De dreigende Amerikaanse terugtrekking uit Europa lijkt Nederlandse kiezers voor het eerst sinds de verkiezingen van 2023 weer echt in beweging te krijgen. Partijen die het Europese defensieplan en Oekraïne steunen, zoals VVD en GroenLinks-PvdA, oogsten waardering, terwijl de PVV juist virtueel zetels verliest.
is politiek verslaggever van de Volkskrant.
De geopolitieke ontwikkelingen laten een duidelijke electorale verschuiving zien, blijkt uit de woensdagmiddag verschenen nieuwste Ipsos I&O-zetelpeiling. ‘De leiders die duidelijk steun uitspreken voor het Europese defensieplan en Oekraïne (premier Schoof, VVD’er Yesilgöz, GL-PvdA’er Timmermans, CDA’er Bontenbal) worden gewaardeerd en hun partijen worden electoraal beloond’, concluderen de onderzoekers. ‘Leiders die dat niet doen (PVV’er Wilders, NSC’er Omtzigt en BBB’er Van der Plas) hebben het moeilijk.’
Als er nu verkiezingen zouden worden gehouden, zou de PVV 30 zetels behalen: dat zijn er 7 minder dan bij de Tweede Kamerverkiezingen van november 2023. De VVD zou 25 zetels krijgen en GL-PvdA 27, voor beide partijen een sprong omhoog na de vorige peiling in februari. Daarmee zitten deze partijen de PVV voor het eerst sinds de verkiezingen weer serieus op de hielen. Ook het CDA wint fors meer: de christendemocraten zouden nu 18 Kamerzetels krijgen (+13).
Alles over politiek vindt u hier.
Hoewel zetelpeilingen nooit exact uitkomen, geven ze vaak wel een trend weer. In dit geval wijzen de verschuivingen erop dat het ‘brede politieke midden’ zich voorzichtig herstelt. Inmiddels zouden de traditionele bestuurspartijen (VVD, CDA, GL-PvdA en D66) samen weer een meerderheid van de Kamerzetels kunnen behalen (81 zetels), terwijl ze daar bij de vorige verkiezingen nog ver onder bleven steken (63 zetels).
De reden dat de PVV aan populariteit inboet, is volgens de onderzoekers dat Geert Wilders zijn verkiezingsbeloften over onder andere asiel en migratie niet waar zou maken, maar nadrukkelijk ook dat hij erg aarzelt in het Oekraïne-dossier; hij weet duidelijk niet goed wat hij met deze oorlog aan moet.
Zijn kiezers daarentegen zijn veel meer uitgesproken: 53 procent van de PVV-stemmers vindt dat de Nederland Oekraïne moet steunen, 38 procent kiest een neutrale positie, slechts 5 procent is pro-Rusland. Het overgrote deel van de PVV-kiezers ‘verwijt de partij een te negatieve houding ten opzichte van Oekraïne, en meent dat dit de eigen veiligheid niet ten goede komt’, stellen de onderzoekers van Ipsos I&O. Zo bezien vormt Oekraïne een electoraal probleem voor Wilders.
De VVD doet het electoraal juist goed nu de spanningen aan de oostkant van het Europese continent toenemen. De manier waarop VVD-leider Dilan Yeşilgöz zich zowel in Nederland als op het internationale toneel presenteert – bijvoorbeeld toen ze recentelijk de Oekraïense president Volodymyr Zelensky in Kyiv bezocht – kan op veel waardering rekenen van kiezers.
‘Zij wordt na premier Dick Schoof het vaakst genoemd als een politicus die leiderschap toont op het gebied van defensie, vrede en internationale veiligheid (22 procent noemt Yeşilgöz, 29 procent Schoof)’, blijkt uit de peiling van Ipsos I&O. Coalitiepartners Wilders, Omtzigt en Van der Plas worden juist het minst vaak genoemd als leiders op dit dossier.
GL-PvdA trekt intussen net als de VVD extra stemmen door de wijze waarop partijleider Frans Timmermans zich opstelt in discussies over de Europese veiligheid en Oekraïne. De recentelijk aangekondigde fusie tussen GroenLinks en PvdA heeft dat effect (nog) niet.
Ook het CDA staat op winst vanwege de algehele betrouwbaarheid die leider Henri Bontenbal volgens de kiezers uitstraalt, mede op het gebied van internationale veiligheid.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant