Europa wil Oekraïne militair meer helpen nu de VS het laten afweten. Maar een nieuw Europees plan om het Oekraïense leger dit jaar flink te versterken met 40 miljard euro aan wapens, komt niet van de grond. Zelfs over een eerste leverantie van twee miljoen granaten wordt geruzied.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant, met defensie als belangrijkste specialisme.
Het plan van EU-buitenlandchef Kaja Kallas om het Oekraïense leger extra militaire steun te geven, moet uitgroeien tot een van de belangrijkste hulppakketten van dit jaar. Het is ook een belangrijke test voor Europa.
Nu de Amerikaanse militaire steun aan Kyiv niet meer zo zeker is, aldus de oud-premier van Estland, moeten de Europese leiders hun woorden van solidariteit met Kyiv kracht bijzetten met concrete daden. Krik het Oekraïense leger flink op, roept Kallas al weken. Behalve de twee miljoen granaten en munitie ter waarde van 5 miljard euro, wil ze Kyiv dit jaar ook voor tientallen miljarden aan luchtverdedigingswapens, drones, raketten en gevechtsvliegtuigen geven.
‘Wij moeten niet alleen verklaringen afleggen’, aldus de commissaris over de noodzaak om Kyiv te geven wat het nu hard nodig heeft. ‘Hoe sterker ze op het slagveld zijn, hoe sterker ze aan de onderhandelingstafel zullen zijn.’ Maar sinds Kallas vorige maand haar ambitieuze plan bekendmaakte, stuit ze op verzet bij meerdere lidstaten.
Twitter bericht wordt geladen...
Met name grote landen als Frankrijk, Spanje en Italië, die op basis van hun bruto binnenlands product meer moeten gaan bijdragen, verzetten zich tegen de forse kosten. Boosheid is er ook bij lidstaten dat Kallas van tevoren weinig zou hebben overlegd toen ze in februari met haar plan naar buiten kwam, dat volgens sommige lidstaten ook te vaag zou zijn. Ook willen landen dat een financiële bijdrage vrijwillig moet zijn.
De 40 miljard euro dit jaar zou een verdubbeling betekenen van de jaarlijkse militaire steun van de EU aan Oekraïne. ‘Het is belangrijk om een tastbaar resultaat te boeken’, zei Kallas donderdag voor het begin van de EU-top. Maar het lukte haar zelfs niet om een ‘lichtere’ versie van haar plan, de levering van twee miljoen granaten, er doorheen te krijgen. Een dag later benadrukte de Europese Commissie dat het miljardenplan zeker niet dood is. Wel wordt nog overlegd over de juiste financiële verdeling van de lasten over de lidstaten.
Ook de Oekraïense president Volodymyr Zelensky benadrukt dat Europa op dit moment met de levering van artilleriegranaten een belangrijk signaal kan geven. Op donderdag deed hij met klem een beroep op de EU-leiders om ‘zo snel mogelijk’ de benodigde 5 miljard euro vrij te maken. Het Oekraïense leger staat immers onder grote druk door de Russische offensieve operaties op diverse plekken langs het front en in de Russische grensregio Koersk.
Twitter bericht wordt geladen...
Sinds president Donald Trump in het Witte Huis zit, heeft hij bovendien geen enkel nieuw militair hulppakket voor Kyiv aangekondigd. Artilleriegranaten waren altijd een belangrijk onderdeel van deze pakketten. De VS hebben sinds de Russische invasie meer dan drie miljoen artilleriegranaten aan Kyiv geleverd. Hoe lang het Oekraïense leger het nog kan uithouden met de Amerikaanse granaten die ze al hebben en die president Joe Biden heeft beloofd, is niet duidelijk.
Tegelijk vergroten de Russen hun productie van granaten, waardoor ze de artillerieduels aan het ruim duizend kilometer lange front nog verder kunnen gaan opvoeren. De Oekraïense inlichtingendiensten waarschuwden eind vorig jaar dat Rusland in 2025 zo’n dertig procent meer artilleriegranaten zal kunnen produceren dan alle 27 lidstaten van de EU bij elkaar.
Volgens Kallas hoeft de leverantie van de twee miljoen granaten geen probleem te zijn. ‘Deze hoeveelheid munitie is beschikbaar op de wereldmarkt en het kan in 2025 geleverd worden’, verzekerde de buitenlandchef. ‘Oekraïne vertrouwt op ons om nu te handelen.’ Het is echter niet duidelijk in welke landen de artilleriegranaten moeten worden gekocht.
Twitter bericht wordt geladen...
Het artillerieplan van Kallas gaat veel verder dan het eerste initiatief van de EU in 2023 om Oekraïne binnen een jaar aan een miljoen granaten te helpen. Dat aantal werd pas eind vorig jaar gehaald, met meer dan een half jaar vertraging. Sindsdien is zowel in de VS als in de EU de productie van de 155mm-granaten wel fors opgevoerd.
Zo verwacht EU-commissaris voor Defensie Andrius Kubilius dat de EU-lidstaten dit jaar zo’n twee miljoen granaten zullen produceren. Een deel van deze productie is echter ook bedoeld om de legervoorraden aan te vullen van de landen die Oekraïne hebben geholpen.
Zelfs als Kallas haar artillerieplan goedgekeurd weet te krijgen in Brussel en Trump nieuwe granaten gaat leveren, zal het niet voldoende zijn om aan de Oekraïense behoefte te voldoen.
De Oekraïense minister van Defensie Roestem Oemerov schatte medio vorig jaar dat de Oekraïense artillerie-eenheden elke maand zo’n 200 duizend granaten nodig hadden om de Russen van zich af te houden.
Sindsdien is de strijd in het oosten en zuiden van Oekraïne alleen maar verhevigd, Ook viel het Oekraïense leger daarna de Russische grensregio Koersk binnen. ‘De hele vrije wereld kan niet aan deze behoefte voldoen, omdat we een actieve frontlinie van 1.500 kilometer hebben’, zei de Oekraïense minister van Strategische Industrie Oleksandr Kamyzhin. ‘Dat is sinds de Tweede Wereldoorlog niet meer voorgekomen.’
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant