Na negen maanden in plaats van de geplande acht dagen zijn astronauten Suni Williams en Butch Wilmore dinsdag veilig op aarde teruggekeerd. Hun ruimtevaartuig landde voor de kust van de Amerikaanse staat Florida.
is wetenschapsredacteur voor de Volkskrant. Hij schrijft over sterrenkunde, natuurkunde en ruimtevaart.
De Amerikaanse astronauten Williams en Wilmore vertrokken op 5 juni met de eerste bemenste vlucht van ruimteschip Starliner richting het internationaal ruimtestation ISS. Volgens de planning hadden ze acht dagen later alweer moeten terugkeren. Dat liep anders. Dinsdag, ruim negen maanden later, hebben ze eindelijk weer voet op aarde gezet.
Dinsdagochtend vroeg, rond 6 uur Nederlandse tijd, koppelde de Crew Dragon ‘Freedom’ van ruimtevaartbedrijf SpaceX los van het ISS. Aan boord waren naast Williams en Wilmore ook de Amerikaanse astronaut Nick Hague en de Russische kosmonaut Aleksandr Gorbunov.
‘Het was een voorrecht om het ruimtestation thuis te kunnen noemen, om hier te wonen en werken en deel te zijn van een team van over de hele wereld die samenwerkt in het belang van de gehele mensheid’, zei Hague, de commandant van capsule Freedom bij vertrek.
De negen maanden van Williams en Wilmore vormen geen record voor een verblijf in de ruimte. De Russische kosmonaut Valeri Poljakov verbleef 437 dagen achter elkaar aan boord van het Russische ruimtestation MIR, terwijl het record voor het ISS op 371 dagen staat. Maar het verblijf van Williams en Wilmore was wel bovengemiddeld lang.
Dat betekent dat de terugkeer op aarde ook wennen zal zijn. Niet alleen mentaal, maar ook fysiek. Tijdens hun verblijf in de ruimte zullen Williams en Wilmore, ondanks een stevig sportregime, onder meer bot- en spiermassa verloren hebben. Kort na terugkeer hebben astronauten bovendien vaak moeite met lopen en zijn ze snel duizelig.
Toch voelt zo’n terugkeer, na een periode van aanpassing, fysiek ook als opluchting. Doordat vocht in de ruimte zich ophoopt in het hoofd, hebben astronauten op het ISS vaak het gevoel dat ze permanent verkouden zijn. Dat gaat op aarde over.
Ook het verslechterde gezichtsvermogen aan boord van het station, veroorzaakt doordat menselijke oogballen bij gebrek aan zwaartekracht een beetje vervormen, trekt terug op aarde langzaam weer weg.
De afgelopen maanden stapelden Boeing en de twee andere betrokken ruimtevaartorganisaties (Nasa en Elon Musks bedrijf SpaceX) uitstel op uitstel. Het leidde tot een zodanige mediahype rond de twee ‘gestrande’ astronauten dat zelfs president Donald Trump zich ermee begon te bemoeien.
Begin deze maand suggereerde hij ten onrechte dat zijn voorganger Joe Biden de astronauten expres in de ruimte had gelaten, zogenaamd omdat de vorige president zich ‘schaamde’ over de gang van zaken. Trump stelde bovendien dat hij Elon Musk had gevraagd de astronauten nu terug te halen, terwijl SpaceX in werkelijkheid al ruim voor Trumps verkiezing die opdracht had gekregen.
Dat het zo lang heeft geduurd voordat de astronauten terugkeerden, kwam in eerste instantie door technische problemen met ruimteschip Starliner. Zo lekte het tijdens de heenreis helium en weigerden meerdere stuurmotoren gedeeltelijk dienst. Hoewel een deel van die problemen werd opgelost, bleven de twijfels bestaan. Vooral omdat niemand precies begreep waardoor de technische mankementen waren ontstaan.
Nasa besloot eind augustus vorig jaar dat het de gok niet durfde te nemen: SpaceX moest de astronauten terugbrengen. Een pijnlijk besluit voor Boeing en de zoveelste tegenvaller voor de pendeldienst die het lucht- en ruimtevaartbedrijf ontwikkelt richting ISS. Starliner keerde in september terug op aarde zonder bemanning, maar ook zonder verdere problemen.
De Crew Dragon waarmee Williams en Wilmore vandaag terugkeerden, zat al een tijd aan het ISS gekoppeld. Afgelopen september ging deze omhoog met een bemanning van twee in plaats van het gebruikelijke aantal van vier, om plek te maken voor de astronauten die eigenlijk met Starliner hadden moeten terugkeren.
Het wachten was op aflossing door een nieuwe bemanning, maar ook de lancering van die vervangers liep vertraging op: SpaceX had meer tijd nodig om het ruimteschip Crew Dragon gereed te maken voor vertrek, zo meldde het bedrijf eind vorig jaar. De terugkeer van Williams en Wilmore vond daardoor niet in februari plaats, zoals oorspronkelijk afgesproken, maar pas nu.
Williams en Wilmore hebben weinig te lijden gehad onder hun verlengde verblijf in de ruimte. Beiden vertoefden eerder al eens maandenlang aan boord van het ISS – dat was wél volgens planning. ‘Dit is mijn happy place’, zei Williams in september tijdens een persconferentie vanuit het ruimtestation. ‘Ik vind het heerlijk om in de ruimte te zijn.’ Wel zei ze haar familie, vrienden en twee honden te missen.
Alles over wetenschap vindt u hier.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant