Wekelijks duikt Volkskrant-redacteur Olaf Tempelman in een internationaal fenomeen. Deze week: uitgerekend in een tijd waarin de internationale rechtsorde openlijk wordt geminacht, boekte het Internationaal Strafhof misschien wel zijn grootste succes.
Open deur, maar toch: landen waarvan leiders door internationale justitie worden aangeklaagd wegens misdaden tegen de menselijkheid, zijn nooit functionerende rechtsstaten waar rimpelloze democratische machtswisselingen plaatsvinden. Waren ze dat wel, dan begingen leiders geen misdaden tegen de menselijkheid. Komt het in zulke landen zover dat die leiders de macht verliezen, worden gearresteerd en op het vliegtuig worden gezet naar de stad waarvan de naam wereldwijd een synoniem is geworden voor ‘internationale justitie’, Den Haag, dan kun je er donder op zeggen dat daar geen onberispelijke juridische procedures aan zijn voorafgegaan. Zulke uitleveringen aan ‘Den Haag’ kunnen slechts plaatsvinden bij de gratie van politieke afrekeningen, verraad van voormalige bondgenoten en opportunisme van partijgenoten.
Over deze rubriek
In de rubriek Op het tweede gezicht schrijft Volkskrant-redacteur Olaf Tempelman wekelijks op scherpe en satirische wijze over een buitenlands nieuwsonderwerp. Lees hier het protocol van de Volkskrant.
Een gevolg daarvan is dat in de berichtgeving over zulke uitleveringen de aandacht voor het ‘onzuivere handelen’ waardoor die ex-leiders op het vliegtuig zijn gezet vaak minstens zo groot is als die voor het ‘onzuivere handelen’ waarvoor ze in Den Haag zijn aangeklaagd. In plaats van nabestaanden van slachtoffers roeren zich in de media vaak luidruchtige aanhangers die uitleggen dat de uitgeleverde geen dader is, maar een slachtoffer van een nare vendetta.
De woede en het verdriet van de afgelopen week op de Filipijnen om de enkele reis Den Haag van ex-president Rodrigo Duterte leken sprekend op de woede en het verdriet in Servië in 2001 om de enkele reis Den Haag van ex-president Slobodan Milosevic. Duterte had de pech dat de malafide Marcos-clan – die zelf ook alle vormen van justitie minacht – met wie hij dacht een bondgenootschap te hebben gesloten uit puur opportunisme bereid was hem voor de leeuwen te gooien.
Over Milosevic, aangeklaagd voor misdaden tegen de menselijkheid én oorlogsmisdaden, werd geschreven hij de pech had dat Rusland in zijn tijd geen vuist kon maken tegen het Westen om zijn regime te stutten, en dat hij na zijn val de pech had dat de voortvarende Servische premier Zoran Djindjic hem zomaar aan het Joegoslaviëtribunaal durfde uit te leveren. Oudgedienden van Milosevic’ criminele staat waren zo boos op Djindjic dat ze hem februari 2003 lieten vermoorden. Milosevic ontving in zijn Haagse cel ondertussen bakken met post van mensen uit de hele wereld die verontwaardigheid waren over wat hem was aangedaan door huichelachtige internationale rechters, voor briefschrijvers van toen steevast pionnen van ‘de Amerikanen’.
Milosevic was een witte Europeaan. Echter, toen de Liberiaanse president Charles Taylor in 2006 in Den Haag arriveerde, schreven critici van de hypocrisie en onmacht van internationale strafhoven dat de rechters weinig anders konden dan zwarte leiders van kleine Afrikaanse landen zonder machtige beschermheren aan te klagen. Een zinnetje uit 2006 was: waarom wel Charles Taylor van Liberia en niet George W. Bush van de VS? In 2025 zeggen mensen: Duterte is uitgeleverd, maar hoe groot is de kans dat de Russische president Vladimir Poetin (aangeklaagd in 2023) en de Israëlische premier Benjamin Netanyahu (aangeklaagd in 2024) ooit zullen worden uitgeleverd?
Het is een curieuze manier van denken. Immers: dat het te betreuren is dat Poetin en Netanyahu niet in Den Haag terechtstaan, maakt het niet minder toe te juichen dat Duterte daar nu nu wél terechtstaat. Dat de Marcos-familie mensenrechten met de voeten trad en Ferdinand Marcos stierf op Hawaii, verandert niets aan het feit dat Duterte in zijn oorlog tegen drugs tienduizenden onschuldige mensen liet executeren. Het is een groot succes voor het Internationaal Strafhof dat de ex-president van een belangrijk land in Zuidoost-Azië (115 miljoen inwoners) terechtstaat in een tijd waarin leiders als hij overal aan een opmars bezig zijn.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant