Het Nederlands elftal speelde donderdag met 2-2 gelijk tegen Europees kampioen Spanje. Zondag in Valencia maken de twee landen uit welk doorgaat naar de finaleronde van de Nations League.
is voetbalverslaggever van de Volkskrant.
Of aanvoerder Virgil van Dijk donderdag tegen middernacht wist dat de bondscoach bijna jarig was? Jazeker. Wat Ronald Koeman dan zou krijgen, op de dag na de interland Nederland - Spanje (2-2)? Van Dijk, met een minzame lach: ‘Een knuffel.’
Een knuffel is een uiting van genegenheid, van verbondenheid. Het is het mooiste cadeau dat een 62-jarige bondscoach kan krijgen, zeker een die in materieel opzicht alles heeft dat zijn hart begeert, die genoeg heeft meegemaakt om te weten dat het in het leven om andere zaken draait. Echte cadeaus zijn dan: toewijding van de spelers, knuffels, chemie – al is die niet altijd zichtbaar in het spel.
In het verkwikkende duel met Spanje, in de kwartfinales van de Nations League, was er volop saamhorigheid op het veld. Zie de geoliede samenwerking tussen Jeremie Frimpong en Tijjani Reijnders, zonder dat de spelers van Bayer Leverkusen en AC Milan vaak met elkaar voetballen.
Zie ook de 2-1, kort na rust. Eerst doen ze samen een een-twee op rechts. Bijna telepathisch vinden ze elkaar in een razendsnel duet. Frimpong dribbelt, Reijnders loopt mee, houdt even in als hij het strafschopgebied nadert, is daardoor meteen een paar voluit hollende, potentiële bewakers kwijt. Hij krijgt de bal perfect aangespeeld en schiet hard in met links.
De twee hadden elkaar gezien zonder te kijken.
Reijnders: ‘Vaak, als je doorkomt aan de zijkant, lopen de verdedigers en middenvelders vrij ver door in hun eigen strafschopgebied. Dan is er vaak ruimte voor de teruggetrokken voorzet. We spraken daarover al voor de wedstrijd. Waar positioneer je je? Het pakte goed uit. Die connectie hebben we. We hebben er niet per se op getraind. Het is een soort voetbalgogme.’
Bij de 1-1 ging het ongeveer hetzelfde, al was het een ander type doelpunt, omdat er tussenstations waren. Ook hier begon de aanval op rechts, met een voorzet van Frimpong richting Reijnders. En het lukte nog eens voor rust, met de halfhoge bal van Frimpong en een volley van Reijnders, die via de lat net over ging. Frimpong was de razendsnelle, handige pion op rechtsbuiten, een positie waar Koeman al menig speler had uitgeprobeerd.
Op het middenveld was Frenkie de Jong terug, na al zijn problemen met de enkel. Dat scheelt nogal, als de trein weer beschikt over zijn favoriete machinist. Of, zoals Reijnders zei: ‘Frenkie verdeelde het spel in de opbouw, Justin (Kluivert) en ik zochten ruimtes tussen de linies. Ik speel het liefst tussen aanval en de positie van controlerende middenvelder, en kon laten zien wat ik in huis heb. Justin was een echte 10. Hij zoekt diepte en haalt de aandacht van de verdedigers weg bij Memphis Depay of bij mij.’
Stadion De Kuip genoot van tal van geslaagde acties tegen de Europees kampioen, die zich geregeld zag afgetroefd op zijn eigen specialiteiten: positiespel, de snelle combinatie zonder dat er een tegenstander aan te pas komt.
Het vloeiende kwam als geroepen. Op het EK had Oranje weliswaar een goed resultaat gehaald, halve finale, maar het spel was gemiddeld harkerig. En ook in de eerste fase van de Nations League riepen de meeste duels vragen op over de beoogde en noodzakelijke progressie van Oranje.
Ook daarom is het interessant te horen en te zien hoe de 33-jarige aanvoerder Virgil van Dijk rustig analyseert, met zijn sonore stemgeluid en soms wat cynisch. Van Dijk oogt een half uur na de wedstrijd onberispelijk, alsof het voetbal hem geen moeite heeft gekost. Het is dat hij nog in voetbalkloffie loopt, anders zou hij zo de catwalk op kunnen. Over zijn spel: ‘Ik ga niet over mezelf praten. Dat mogen anderen doen, en dat doen ze al genoeg in Nederland.’
Van Dijk, op de opmerking dat het een mooie, aantrekkelijke wedstrijd was: ‘Hadden jullie niet verwacht hè?’ En op de volgende, dat het misschien de mooiste wedstrijd in de tweede periode onder Koeman was: ‘Maar weer niet van een topland gewonnen.’
Want ook dat is een thema, vooral bij de media. In Koemans eerste periode als bondscoach, van 2018 tot 2020, versloeg Oranje toplanden, met name Frankrijk en Duitsland. Sinds de rentree van de bondscoach ruim twee jaar geleden is het nog niet gelukt. Koeman had graag van het gezeik af willen zijn, zei hij vrijdag. Naast een knuffel zou dat een mooi cadeau zijn geweest. Over het spel was hij nochtans zeer tevreden.
