PVV, VVD en BBB steunen het twee weken eerder vrijlaten van gedetineerden niet, ondanks het tekort aan cellen en cipiers. Dat brengt PVV-bewindsvrouw Ingrid Coenradie donderdag in een lastig parket. Zij ziet geen andere oplossing meer. Ze heeft de steun van de ministerraad.
is politiek verslaggever van de Volkskrant en schrijft onder meer over justitie.
‘Wij tekenen niet voor het vervroegd vrijlaten van criminelen. Daar zal de staatssecretaris andere meerderheden voor moeten zoeken.’
Het komt zelden voor dat een Kamerlid publiekelijk een eigen bewindspersoon zo hard laat vallen. Maar het gebeurde vorige week woensdag tijdens een commissiedebat met staatssecretaris Ingrid Coenradie (Justitie en Veiligheid, PVV) over het tekort aan cellen. Daarin sprak PVV-Kamerlid Emiel van Dijk zijn omineuze woorden. Hij zag, in navolging van partijleider Geert Wilders, acht personen op een cel als een betere remedie. Gevangenen zouden staand kunnen slapen.
Het was geen fraai tafereel, omdat Coenradie haar oplossingen voor het tekort aan cellen en cipiers vrijdag 7 maart wel door de ministerraad had gekregen. Dat wil dus zeggen: met instemming van de aldaar aanwezige PVV-bewindslieden. Coenradie wil, als maatwerk en in uiterste noodzaak, gevangenen twee weken eerder naar huis sturen om te waarborgen dat voor nieuw gestraften cellen beschikbaar zijn. Voorts werkt zij aan noodcellen met een lichter regime en het heropenen van eerder gesloten gevangenissen.
Donderdag gaat het debat verder in de plenaire zaal, met Coenradie in een precaire positie. Ook de VVD keerde zich openlijk tegen het plan van de staatssecretaris. VVD-Kamerlid Ulysse Ellian bestreed de uitspraak van Coenradie dat zij slechts ‘aan twee knoppen kan draaien’: ofwel ‘aan de achterkant’ gevangenen eerder vrijlaten, ofwel ‘aan de voorkant’ minder mensen oppakken.
‘Daar gaat u helemaal niet over’, zei Ellian over die laatste mogelijkheid, die de staatssecretaris ook zelf afwees als ‘absoluut onwenselijk’. Onomwonden verklaarde Ellian zich tegen vervroegde vrijlating, waarbij hij tevens betwistte dat Coenradie slechts twee opties had. ‘Kijk wat wel kan. In Zaanstad staat een afdeling leeg door lekkage. Dat moet op te lossen zijn. Waarom duurt het heropenen van Almere zo lang? Kunnen afdelingen niet groter worden gemaakt? We moeten out of the box denken.’
Behalve PVV en VVD liet ook coalitiepartij BBB geen misverstand bestaan over de onwenselijkheid van het eerder vrijlaten van gevangenen. Volgens BBB-Kamerlid Marieke Wijen-Nass ‘holt het de rechtsstaat uit’ als een door de rechter opgelegde straf niet volledig wordt uitgezeten.
Het zogenoemde tweeminutendebat van donderdag is bedoeld om Kamerleden moties te laten indienen, waarop de staatssecretaris dan kan reageren. JA21-Kamerlid Joost Eerdmans komt met een motie die kortweg luidt: ‘Constaterende dat het kabinet voornemens is om gedetineerden twee weken eerder heen te zenden, verzoekt het kabinet af te zien van dit voornemen.’
Gelet op hun eerdere uitlatingen zal die motie steun krijgen van PVV, VVD en BBB. Samen met JA21 zijn dat al 69 zetels. NSC-Kamerlid Faith Bruyning is desgevraagd genuanceerder. Zij zegt: ‘Wij staan ervoor dat vonnissen van de rechter worden uitgevoerd.’ Maar zij heeft begrip voor de ontstane problemen. ‘Een vorm van vervroegde vrijlating is zeker iets wat wij willen verkennen, vooral als we er strenge voorwaarden aan kunnen verbinden.’ Zij wijst ook op slimmere straffen, zoals een enkelband als hoofdstraf.
De linkse partijen staan zeker niet te juichen bij het idee van vervroegde vrijlating. Maar zij laten het wel of niet steunen van de motie-Eerdmans afhangen van mogelijk andere toezeggingen van Coenradie.
SP-Kamerlid Michiel van Nispen eist dat bij toekomstige maatregelen geen concessies worden gedaan aan de veiligheid en de werkdruk van gevangenispersoneel. Kamerlid Esmah Lahlah (GroenLinks-PvdA) ziet in vervroegde vrijlating ‘geen duurzame oplossing’ en verlangt van de staatssecretaris dat zij bij de voorjaarsnota ‘een volwaardig, structureel investeringsplan’ presenteert.
Coenradie heeft er nooit een misverstand over laten bestaan dat zij in de onderhandelingen over de voorjaarsnota bij minister Eelco Heinen (Financiën, VVD) een claim van ‘enkele honderden miljoenen' heeft neergelegd. Of zij dat geld krijgt, wordt pas volgende maand duidelijk.
Wel staat vast dat als de Kamer de motie-Eerdmans volgende week dinsdag bij de stemmingen aanneemt, de staatssecretaris deze (na raadpleging van de ministerraad) niet zal uitvoeren. Zij ziet, zo laat zij al weten sinds haar afkondiging van ‘code zwart’ in december, eenvoudigweg geen andere mogelijkheid. Of dat haar vervolgens op een motie van wantrouwen komt te staan, moet daarna blijken.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant