Huilende reizigers en vliegtuigen die in de lucht moesten omkeren: het was chaos toen de Londense luchthaven Heathrow vrijdag dicht ging wegens stroomuitval. Ook zaten meer dan 16 duizend gezinnen zonder elektriciteit. We bellen met correspondent Patrick van IJzendoorn.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant.
Hallo Patrick, de storing trof ook woonwijken en 16 duizend mensen hebben vrijdag zonder stroom gezeten. Ging bij jou het licht ook uit?
‘Nee, gelukkig niet, ik woon aan de andere kant van de stad. Maar in de omgeving van Heathrow, in het verre westen van Londen, lag het inderdaad helemaal plat. De sluiting van de luchthaven werd wel in mijn omgeving ervaren: mijn buurman zou naar Colombia vliegen voor zijn werk, maar die kon dus niet weg.
‘Vrijdagavond zijn de eerste vliegtuigen weer opgestegen, maar mijn buurman heeft, net als duizenden andere mensen, geen idee wanneer hij alsnog kan vertrekken. Het zal nog wel een paar dagen duren voordat alle achterstanden zijn weggewerkt, en iedereen op de plek is waar hij vrijdag al naartoe had gemoeten.
‘En we konden de problemen hier natuurlijk horen – of liever gezegd, we hoorden juist niets. We liggen hier onder een aanvliegroute en rond zes uur ’s morgens komen de eerste toestellen uit Azië richting Heathrow altijd aan.’ Vrijdagochtend bleef het echter stil. Dat was voor het eerst sinds de coronatijd.
Wat is er precies gebeurd?
‘Rond middernacht, van donderdag op vrijdag, was er een explosie in een transformator in de Hayes, een woonwijk in het westen van Londen. De luchthaven wordt door dit onderstation grotendeels van stroom voorzien, en dat was dus stilgevallen.
‘Maar de back-up werkte ook niet goed en dat is natuurlijk bizar. Hoe is het mogelijk dat een luchthaven als Heathrow, het grootste vliegveld van Europa, geen fatsoenlijke noodvoorzieningen heeft? Deze vraag werd de hele dag op internationale media gesteld, met name Amerikaanse media konden er niet bij met hun hoofd, en het is een nationale schande – het Verenigd Koninkrijk stond volledig in zijn hemd.
‘De complottheorieën gingen overigens ook direct rond. Een leider van Reform UK, de partij van Nigel Farage, stelde direct dat de oorzaak te vinden is bij de klimaatneutrale maatregelen die de regering verplicht heeft gesteld – al is daar vervolgens helemaal geen bewijs bij aangevoerd. Maar het is duidelijk dat de situatie direct wordt aangegrepen voor de eigen agenda.’
Is al bekend wat de oorzaak is van die explosie? Heathrow wordt in toenemende mate gezien als een mogelijk doelwit voor terrorisme en spionage - zijn er aanwijzingen dat er opzet in het spel was?
‘Die aanwijzingen zijn er niet, maar de vrees bestaat zeker wel, ja. Vanwege de impact op de essentiële nationale infrastructuur wordt het onderzoek in elk geval uitgevoerd door de Londense antiterrorisme-eenheid.
‘De afgelopen tijd zien we in Europa steeds meer acties waar Rusland mogelijk betrokken bij zou kunnen zijn geweest, al is dat zelden te bewijzen. Er wordt op dit moment gezocht naar concrete sporen en camerabeelden worden bekeken, maar het blijft afwachten wat er wordt gevonden.
‘Het was een oud station en achterstallig onderhoud of een fout kan natuurlijk ook gewoon de oorzaak zijn geweest, maar als het lamleggen van het vliegveld het doel is, is dit energiestation een heel goed doelwit. De luchthaven zelf is uitermate goed beveiligd terwijl de transformator in Hayes gewoon in een woonwijk staat en veel gemakkelijker gesaboteerd kan worden.’
De chaos op de luchthaven moet enorm zijn geweest.
‘Op Heathrow zelf viel het wel mee. Omdat de problemen ’s nachts al waren begonnen, wisten zelfs mensen die ’s morgens vroeg moesten inchecken dus al dat er niet zou worden gevlogen. Zij zijn gewoon thuisgebleven. Later werden de wegen naar het vliegveld ook afgesloten, dus op de luchthaven zelf was het relatief rustig.
‘Maar in de media en online zag je overal mensen in tranen. Hun vakantie kon niet beginnen of ze zouden afspraken missen. Elders ter wereld waren mensen juist richting Heathrow vertrokken. Hun toestel was al uren eerder de lucht ingegaan, en plotseling kregen ze te horen: ‘We keren om, we gaan terug’, of ze werden in Ierland of in Amsterdam afgezet in plaats van Londen.
‘Bovendien zag je dat sommigen er direct munt uit wisten te slaan. De hotelprijzen stegen bijvoorbeeld direct. Sommige hotels in de buurt van de luchthaven hebben enorm van de situatie geprofiteerd en vroegen tot wel tien keer meer voor een kamer.’
Source: Volkskrant