De wachtlijsten voor een aansluiting op het overvolle stroomnet blijven alleen maar groeien. Het aantal bedrijven dat wacht op een aansluiting is in een jaar tijd bijna verdubbeld naar twaalfduizend. Het aantal gerealiseerde aansluitingen daalt juist.
Dat blijkt uit cijfers van het Landelijk Actieprogramma Netcongestie (LAN), in handen van NU.nl. Eigenlijk zouden de wachtrijcijfers vrijdag worden gepresenteerd, maar ze bleken voortijdig online gezet. Inmiddels zijn de cijfers weer offline gehaald.
"De wachtrij is een nieuwe werkelijkheid en de lengte van de wachtrij blijft toenemen, waardoor we in Nederland voor een grote opgave staan", constateert het rapport van het LAN.
Naast de twaalfduizend bedrijven die elektriciteit willen afnemen, zijn er ook nog meer dan achtduizend wachtenden die juist stroom willen terugleveren, bijvoorbeeld uit grote zonnedaken of -parken. Dat is een groei van 31 procent.
Uit de cijfers blijkt wat voor gigantische verbouwing nodig is om het Nederlandse stroomnet uit te breiden en de verduurzaming van woningen en bedrijven mogelijk te maken. Zo zijn er naar schatting 670 nieuwe hoogspanningsstations nodig. Vorig jaar werd er daarvan 1 gerealiseerd. Wel zijn er op 71 plekken uitbreidingen van het hoogspanningsnet in aanbouw.
In woonwijken zijn 50.000 nieuwe transformatorhuisjes nodig. Vorig jaar werden er daarvan 2.400 aangelegd, 61 procent meer dan een jaar eerder. Maar er werden juist minder woningen en laadpalen aangesloten op het stroomnet. "Dit komt voornamelijk door afgenomen vraag en deels door een tekort aan personeel", staat in het rapport.
Ook het aantal grotere bedrijven dat direct op het middenspanningsnet werd aangesloten ging omlaag. Er kwamen daar nog maar 662 aansluitingen bij, 23 procent minder dan in 2023 en half zo weinig als in 2021. Voor meer nieuwe aansluitingen is door de drukte op het net nu geen plek. Het aantal nieuwe middenspanningsstations bleef wel stabiel, op 23.
De komende jaren gaan netbeheerders steeds vaker wijk voor wijk het stroomnet uitbreiden, om sneller meters te kunnen maken. Deze 'buurtaanpak' is afgelopen jaar in elf wijken toegepast, dit jaar worden dat er volgens de planning 135.
Een uitdaging is wel het tekort aan technici. Momenteel komen netbeheerders al 10.000 personeelsleden tekort, en dat aantal groeit verder door tot 30.000 in 2030.
Twee weken geleden verscheen een rapport waarin ambtenaren waarschuwen voor een sterke stijging van de energiekosten door de miljardeninvesteringen in het stroomnet. Als het kabinet niet ingrijpt, betalen we in 2040 twee keer zo veel voor elektriciteit, omdat deze investeringen worden betaald via de energierekening.
Eén manier om die kosten enigszins te drukken, is slimmer gebruikmaken van het elektriciteitsnet. Dan moeten huishoudens en bedrijven wel flexibeler omgaan met hun stroomverbruik, door de spits te mijden en juist auto's op te laden of machines te laten draaien als de zon schijnt.
Uit de cijfers van de netbeheerders blijkt dat dit bij bedrijven mondjesmaat gebeurt. Ruim honderd bedrijven hebben een contract dat hun toegang tot het stroomnet soms beperkt. Ze kunnen bijvoorbeeld minder stroom gebruiken tijdens bepaalde dagdelen, of moeten op verzoek van de netbeheerder apparatuur uitschakelen. Het aantal bedrijven met zo'n contract groeit, maar is nog steeds een fractie van het totaal.
Er zijn inmiddels 22 grootschalige batterijen aangesloten op het stroomnet. Die hebben samen een groter vermogen dan de kerncentrale in Borssele. Netbeheerders hopen dat steeds meer batterijen duurzame stroom zullen opslaan die later kan worden gebruikt in plaats van stroom uit gas- of kolencentrales.
Source: Nu.nl economisch