Terug naar Van Dijk. Als een verslaggever het even over ‘we’ heeft, antwoordt hij: ‘Als het goed gaat, is het wij, hè?’ Die stekeligheden horen bij hem, omdat hij het soms overdreven vindt, die kritiek van Nederlanders, die willen dat er wordt gewonnen en die tevens het mooiste, beste voetbal willen zien.
Maar Van Dijk analyseert altijd bedaard. De Spanjaarden lieten ‘JP’ steeds aan de bal komen in de opbouw. JP is Jan Paul van Hecke, nog niet zo lang international, maar donderdagavond spelend met overtuiging en overzicht. Van Hecke is op zijn beurt lovend over Van Dijk: ‘Geweldig. Zijn duelkracht, zijn leiderschap. Daaraan probeer ik me op te trekken.’
Van Dijk prijst iedereen op deze avond. Het is een grote groepsknuffel. Over Depay, terug na ruim een half jaar: ‘Goed, sterk, hield de ballen goed vast.’ Over doelman Bart Verbruggen, die in blessuretijd een schot van Nico Williams te laat zag om afdoende te reageren, waarna Mikel Merino scoorde: ‘Hij keepte een geweldige wedstrijd. Als je als keeper of centrale verdediger een fout maakt, wordt het negen van de tien keer afgestraft. Dat is het risico van ons vak.’
Over Jorrel Hato dan, die een fout maakte die tot de 0-1 leidde en bovendien een rode kaart kreeg: ‘Jorrel speelde goed. Hij is een geweldig talent. Nee, hij zat niet stuk na afloop. Het is fijn met hem aan de linkerkant te spelen. Alle credits voor hem. Helaas pakte hij de rode kaart, maar dat hoort erbij. Daarvan moet hij leren.’ Van Hecke: ‘Als je tegen Lamine Yamal staat, is dat behoorlijk zwaar.’
Als vervanger voor Hato, die voor de return geschorst is, riep Koeman vrijdag Ian Maatsen op. Verder zag de bondscoach ook Jurriën Timber afvallen: hij ging ziek naar huis.
Of spelers en trainer naast de lof ook kritiek hadden op elkaar, bleef donderdag een interne kwestie. Naar buiten toe was er louter positiviteit. Van Dijk: ‘We hebben een goede versie van onszelf laten zien. Het is nu onze taak dat niveau vast te houden. Dat kan als je vaker met elkaar werkt, met een vaste groep, en werkt aan patronen, aan de manier van druk zetten. Daarvoor heb je lef, structuur en wil nodig. We zijn op de goede weg, maar we moeten het elke wedstrijd laten zien. Zondag is de volgende kans. Dan is er nog een wedstrijd, in een heel mooi stadion, waar ik nog nooit heb gespeeld. Ik neem aan dat daar een lekker sfeertje is.’
Dat stadion in Valencia, Stadion Mestalla, ontwaakte vrijdagochtend in een buitje, waarna de zon doorbrak. Spanje speelt niet vaak in de stad waar de voetbalclub met dezelfde naam oranje draagt. Mestalla is imponerend steil, met rondom barretjes, versierd met foto’s en teksten uit clubhistorie.
De Spaanse bond heeft het duel aan Valencia toegewezen vanwege de overstromingen vorig jaar in de regio, waarbij meer dan 220 doden vielen. Vanuit de bevolking kwamen toen woedende reacties omdat er te laat was gewaarschuwd en de hulpverlening traag op gang was gekomen. Die volkswoede zocht zijn weg naar buiten met massale demonstraties, tot aan het letterlijk gooien met modder naar koning Felipe, die het rampgebied bezocht.
Bondscoach Luis de la Fuente liet bij de vorige reeks interlands een indrukwekkend filmpje opnemen, met zijn stem onder beelden van de verwoestende invloed van het water, met onder meer voetbalvelden die alleen nog uit modder bestonden, en noppen van in de blubber achtergelaten kicksen.
Of zondag in Mestalla het sfeertje lekker is, zoals Van Dijk vermoedt, is overigens de vraag: het stadion was vrijdag nog niet uitverkocht.
Waar Oranje en Spanje zondag in Valencia om strijden zijn twee dingen. Allereerst een plek in de finaleronde van de Nations League, waaraan vier landen mogen meedoen: de winnaars van de kwartfinales.
Dan heeft de uitslag ook gevolgen voor de kwalificatiewedstrijden voor het komende WK in de Verenigide Staten, Mexico en Canada. Bij verlies komt Oranje in een groep met vijf landen. De eerste wedstrijd is dan al op 7 juni, in en tegen Finland. Bij winst begint de kwalificatiereeks in een andere groep, met vier landen, pas na de zomerstop.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant