een zaaltje met 85 jongeren en hun ouders op de Luitenant-kolonel Tonnetkazerne in ’t Harde, een dorpje net onder Zwolle.
Het personeelsbestand van Defensie moet op de lange termijn ruimschoots verdubbelen, van 74 duizend nu naar straks zo’n 200 duizend mensen, bevestigden bronnen dit weekend aan de NOS en RTL.
In het afgelopen jaar organiseerde Defensie al 1.088 open dagen en (online) voorlichtingen waar geïnteresseerden zich voor konden aanmelden. Hoe verkoopt Defensie, en in dit geval de artillerie, zichzelf? En wie meldt zich hier om naar het front te gaan als het zover komt?
‘Defensie is een mooie werkgever’, trapt adjudant-onderofficier Jan – die om veiligheidsredenen niet met zijn volledige naam in de krant wil – de bijeenkomst af. ‘We staan voor de veiligheid van ons land. Maar dat brengt ook risico’s met zich mee. Het is daarom belangrijk om een bewuste keuze te maken.’
De aanwas bij de artillerie is hoog, aldus de kale adjudant in landmachtuniform, met zo’n 260 sollicitaties afgelopen jaar. Maar vooral onderofficieren haken af tijdens de opleiding, ‘omdat ze dan pas inzien hoeveel verantwoordelijkheid ze krijgen’.
Vuursteun geven, zoals de artillerie doet, is ‘het op afstand uitschakelen van het militaire vermogen van de vijand’, staat op een slide in de presentatie. Dat gebeurt voornamelijk met de Pantserhouwitser 2000NL, een ‘acht meter lang, rijdend brok staal van 55 duizend kilo’. Het geschut kan doelen tot 50 kilometer verderop raken, is te zien in een al minstens zo’n heldhaftig filmpje.
‘Vette shit’, fluistert een jongen achter in de zaal als het gevaarte in de video zonder moeite een boom plat rijdt.
In wéér een ander filmpje worden de sportlessen geïntroduceerd. ‘Leer je grenzen verleggen’, zegt een voice-over terwijl een van de jongeren die de heuvel op rennen in de berm braakt. In een gymzaal op het terrein krijgen de gegadigden een voorproefje van zo’n training.
En dan is het tijd om de trots van de artillerie eens van dichtbij te bekijken. Op een plein op de kazerne staan vijf militaire voertuigen opgesteld, waaronder ‘het grootste wapen van de landmacht’, zoals de Pantserhouwitser wordt genoemd op een flyer in de goodiebags – waarin ook een aansteker, een sleutelhanger, stickers en de visitekaartjes van twee recruiters.
In de bemanningsruimte van het gevaarte kijkt Anna (17), zwarte jas, grijze joggingbroek met doodshoofden erop, haar ogen uit. ‘Dit is mijn toekomstige werkplek’, zegt ze. ‘Geweldig om er meer over te horen.’ Waarom ze dit werk wil doen? ‘Ik houd van sporten en van mensen aansturen. Hier gaat dat heel goed samen. Met een kantoorbaan maak je mij echt niet blij.’
Moeder Karlijne van der Linde (52) had haar dochter liever bij de marine gezien, ‘vanwege de veiligheid’. ‘Maar hiervan gaan haar ogen glunderen. En gevaar loop je ook gewoon op straat.’
Glunderende ogen zijn ook te vinden bij de stand met mitrailleurs, pistolen en een antitankwapen. ‘Dit is het boordwapen’, zegt een militair terwijl hij de grootste mitrailleur aanwijst. ‘Moordwapen?’ vraagt een van de jongens die voor het kraampje samendrommen. ‘Dat ook ja, hij boort aardige gaten in mensen. Maar ik vind het persoonlijk een heerlijk ding.’ ‘Lekker knallen’, beaamt een andere jongen in de menigte.
De leerlingen van de mbo-opleiding veiligheid en vakmanschap, te herkennen aan hun identieke Adidas-trainingstenues, hebben er al eens mee geschoten, zegt Divano (17), weliswaar met losse flodders. Hoe dat was? Weer die oplichtende ogen: ‘Ja, mooi.’
Politiek of patriottisme zijn ver te zoeken in de motivatie van de jongeren, die vooral lijkt te bestaan uit liefde voor sport en wapens. Waar Defensie de mogelijkheid om gratis je rijbewijs te halen nog altijd bovenaan de vacaturepagina zet, wegen dat soort lekkermakertjes voor Brend (17) niet mee. ‘Al zou ik moeten betalen voor de opleiding, zou ik het nog steeds doen.’
De toenemende oorlogsretoriek van de laatste weken heeft hem overigens wel bereikt. Of het hem zorgen baart? ‘Nee hoor, dan kun je sneller weg. Alleen maar mooi.’
Daar kijkt Olga Faro (52), die haar 13-jarige zoon vergezelt, anders naar. ‘Vijf jaar geleden dacht ik nog: prima, een baan bij Defensie. Nu denk ik: moet ik dat mijn kind wel aandoen?’ Probleem is dat hij het zelf dolgraag wil. Zo graag dat ze Defensie mailde om te vragen of hij alvast mocht komen kijken, bij de open dag die eigenlijk is bedoeld voor 17-jarigen.
‘Ik vind het gewoon cool’, zegt Twan. Hij kwam op het idee door filmpjes op sociale media, van de oorlog in Oekraïne. ‘Eerst wilde ik bij de infanterie (militairen aan de frontlinie, red.), maar toen ik zag hoeveel tanks daar geraakt worden, dacht ik: ik ga toch iets verder naar achter.’
In de schietkraam weet hij met alle negen kogels het doelwit te raken – zijn moeder slechts met één. Het kartonnen bordje met kogelgaten krijgen ze mee naar huis. Olga: ‘Ik zeg gewoon dat het maar één poging was.’
Het duurt nog even voordatde 13-jarige Twan bij Defensie aan de slag kan. Is er een kans dat zijn moeder hem nog weet te overtuigen toch iets op écht veilige afstand van het front te gaan doen, ‘zoals het ontwerpen van die voertuigen?’ ‘Nee, bedankt.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant