Partijloos en zonder politieke ervaring wordt vandaag hoogleraar Daniël Wigboldus geïnstalleerd als commissaris van de Koning van Gelderland. ‘Hij kan als geen ander afstemmen op het publiek waar hij voor staat.’
is regioverslaggever van de Volkskrant in Oost-Nederland.
Er werden spotprenten van hem gemaakt, zijn werkkamer werd bezet, een campusgebouw gemolesteerd. En toch bleef de voorzitter van het college van bestuur van de Radboud Universiteit in Nijmegen tijdens de Palestijnse studentenprotesten ‘respectvol’ en ‘verbinding zoeken’, zeggen betrokkenen over Daniël Wigboldus (56). Vandaag wordt de opzienbarende carrièreswitch van de hoogleraar sociale psychologie bezegeld met zijn installatie tot commissaris van de Koning in Gelderland.
‘Hij was helder in wat wel en niet kon, stelde grenzen, maar verloor zich nooit in emoties’, zegt José Sanders, die als rector magnificus een jaar in het universiteitsbestuur zat met Wigboldus. ‘Bij de studentenprotesten probeerde hij vorig voorjaar tot het laatst te begrijpen vanuit welke overtuiging anderen tot handelingen kwamen.’
Met die grondhouding verbaasde het weinigen dat hij zichtbaar aangedaan moest toezien hoe de Mobiele Eenheid er uiteindelijk aan te pas moest komen om het campusgebouw te ontdoen van de demonstranten, die daar koste wat kost wilden overnachten. ‘De ME-inzet had grote impact op hem, omdat het afbreuk deed aan dat waartoe de universiteit op aarde is’, zegt Sanders. ‘Een plek voor open en wederzijds respectvolle gesprekken. Als dat daar al niet meer lukt, dan gaat dat in tegen zijn diepste overtuiging.’
Wigboldus werd geboren in Kampen, maar groeide op in Den Haag. Psychologie studeerde hij in Amsterdam, waar hij aan de Vrije Universiteit ook promoveerde. In 1997 maakte hij de overstap naar de Radboud Universiteit , waar hij zich, net als tijdens een uitstapje naar de Universiteit van Amsterdam, verder toelegde op hoe mensen elkaar waarnemen. In het bijzonder specialiseerde hij zich in de rol van stereotypen en vooroordelen bij persoonswaarneming.
Gijs Bijlstra studeerde af en promoveerde bij Wigboldus. Hij spreekt van een ‘zeer goede begeleider’, die ‘altijd de tijd nam’ en ‘eigen inbreng waardeerde’. En, zegt Bijlstra, zelf inmiddels universitair hoofddocent sociale en cultuurpsychologie: ‘Hij was steengoed in het geven van colleges. Hij kan als geen ander afstemmen op het publiek waar hij voor staat.’
Met de jaren zocht Wigboldus het steeds meer in de bestuurlijke hoek. Bij de Europese vereniging van sociale psychologie en in 2013 als decaan van de Nijmeegse faculteit der sociale wetenschappen. In mei 2017 werd hij voorzitter van het college van bestuur.
Zijn tweede termijn in het Radboud-bestuur liep pas eind april van dit jaar af, maar Wigboldus stopte per 1 januari vervroegd. Dit gebeurde na een tumultueuze periode, waarbij niet alleen de studentenprotesten zwaar op hem drukten. Er waren ook de bezuinigingen en een geval van grensoverschrijdend gedrag van een hoogleraar tegenover een studente.
Filosofiestudent Ties van den Boogaard van de Nijmeegse studentenvakbond Akku krijgt vanuit meerdere faculteiten signalen dat ‘de aanpak van het Radboud-bestuur tegen grensoverschrijdend gedrag daadkrachtiger kan’. Zelf had Van den Boogaard tijdens de studentenprotesten meermaals met Wigboldus te maken. Hij beaamt zijn respectvolle aanpak, maar is ook kritisch.
‘Je kunt nog zo aardig zijn’, zegt hij, ‘maar wat is dat waard als je uiteindelijk met de ME komt, die mensen pijnigt om ze los te krijgen? Uiteindelijk is hij daarvoor verantwoordelijk.’
Als het over de inhoud gaat, zoals het verbreken van de banden met Israëlische universiteiten en het ‘ondemocratisch wegsnijden van studies’, ziet Van den Boogaard eenzelfde patroon. ‘Leiderschap is durven breken met het systeem, ingaan tegen verwachtingen’, zegt hij. ‘Maar geen universiteitsbestuurder, ook Wigboldus niet, blijkt in staat buiten de oevers van het eigen denken te kunnen treden.’
In het Gelderse Huis der Provincie komt Wigboldus terecht op een plek die onlangs ook roerige tijden kende. Vorig jaar vertrok John Berends als commissaris van de Koning na klachten van ambtenaren over zijn stijl van leidinggeven.
Autoritair, regentesk, zonnekoninggedrag: typeringen die Berends ten deel vielen, zullen volgens zijn oud-collega’s nooit op Wigboldus van toepassing worden. Vraag het maar aan Rosan Kelly (62), receptioniste van de Radboud Universiteit. ‘Sommige mensen in de universiteit hebben wel een air; dan voel je je kleiner worden als ze langslopen’, zegt ze. ‘Meneer Wigboldus groette mij elke ochtend, maakte tijd voor praatjes en gaf mij al die jaren nooit het idee dat hij meer was dan ik.’
Dat de partijloze Wigboldus zonder politieke ervaring nu kiest voor de politiek, verrast hoofddocent Bijlstra niet. ‘Voor elke bestuursfunctie is hij een goede kandidaat’, zegt hij. ‘Genuanceerd, verbindend en positief ingesteld: eigenschappen die we dezer dagen als Nederland goed kunnen gebruiken.’
3x Daniël Wigboldus
Universiteit van Nederland - in een online college legt Wigboldus uit waarom mensen overal gezichten in zien. Zoals bijvoorbeeld dat van Jezus en Maria in het zwart van aangebrande tosti’s.
Zwarte Cross - in de Universitent hield Wigboldus in 2015 bezoekers van het grootste festival van Nederland voor voorzichtig te zijn met vooroordelen. ‘Niet elke Zwarte Cross-bezoeker houdt van bier en niet elke bierdrinker houdt van de Zwarte Cross.’
Nijmeegse Vierdaagse - tijdens het wandelevent koos Wigboldus in 2022 al vloggend voor een andere route dan de collegezaal om zijn publiek te bereiken.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant