Een tijdelijke stop op aanvallen op de energiesector is voorlopig het enige resultaat van de pogingen van de Amerikaanse president Donald Trump om de oorlog in Oekraïne te beëindigen. Dat is echter vooral gunstig voor Rusland, dat flinke nadelen ondervindt van Oekraïense droneaanvallen op de oliesector.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant, met defensie als belangrijkste specialisme.
De tijdelijke stopzetting van aanvallen op energiedoelen wordt de eerste test voor Oekraïne en Rusland of een algeheel staakt-het-vuren mogelijk is. Oekraïne was vorige week al akkoord gegaan met een algemeen bestand van dertig dagen, maar dat vindt Moskou onbespreekbaar. Tijdens een telefoongesprek dinsdag met de Amerikaanse president Donald Trump wilde de Russische president Vladimir Poetin niet verdergaan dan het voor een maand ontzien van de energiesector.
Voor beide landen kan het beperkte staakt-het-vuren een welkome pauze zijn, na maanden van Oekraïense aanvallen op de Russische oliesector en de constante pogingen van de Russen om Oekraïne in het donker te zetten. Het bestand lijkt echter vooral in het voordeel te zijn van Moskou, dat sinds vorig jaar moet toezien hoe Oekraïense drones diep in Rusland inslaan in olieraffinaderijen en olieopslagplaatsen.
Volgens diverse schattingen hebben de Oekraïense aanvallen op de Russische oliesector de raffinagecapaciteit met 10 tot 15 procent teruggebracht. Nu de winter bijna voorbij is, leiden de Russische aanvallen op de Oekraïense energiecentrales voor veel minder ongemak.
De Oekraïense spionagediensten, die verantwoordelijk zijn voor de droneaanvallen in Rusland, begonnen vorig jaar een offensief tegen de olie-infrastructuur. Daarvoor waren vooral militaire bases het doelwit, onder meer die waarop Toepolev-bommenwerpers zijn gestationeerd, verantwoordelijk voor aanvallen met kruisraketten op Oekraïne. De aanvallen op de olie-industrie moesten Poetin hard in zijn portemonnee raken en de Russische militaire operaties ontregelen door de aanvoer van brandstof te treffen.
Eind vorig jaar begonnen de inlichtingendiensten de droneoperaties op te voeren. Zo werd in januari de raffinaderij in Razjan getroffen, een van de belangrijkste van Rusland. Ook werd een grote oliedepot van staatsoliemaatschappij Rosneft voor de tweede keer geraakt. Moskou probeert met luchtdoelgeschut de raffinaderijen en depots te beveiligen, maar de succesvolle aanvallen laten zien hoe effectief de laagvliegende drones zijn.
Oekraïne op zijn beurt heeft sinds de invasie grote moeite de energiecentrales en andere delen van het energienetwerk te beschermen. Het overgrote deel van de Iraanse Shahed-drones wordt neergehaald voordat ze hun doelwit treffen. Maar ondanks de inzet van het Patriot-luchtverdedigingssysteem en F-16’s en Mirages in de lucht, bewapend met westerse luchtdoelraketten, kunnen niet alle Russische kruisraketten en Iskander-ballistische raketten worden onderschept.
Om weer een moeilijke winter te voorkomen én om de aanvallen op de raffinaderijen een halt toe te roepen, probeerden Oekraïne en Rusland vorig jaar zelf tot een wapenstilstand te komen, gericht op de energiesector. In augustus, zo onthulde The Washington Post, moesten in Qatar onderhandelingen beginnen om over en weer de energiesector te ontzien.
In de maanden daarvoor had Qatar al met succes onderhandeld met beide landen over een akkoord. Een deal lag binnen handbereik en zou tijdens de laatste gesprekken in Qatar worden gesloten, aldus diverse bronnen tegen de krant. ‘Wij hebben één kans om deze winter door te komen en dat is als de Russen geen nieuwe aanvallen op ons energienetwerk uitvoeren’, aldus een Oekraïense functionaris.
Tot een akkoord kwam het nooit. Het Oekraïense leger viel toen de Russische grensregio Koersk binnen, waarna Moskou geen trek meer had in een akkoord. Een half jaar later, na maanden waarin Oekraïne de droneaanvallen in Rusland sterk opvoerde, probeert Poetin alsnog de schade voor de Russische oliesector te beperken door akkoord te gaan met een bestand dat de onderlinge aanvallen op energievoorzieningen pauzeert.
Het is echter de vraag in hoeverre dat überhaupt van de grond komt. Uren nadat de Russische president Vladimir Poetin zijn leger opdracht had gegeven de Oekraïense energiesector dertig dagen met rust te laten, verschenen er toch Russische raketten en kamikazedrones in het luchtruim van Oekraïne. En wederom werden volgens Kyiv energiedoelwitten aangevallen, ondanks Poetins belofte.
In de oostelijke stad Slovjansk viel in een deel van de stad de elektriciteit uit. In de regio Dnipropetrovsk werd volgens Kyiv het energienetwerk van de spoorwegen bestookt met drones. ‘Er zijn helaas voltreffers geweest, vooral op de civiele infrastructuur’, reageerde de Oekraïense president Volodymyr Zelensky, die al jaren roept dat Poetin niet is te vertrouwen.
Zelensky: ‘Het zijn dit soort nachtelijke aanvallen van Rusland die onze energiesector, onze infrastructuur en het normale leven van Oekraïners vernietigen. En het feit dat deze nacht geen uitzondering is, toont aan dat de druk op Rusland moet doorgaan voor de vrede.’ Maar volgens Rusland ging juist Oekraïne in de fout door een oliedepot in Zuid-Rusland te bestoken.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant