De Amerikaanse onderzoeksfinancier National Institutes of Health heeft een onderzoek geschrapt naar mRNA-vaccins. Dit gebeurde om niet-wetenschappelijke redenen. Medici zijn diep bezorgd: de techniek is revolutionair. Toch lijkt het niet bij het wegstrepen van één onderzoek te blijven.
Maarten Keulemans is wetenschapsredacteur bij de Volkskrant, gespecialiseerd in klimaat en microleven.
Het National Institutes of Health (NIH), een overheidsorganisatie en de grootste financier van medisch onderzoek ter wereld, heeft daarnaast bij zijn afdelingen lijsten opgevraagd van andere mRNA-onderzoeken. Een slecht voorteken: vorige week schrapte de NIH tientallen onderzoeken naar vaccinweigering, ook dit gebeurde nadat lijsten met projecten waren opgevraagd. Sommige programmaleiders raden onderzoekers intussen aan het woord ‘mRNA-vaccin’ niet meer te noemen in onderzoeksvoorstellen.
De mRNA-techniek brak door tijdens de coronapandemie: onder meer de vaccins van Pfizer en Moderna zijn erop gebaseerd. De vaccins zijn veilig en effectiever dan de meeste traditionele vaccins, en bovendien razendsnel te ontwerpen in geval van een nieuwe ziekte. Vandaar dat grondleggers Katalin Karikó en Drew Weissman er in 2023 de Nobelprijs mee wonnen.
Maar nu zegt Weissman, in vakblad Nature: ‘Ik had van mijn levensdagen niet verwacht dat de overheid zich tegen een onderzoeksveld zou keren om niet-wetenschappelijke redenen.’ Voor Republikeins Amerika staat het mRNA-vaccin immers ook symbool voor de door velen als hoogst opdringerig ervaren vaccinatiecampagnes tijdens de pandemie.
Het wemelt bovendien van de geruchten dat mRNA-vaccins kanker zouden veroorzaken of op andere manieren dodelijk zouden zijn. Overigens onterecht: bij grote onderzoeken in onder meer Italië, Nederland, Groot-Brittannië, Denemarken en de VS zelf, waarbij men massa’s wel en niet gevaccineerde mensen vergelijkt, blijkt bij de mRNA-groep geen sprake van extra sterfte.
Niettemin hebben de staten Idaho, Iowa en Montana wetgeving in de maak die de vaccins moet verbieden, en zelfs om artsen te vervolgen die mRNA-vaccins toch toedienen. Trumps minister van Volksgezondheid, Robert F. Kennedy jr., noemde de vaccins destijds onterecht ‘de dodelijkste vaccins ooit gemaakt’. Hij probeerde toelating ervan in 2021 tegen te houden.
Het net geschrapte onderzoek staat op een lijst met 400 wegbezuinigde onderzoeksprojecten van de Columbia Universiteit in New York, waartussen het vrijdag werd opgemerkt door het wetenschappelijke tijdschrift Nature. De regering-Trump zegt de universiteit met de massabezuiniging te willen straffen voor ‘aanhoudend gebrek aan actie tegen intimidatie van Joodse studenten’. De universiteitscampus was vorig jaar toneel van studentenprotesten tegen het Israëlische ingrijpen in Gaza.
In de VS lopen talloze onderzoeken om de mRNA-techniek in te zetten als vaccin tegen onder meer muggenziektes zoals dengue, en tegen kanker. Alleen al tegen kanker lopen er momenteel meer dan honderd patiëntenproeven, inventariseerde Nature. Het idee daarbij is dat het mRNA-vaccin het immuunsysteem leert om de kanker in kwestie aan te vallen.
Onder Amerikaanse medici is de consternatie dan ook groot. ‘Om een hulpmiddel voor de bestrijding van infectieziekten weg te nemen waarvan is aangetoond dat het effectief is, is moeilijk te bevatten’, citeert Nature Justin Richner van de Universiteit van Illinois, die werkt aan een mRNA-vaccin tegen dengue. ‘Wij moeten straks voortstrompelen, terwijl andere landen vooruitgang boeken’, voorziet Yale-onderzoeker Sukanya Narasimhan, die vaccins ontwerpt tegen tekenziekte.
De donkere wolken pakken zich samen terwijl in Texas en New Mexico de grootste mazelenepidemie in jaren woedt, met meer dan 300 infecties en twee sterfgevallen tot dusver. Oorzaak is de lage vaccinatiegraad onder de mennonieten, een streng-christelijke groepering. De gemeenschap is het epicentrum van de uitbraak. Het mazelenvaccin is overigens geen mRNA-vaccin.
Bij mRNA-vaccinatie draait het om het erfelijkheidsmolecuul mRNA, een tijdelijk bestelbriefje dat cellen opdraagt om bepaalde eiwitten te maken. Bij de vaccins geeft het mRNA aan om ‘antigenen’ te maken, eiwitten waaraan het immuunsysteem ziekmakers kan herkennen. Niet heel anders trouwens dan wat virussen zelf ook doen – cellen kapen en ze opdragen om bepaalde eiwitten te maken – maar dan op kleine, en daardoor veiligere, schaal dan bij een echte infectie.
Alles over wetenschap vindt u hier.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant