De Wet open overheid (Woo) plaatst boeren, veehandelaren en -transporteurs in een kwetsbare positie. Doordat hun privéadressen op straat belanden, krijgt een deel te maken met laster en bedreigingen. Het kabinet zoekt een oplossing, maar zit tussen twee vuren.
Waar persoonlijke informatie normaliter wordt beschermd bij het openbaar maken van gegevens, kan dat voor deze sector niet volledig: het zakelijke adres komt vaak overeen met het privéadres, met alle gevolgen van dien. Uit een enquête van brancheorganisatie LTO bleek dat een derde van de boeren wier gegevens door de overheid werden gepubliceerd, daarna te maken kregen met laster en bedreiging.
In extreme gevallen gaat dat om ongewenste bezoeken, vaker om anonieme post en telefoontjes. Eerder diende de BBB voorstellen in die het opvragen van gegevens van boerenbedrijven moeilijker maken.
De situatie leidde in januari tot een incident: minister Femke Wiersma van Landbouw greep persoonlijk in tijdens een kort geding tussen journalisten en de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO). De RVO had besloten bedrijfsgegevens van veehouders openbaar te maken, maar de minister hield dat besluit tegen.
Volgens Wiersma waren de betrokken veehouders niet voldoende geïnformeerd over de mogelijkheid om bezwaar te maken tegen de publicatie van hun bedrijfsgegevens. Daarnaast maakte ze zich zorgen over hun privacy. Het kwam haar op flinke kritiek van milieuorganisaties en de linkse oppositie in de Tweede Kamer te staan.
Voorafgaand aan een debat over de Woo stuurden verschillende journalistieke organisaties donderdag een brandbrief naar de vaste commissie voor Binnenlandse Zaken. Daarin uitten zij hun zorgen over de afhandeling van Woo-verzoeken door het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN).
De minister van Binnenlandse Zaken, Judith Uitermark, zei donderdag dat ze daar niet doof voor wil zijn. Maar ze erkende ook het probleem van de boeren: een van de hoofdregels van de Woo, het beschermen van persoonsgegevens, gaat voor deze groep niet op.
Volgens Uitermark botsen twee belangrijke grondrechten met elkaar: enerzijds het recht van burgers om op te vragen wat bedrijven en veehouders uitstoten, anderzijds het recht op privacy.
Daarom wil ze het Adviescollege Openbaarheid en Informatiehuishouding vragen onderzoek te doen naar mogelijke spelingsruimte, zoals de uitzonderingsgronden die de voorganger van de Woo, de Wet openbaarheid bestuur, wel kende.
Uitermark maakte de kanttekening dat als het op emissiegegevens aankomt, er weinig wettelijke ruimte is voor uitzonderingsposities. Wetgeving en jurisprudentie maken het volgens haar juridisch gezien zeer lastig om het verstrekken van emissie-informatie te begrenzen: het raakt namelijk aan het grondrecht om te leven in een gezonde leefomgeving.
Desgevraagd gaf Uitermark aan ‘helemaal niets’ te vinden van de persoonlijke bemoeienis van haar collega Wiersma in het kort geding in januari. Het beïnvloeden van een lopende rechtszaak had de voormalige rechter onrechtmatig gevonden, maar ‘een minister heeft het goed recht om een besluit terug te trekken als ze vindt dat iets niet zorgvuldig is gegaan’.
Op de vervolgvraag of Wiersma heeft gehandeld volgens de rijksbrede afspraken, is Uitermark duidelijk: ‘De minister van LVVN mocht het besluit gewoon intrekken. Punt.’
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant