Het advies om op X te blijven om zo polarisatie te verminderen, brandjes te blussen en op de hoogte te blijven, speelt recht in de kaarten van extreemrechts. Tegen hun aanval op de rechtsstaat past geen normalisering, maar actief verzet.
Al ga je van X, de tweets komen toch wel naar je toe, is de stelling van columniste Amber Wiznitzer in de Vrij Nederland van 21 februari. Gelijk heeft ze. Nederlandse internetconsumenten mogen massaal hun Amerikaanse socials opzeggen, maar journalisten en politici laten hun programma’s nog altijd bepalen door wat iemand als Wilders schrijft, of beter gezegd, voorschrijft, op X.
Terwijl het zo makkelijk zou zijn de leugens, ongefundeerde meningen, oekazes en scheldpartijen van de Blonde Donder te negeren en daarmee zijn macht aanzienlijk te verkleinen. Je hoeft er alleen maar iets níét voor te doen.
Over de auteur
Liesje Schreuders is schrijfster en docente. Met Menno Voskuil richtte ze vorig jaar de antifascistische uitgeverij Atol op.
Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant reflecteert. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
‘Overheden moeten opereren waar het vuur woedt – en dat is nog altijd op X’, schreef adviseur crisiscommunicatie Tom Compaijen op 13 februari in NRC. Het is het bekende ‘vinger-aan-de-pols’-argument, dat appelleert aan de nieuwsgeilheid en politieke volgzaamheid van zelfbenoemde machtscontroleurs. De mantra’s zijn bekend: ‘Het narratief beheersen’, ‘polarisatie verminderen’, ‘brandjes blussen’, ‘daar zijn waar het publieke debat ontstaat’. Intussen lachen de fascisten in hun virtuele vuistje.
Hier komen de tegenargumenten. Ten eerste: we weten allang wat een politicus als Geert Wilders vindt. Hij voert geen debat; hij bespeelt de massa. Je zou zijn tweets zelf kunnen verzinnen of na kunnen maken, zonder dat iemand het verschil ziet. Eigenlijk doe je dat al, elke keer dat je ze opnieuw de wereld in zendt. Desinformatie bestrijd je niet met meer communicatie. Desinformatie bestrijd je met minder, maar betere communicatie.
Ten tweede: een politicus van nationaal niveau hoort zijn mening in het parlement te geven, vervolgens via Nederlandse nieuws- en actualiteitenprogramma’s, en pas in laatste instantie, eventueel, via privé-media van Amerikaanse tech. Wiens belang wordt er eigenlijk gediend? Ga er niet in mee, geef die macht niet uit handen.
Ten derde: extreemrechts is al jaren bezig met een regelrechte hetze tegen de Nederlandse journalistiek en een boycot van de echte media. Ook het Nederlandse parlement, en de democratie in het algemeen, kunnen rekenen op de diepe minachting en arrogantie van hun twitterende en tweetende ‘leiders’. Daartegenover past geen normalisering maar actief verzet, ter verdediging van onze rechtsstaat.
Ten slotte: bedenk of je werkelijk gelooft in de macht van het woord. Als dat zo is, kun je niet anders dan concluderen dat je Wilders en de zijnen voedt in al zijn antidemocratische, extreemrechtse tendensen door hem ook maar een seconde te ‘volgen’. Hem van een weerwoord voorzien, met hem in debat gaan, hem bestrijden kan dan al niet meer. Want zoals communicatiewetenschapper Roan Buma schreef, na zijn onderzoek naar de desastreuze invloed van sociale media op de democratie in de Verenigde Staten: ‘Door te proberen absurde beweringen tegen te spreken, helpen we ze onbewust nog verder te verspreiden.’
Een boycot van een medium betekent trouwens niet: tóch stiekem lezen, omdat je denkt dat jij in je wijsheid erboven kan staan. Dat jij (of je internetredactie, je beleidsmedewerkers, je communicatieadviseur) die macht wel zou kunnen ‘neutraliseren’. Hoe dan? Door er ‘ironisch’ mee om te gaan? Dat station zijn we allang gepasseerd.
Vooral voor de politieke tegenstanders van extreemrechts lijkt het me een juiste strategie om de pestberichten, het gif, de flauwekul en manipulatie – kortom, de constante kots die over ons heen wordt gestort te bestrijden door X, Facebook en al die andere propagandanetwerken compleet te negeren. Om ze totaal te ontvolgen, te doen alsof je er niets van weet en nooit van gehoord hebt. Alsof het niet bestaat, inderdaad. Dan gaat het namelijk weg.
‘Wilders is het niet eens met het besluit van A, of de mening van B? Hoe weet je dat? Ik weet van niks. Waar heeft hij dat gezegd dan? Oh, in een hyperdatacenter in Idaho! Nou, als hij naar Nederland komt zal ik misschien naar hem luisteren.’
Dat is namelijk het gekke: X leeft bij de gratie van het gebruik. Ons gebruik ervan is zijn bestaan. Als niemand het gebruikt, bestaat het niet – absurd, maar waar.
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant