DEN HAAG - Voor sommigen is het peilingonderzoek een opsteker, voor anderen de bevestiging dat er tijdens de campagne werk aan de winkel is het komende jaar. Hart voor Den Haag lijkt, met GroenLinks/PvdA in het kielzog, de grootste te worden. Maar echt verrassend is de uitslag niet, vinden Geerten Boogaard en Peter Castenmiller, allebei docenten politicologie aan de Universiteit Leiden.
Voor Boogaard - die overigens ook al informateur was bij de formatie in 2022 - en Castenmiller zijn er geen enorme verschuivingen te zien ten opzichte van de vorige verkiezingen in 2018. 'Het lijkt een stabiele uitslag, hoewel de PVV natuurlijk wel meer zetels lijkt te krijgen', legt Boogaard uit.
De Leidse universiteitsdocenten zien in de uitslag vooral de landelijke trend terug. 'Maar er kan daarom ook nog van alles gebeuren, ook op landelijk vlak', vertelt Castenmiller. 'Dus het is moeilijk te zeggen wat de uiteindelijke uitslag gaat zijn.'
Volgens Castenmiller en Boogaart is het daarnaast niet vreemd dat met de gemeenteraadsverkiezingen een stem op een lokale partij snel zal bovendrijven. 'We zien al langer dat lokale partijen groeien. Het is ook niet onwaarschijnlijk dat die groei doorzet volgend jaar', duidt Boogaart.
'Mensen krijgen bij deze verkiezingen de kans om lokaal te stemmen, naast de landelijke partijen', duidt Castenmiller verder. 'Zo'n stem is welkom tussen alle landelijke partijen, dus het is in die zin ook niet vreemd dat partijen zoals die van De Mos het goed doen.'
Er zijn - als we vandaag naar de stembus zouden gaan - drie duidelijke winnaars. Namelijk Hart voor Den Haag (van 9 naar 11 zetels), GroenLinks/PvdA (van 8 naar 9 zetels) en de PVV (van 1 naar 4 zetels).
De Mos wil nu nog niemand uitsluiten, maar een coalitie met bijvoorbeeld GroenLinks/PvdA en D66 is wat hem betreft 'niet voor de hand liggend'. 'Maar, eerst is natuurlijk de kiezer aan zet.'
'Er zijn gewoon zaken geweest waar we het de afgelopen jaren mordicus oneens over zijn geweest', duidt De Mos. Hij ziet beren op de weg wat betreft het parkeerbeleid en ook de zero-emissiezones.
Bovendien steekt de uitsluiting bij de vorige onderhandelingen nog steeds. 'Zeker na wat er door die partijen in het verleden over ons is gezegd, er zit wel oud zeer. Maar uiteindelijk moet je kijken naar het belang van de stad. Als we zaken kunnen doen, sluiten we niemand uit.'
Het zijn woorden waar ook Maarten De Vuyst (GroenLinks) zich achter kan scharen, maar pakken zij dan de uitgestoken hand van De Mos aan? 'Voor ons is de samenwerking met progressief-linksere partijen zoals de Partij voor de Dieren en D66 natuurlijk meer voor de hand liggend', duidt GroenLinks-fractievoorzitter West Wordt Wakker vrijdagochtend.
Volgens De Vuyst zijn er veel verschillen tussen de partijen, waardoor een coalitie met die twee partijen niet logisch is. 'Richard zal natuurlijk ook meer kijken naar partijen aan de rechterkant.'
Het is iets dat ook weerklinkt bij PvdA-collega Janneke Holman. Wat haar betreft is er volgend jaar een duidelijke keuze te maken in de stad. 'Of we gaan rechtsom met Hart voor Den Haag of we kunnen linksom met onze partij', duidt zij de peiling.
Marieke Van Doorn (D66) sluit niet uit dat haar partij met Hart voor Den Haag gaat samenwerken, mocht de uitslag zijn zoals hij is. 'We hebben het in 2018 ook al eens gedaan, dus dat laat zien dat het mogelijk is.'
'Maar we gaan het zien, onze partijen liggen ideologisch natuurlijk wel uit elkaar. Wij zien bijvoorbeeld toch liever minder blik op straat en een iets groenere stad voor ons', aldus Van Doorn.
Maar over links of over rechts, het wordt volgens afzwaaiend D66-fractievoorzitter Marieke van Doorn hoe dan ook niet gemakkelijk om te formeren.
'We moeten niet vergeten dat nadat het vorige college viel, er met formateur Arie Slob ook is geprobeerd om over rechts te gaan. Toen lag men na een week, met ruzie, ook alweer met elkaar te rollenbollen over straat.'
Volgens Lotte van Basten Batenburg, lijsttrekker bij de verkiezingen voor de VVD volgend jaar, is dat precies wat er niet moet gebeuren.
'Van dat soort politieke ruzies hebben de bewoners de afgelopen jaren te veel gezien. Ik geloof dat mensen er niet op zitten te wachten dat we weer zitten te kissebissen over wat er de afgelopen jaren in de raad is gebeurd', gaat de VVD-fractievoorzitter verder.
Het maakt Van Basten Batenburg niet uit met wie ze in de coalitie terecht zou komen. Hoewel ze wel een 'hartig gesprek' met Hart voor Den Haag moet hebben, nadat uiteindelijk ook oud-VVD raadslid Martin van den Goorbergh toch nog overstapte naar de partij van De Mos.
'Maar, uiteindelijk gaat het erom dat je het goede voor de stad doet, dat is wat de kiezer mag verwachten. Dan maakt het voor ons niet uit of het nu met D66 of Hart voor Den Haag is', aldus de VVD-fractievoorzitter.
Wel zijn er nog beren op de weg, zien Boogaard en Castenmiller. 'Op papier is dit absoluut geen gemakkelijke formatie', vertelt Boogaard. 'Met een nieuwe start zou je VVD, Hart voor Den Haag en D66 bij elkaar kunnen plaatsen, maar je moet daar een extra partij bij zien te vinden.'
Juist die extra partij kan lastig zijn. 'Je hebt de keuze tussen CDA en PVV met deze uitslag. Voor een partij als D66 zou het niet goed zijn om met de laatste partij aan tafel te zitten, terwijl het ook de vraag is of het CDA erbij zou passen', legt Boogaard uit.
Maar, vult Castenmiller aan, voordat de verkiezingen er daadwerkelijk zijn, duurt het nog een jaar. 'Het is natuurlijk wel zo dat partijen nu iets meer houvast hebben met een peiling als deze. Maar er kan nog van alles gebeuren, bovendien zal iedereen ook nog afwachten wat straks de definitieve uitslag is.'
Wel is het volgens Boogaard in elk geval hopen dat de partijen elkaar tijdens de campagne 'heel laten'. 'Het werkt voor de onderlinge samenwerking niet goed om elkaar alvast 'kapot te maken'. Hopelijk investeert men van tevoren goed in de onderlinge relaties, zodat je daarna op goede voet met elkaar door kan voor de onderhandelingen. Uiteindelijk zal je het samen moeten doen.'
Wil je het peiling-onderzoek lezen? Die kan je via deze link terugvinden.
Source: Omroep West Den Haag