Apotheker Paul Harder, de meest rebelse pillendraaier van Nederland, noemt zichzelf ‘net zo opstandig als Zelensky’. Bij de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd, de club die hem al jaren dwarszit, werken ‘schijtambtenaren’ die zich gedragen als ‘luie varkens’. We hebben te maken met een ‘schijtoverheid die geen reet doet’.
Omdat Harder praat zoals hij praat, mag hij zich van zijn adviseur niet meer persoonlijk in de rechtszaal vertonen. Hij is het niet eens met alles wat zijn adviseur zegt, maar dit advies begrijpt hij. Hij voert veel rechtszaken. Met succes: eind vorig jaar kreeg zijn apotheek, de Regenboog Apotheek in Bavel, gelijk van de Raad van State.
Wat de Inspectie doet, kan juridisch niet, oordeelde de hoogste bestuursrechter. Omdat de Inspectie desondanks gewoon doorgaat, gesteund door minister Fleur Agema (Volksgezondheid, PVV), diende afgelopen woensdag in Den Haag een kort geding om ‘het continu tegenwerken’ door gezondheidsinspecteurs te stoppen.
Over de auteur
Ana van Es is rondreizend columnist voor de Volkskrant. Eerder was ze onder meer correspondent in het Midden-Oosten.
Het conflict tussen de excentrieke Brabantse apotheker en de Inspectie raakt aan het hart van de Nederlandse zorg. Stel dat een tekort ontstaat van een geneesmiddel, mag de staat dan toelaten dat dit medicijn zonder bureaucratisch gedoe goedkoop wordt ingekocht elders in Europa? Of moet eerst aan onze eigen vertrouwde Nederlandse apothekers worden gevraagd of zij dat middel in eigen beheer kunnen maken?
De staat gedoogt dat ‘in het belang van de volksgezondheid’ sommige geneesmiddelen zonder veel formaliteiten over de grens worden ingekocht. Voor ‘kwetsbare patiënten’ – de Inspectie noemt in de rechtbank als voorbeeld gebruikers van lithium, een middel dat door talloze Nederlanders wordt geslikt omdat het de stemming stabiliseert – wordt voor aanvoer vanuit het buitenland gekozen ‘in het belang van de volksgezondheid’.
‘Middelen uit het buitenland hebben alle stappen doorlopen om een vergunning te krijgen’, verzekert de advocaat van de Inspectie. Die zijn ‘gekeurd veilig’. Ook als ze worden gemaakt in fabrieken in Oost-Europa. ‘Binnen Europa is afgesproken dat we elkaar daarin vertrouwen.’
De Regenboog Apotheek, eigenlijk een keten van apotheken, maakt zelf nog volop pillen. Het gaat bijvoorbeeld om medicatie in aangepaste hoeveelheden die door de grootindustrie alleen in standaardmaten wordt geleverd. ‘Fabrikanten maken niet wat er voor patiënten nodig is’, zegt Harder. ‘Ze zeggen als het ware tegen iedereen: als je man bent dan moet je lopen op maat 43 en als je vrouw bent op maatje 38 en als dat niet past, dan blijf je thuis.’
In 2018 kreeg Harder het verzoek van artsen om een middel te maken tegen alcoholmisbruik dat in Nederland toen moeilijk verkrijgbaar was. Zo, gezegd, zo gedaan. In Bavel geloven ze niet dat het buitenland nodig is om een medicijntekort aan te pakken. ‘We kunnen dit zelf oplossen’, zegt Jan-Pieter Dupon, de adviseur van Harder, die zichzelf omschrijft als ‘boksbal’ van zijn uitgesproken baas.
Maar nadat de productie was opgestart, gaf de Inspectie ineens ook toestemming om het anti-alcoholmiddel over de grens in te slaan. Pillen draaien in Oost-Europa is goedkoper dan in Brabant. Alle investeringen voor niets. Zo gaat het steeds, zegt Dupon. ‘We krijgen de vraag: kun je een geneesmiddel voor ons maken, en twee weken later geeft de Inspectie toestemming om het uit het buitenland te halen.’
Politiek Den Haag gelooft niet dat de enkele honderden Nederlandse apothekers die nog zelf geneesmiddelen maken een serieus medicijntekort kunnen oplossen. Daarom wil minister Agema de wet verruimen. Zonder ruim baan voor buitenlandse pillen vreest zij ‘grote zorgen’, ‘veel onrust’ en een ‘extra administratieve last’.
Als je in de rechtbank gadeslaat hoe de Inspectie en de meest activistische apotheek van Nederland een ochtend met elkaar bekvechten, dan lijkt dit zeker: binnenkort zijn we afhankelijk van geneesmiddelen die worden gemaakt aan de buitengrenzen van Europa.
Ze hebben een hekel aan me, vertelt Harder na afloop aan de telefoon. ‘Omdat ik niet met me laat sollen. Als je niet gek bent, dan houd je dit niet vol. Maar ik heb plezier in het helpen van mijn patiënten.’
a.vanes@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant