Het OM eiste dinsdag tien maanden celstraf tegen een hondenfokker uit Eersel, en een houdverbod. Hij zou honderden dieren hebben verwaarloosd. Maar volgens de verdachte was het een ‘topbedrijf’.
is politie- en justitieverslaggever van de Volkskrant.
Jan P., beter bekend als ‘de horrorfokker van Eersel’, is zich van geen kwaad bewust. Dat blijkt dinsdag in de rechtszaal in Den Bosch, waar hij terechtstaat voor het ‘opzettelijk zorg onthouden’ aan honden. Volgens P. is dat onzin: ‘Op mijn bedrijf was alles in orde.’
Rapporten van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) suggereren iets anders, constateert de rechtbankvoorzitter. Bij inspecties van de toezichthouder, in december 2022 en januari 2023, werden honderden verwaarloosde honden aangetroffen. Ze zaten in te kleine hokken, met scherpe delen waaraan ze zich konden verwonden, tussen hun uitwerpselen, op natte vloeren en kregen te weinig drinkwater, dat vaak vies was. Sommige honden waren extreem angstig, anderen hadden direct medische zorg nodig. ‘Dacht u op enig moment’, zegt de rechter, ‘zo kan het eigenlijk niet?’
‘Nee’, antwoordt de 69-jarige P, een gezette, kalende man die een legergroene trui draagt. HIj is ervan overtuigd dat de NVWA zijn ‘topbedrijf’ kapot wilde maken. ‘Dat kunnen we nu ook weer zien.’ Hij wijst naar achteren, naar de publieke tribune. Daar zitten niet alleen bekenden, maar ook allerlei dierenbeschermers, verslaggevers en cameramensen. Ook die hebben het op hem voorzien, meent hij.
P.’s bedrijf, Kwispel enzo, raakte in november 2022 in opspraak door onderzoek van dierenwelzijnsorganisatie House of Animals, na meldingen over zieke puppy’s die bij het fokbedrijf waren gekocht. Activisten maakten er opnamen met een verborgen camera, die door tal van media werden uitgezonden.
‘Heel Nederland – ik ook – was geschokt door de beelden’, zegt Karen Soeters, oprichter en directeur van House of Animals. ‘Dat hondenfokkerij zo grootschalig kon zijn in Nederland wisten we niet. Het leek wel een Oost-Europese broodfokfabriek.’
Volgens haar worden er in Nederland jaarlijks zo’n 150 duizend honden gekocht, waarvan er naar schatting 50- tot 80 duizend uit het buitenland komen. ‘Wat veel mensen zich niet realiseren, is dat er gigantisch veel geld omgaat in deze sector. De laatste tijd zien we veel Pomerianen (dwergkeeshonden, red.). Die kosten minstens 2.000 euro. We hebben laatst een dame betrapt die ze verkocht in een appartementje, en beweerde dat haar moeder ze op kleine schaal fokte. Zij heeft in twee jaar 157 pups verkocht. Daarmee heeft die vrouw minstens een kwart miljoen euro verdiend.’
Hoeveel geld Jan P. precies heeft binnengehaald, wordt dinsdag niet duidelijk. Volgens hem is het misgegaan met zijn bedrijf toen de verkoop van pups stagneerde, na de Russische invasie van Oekraïne, begin 2021. Daarna zouden ‘duizenden’ hondjes uit dat land zijn opgehaald en in Nederland op de markt zijn gekomen.
‘Binnen drie maanden had ik ineens vierhonderd puppy’s over’, zegt de verdachte. ‘Die kon ik nergens meer kwijt. Zeker toen overal op internet werd verkondigd dat je bij ons geen pups moest kopen.’
Het gaat niet goed met P., zo vertelt hij. De verdachte heeft nachtmerries en suïcidale gedachten, en zou dinsdagochtend nog zijn bedreigd met de dood – voor de zoveelste keer. Inmiddels woont hij in België. ‘Daar kan ik doen en laten wat ik wil.’ Hij noemt het ‘onvoorstelbaar’ dat hij zou moeten stoppen met fokken.
Toch is dat wat het Openbaar Ministerie wil. Volgens de officier van justitie is P. namelijk voortdurend op zoek naar de grenzen van de wet. ‘En hij gaat er regelmatig overheen.’
In december 2022, ruim een maand nadat House of Animals de publiciteit had gezocht, nam de NVWA 29 honden van Kwispel enzo in beslag, omdat die medische zorg nodig hadden. Andere honden mochten blijven, mits de omstandigheden snel zouden verbeteren.
Daar kwam weinig van terecht, legt de aanklager uit. Begin 2023 werden 460 verwaarloosde honden weggehaald door de NVWA, enkele maanden later volgde de rest. In maart 2024 werd het bedrijf zelfs gesloten, om de dieren te beschermen. Het was de eerste keer dat zo’n maatregel in Nederland werd toegepast.
Bij latere inspecties trof de NVWA opnieuw dieren aan bij Kwispel enzo, zoals pauwen, kippen, varkens, pony’s, konijnen, cavia’s, ezels en geiten. Een deel ervan zat nota bene in voormalige hondenverblijven.
‘Ook zij verkeerden in erbarmelijke omstandigheden’, zegt de officier van justitie, ‘en dat neemt het OM hoog op.’ Hij eist twintig maanden gevangenisstraf tegen P., waarvan tien voorwaardelijk. Die moet de verdachte alsnog uitzitten als hij zich niet houdt aan de voorwaarden, zoals een ‘houdverbod’ voor dieren, met een proeftijd van tien jaar.
Dat Kwispel enzo strafrechtelijk wordt aangepakt, is fantastisch, zegt Karen Soeters van House of Animals. ‘Maar er zijn veel te weinig strafzaken zoals deze.’ Ze vindt dat de NVWA veel eerder een definitief einde had moeten maken aan het dierenleed bij dit bedrijf.
‘Ze hebben – zoals meestal, in dit soort zaken – te lang gekozen voor een bestuursrechtelijke aanpak. Zoiets gaat heel traag. Uit inspectierapporten blijkt dat de NVWA al jaren voordat wij undercover gingen, wist wat er misging. Al die tijd kwam het erop neer dat ze genoegen namen met beloftes dat P. het beter zou gaan doen.
‘Stel dat je zulke misstanden zou aantreffen bij een kinderdagverblijf. Kinderen zijn ook heel kwetsbaar. Dan geef je de eigenaar toch ook niet keer op keer de kans om zijn leven te beteren? Dit is de enige manier om zo iemand te stoppen. Je zag het: ieder zelfinzicht ontbreekt.’
De uitspraak is op 8 april.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant