De Amerikaanse centrale bank, de Federal Reserve, verwacht dit jaar iets minder economische groei en een iets hogere inflatie dan vlak voor het aantreden van president Donald Trump werd voorspeld. Bovenal is het onzekerheid troef voor de Amerikaanse economie.
is economieredacteur van de Volkskrant.
In december oogde de wereld voor de Fed nog overzichtelijk. Na jaren van strijd tegen de hoge inflatie was de daling ingezet, de economie draaide ogenschijnlijk als een zonnetje. Tijd om de duimschroeven van de hoge beleidsrente langzaam maar zeker los te draaien, besloten de Amerikaanse centrale bankiers, tot opluchting van het Amerikaanse bedrijfsleven.
Maar dat was allemaal voordat Trump als president aan de macht kwam en de Amerikaanse zakenwereld in onzekerheid stortte met zijn onberekenbare handelsoorlogen.
De Fed voorziet nu een economische groei van 1,7 procent in 2025, waar dit in december nog 2,1 procent was, bleek uit woensdag gepubliceerde ramingen. Uit recente data maken de centrale bankiers op dat de economische groei ‘solide’ blijft. Hun prognose voor de werkloosheid is nauwelijks gewijzigd.
Voorzitter Jerome Powell waarschuwde tijdens een persconferentie echter dat het moeilijk is geworden om prognoses voor dit jaar op te stellen. Ook hij ziet dat andere analisten het risico op een recessie groter achten dan enkele weken geleden, maar volgens hem gaat het nog altijd om een ‘relatief gematigd’ risico.
Ook zal de inflatie eind dit jaar hoger zijn dan eerder verwacht, denkt de Fed: 2,7 procent, waar hij in december nog op 2,5 procent rekende. Voor een groot deel is dit te danken aan Trumps importheffingen, aldus Powell.
De Fed mikt op een inflatie van 2 procent. Om de inflatie niet verder aan te jagen, laat hij de beleidsrente dan ook staan op 4,25 à 4,5 procent. Dit werd van tevoren al verwacht. De vraag is vooral of de Fed later dit jaar de renteverlagingen waar hij eerder nog op aankoerste, zal doorvoeren.
Trump begon dit jaar handelsoorlogen met meerdere bevriende naties, waarvoor hij importheffingen met verregaande consequenties afkondigde om ze vervolgens (deels) weer uit te stellen.
Importheffingen – belastingen die Amerikaanse importeurs moeten betalen op producten uit het buitenland – drijven naar verwachting de inflatie op. Zo legde Trump deze maand heffingen van 25 procent op voor een deel van de goederen uit Mexico en Canada. Vervolgens kwam Trump met een importbelasting van 25 procent op staal en aluminium. Onder meer de Europese Unie reageert met vergeldingsmaatregelen.
Begin april dreigen er nog meer Amerikaanse heffingen van kracht te worden. Gezien Trumps eerdere neiging om heffingen weer af te schaffen of nooit in te voeren, is niet te voorzien welk deel van de import daadwerkelijk duurder zal worden. Dat bemoeilijkt de prognoses over de inflatie.
Ook het uitzetten van miljoenen migranten zonder verblijfsstatus, zoals Trump zegt te willen, kan de prijzen in de VS opdrijven door een gebrek aan arbeidskrachten. Allemaal redenen om de rente niet te verlagen. Zou de Fed dat doen, dan wordt het voor bedrijven goedkoper om te lenen bij banken. Hierdoor zouden ze ook meer geld uitgeven, bijvoorbeeld om te investeren in een uitbreiding, met een hogere inflatie als gevolg.
Intussen zijn er echter signalen dat de Amerikaanse economie moeizamer begint te draaien, mede door de onzekerheid die Trump heeft veroorzaakt met zijn inconsequente beleid. Het consumentenvertrouwen daalt, bedrijven dreigen investeringen uit te stellen en de beurskoersen dalen. Als de economie daadwerkelijk tot stilstand dreigt te komen, zou dit juist wél om een lagere rente vragen, om de bedrijvigheid aan te vuren.
Volgens Powell doet het Amerikaanse bedrijfsleven het nog zodanig goed dat het de hogere rente wel kan hebben. Dat de Fed nog niet aan de rente morrelt, heeft ook te maken met de onzekerheid, gaf Powell toe. De centrale bankiers kijken de kat nog even uit de boom.
President Trump verlangt intussen niets anders van de Fed dan een forse renteverlaging. Hij maakt Powell al sinds zijn eerste presidentstermijn geregeld uit voor rotte vis (‘idioot’, ‘onwetend’, ‘schrijnend gebrek aan visie’) omdat hij vindt dat de Fed veel te hoge rentes rekent. De president dreigde zelfs om Powell te ontslaan, al is het zeer de vraag of dat juridisch door de beugel kan.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant