Meer weten over de crisis in het Midden-Oosten? Lees hier al onze artikelen.
De belangrijke grensovergang tussen Egypte en Gaza bij Rafah is gesloten. Dat meldt een woordvoerder van de Europese Commissie. De grensovergang is cruciaal voor de invoer van humanitaire hulpgoederen naar Gaza via Egypte.
Een team van Eubam, de grensbijstandsmissie van de EU, vertrok in januari naar de grensovergang om te helpen bij de invoer van hulpgoederen naar Gaza. ‘Medewerkers van Eubam werken noodmaatregelen uit om te anticiperen op de veranderende omstandigheden’, aldus de woordvoerder van de Commissie over de Israëlische aanvallen.
Eubam vertrok eind januari op verzoek van de Israëlische en Palestijnse autoriteiten naar Gaza. Israël wilde de grensovergang alleen open houden als een onafhankelijke partij zou toezien op de veiligheid. Israël vreest onder meer dat Hamas via de grensovergang wapens Gaza binnen smokkelt.
De invoer van noodspullen voor de Gazanen was een belangrijk onderdeel van de eerste fase van het bestand tussen Hamas en Israël. EU-commissaris Hadja Lahbib, verantwoordelijk voor crisisbeheer, benadrukt de noodzaak van het direct teruggaan naar een staakt-het-vuren. De commissaris noemt de aanvallen ‘verwoestend’ en zegt dat de Gazanen een ‘onvoorstelbaar lijden moeten doorstaan’.
Het is niet voor het eerst dat de grensovergang gesloten is. Begin deze maand stopte Israël de invoer van humanitaire hulp naar Gaza nog. En ook voordat Eubam naar de grensovergang trok was de overgang gesloten.
Yassin Boutayeb
Meerdere internationale hulporganisaties hebben vol frustratie gereageerd op de Israëlische aanvallen op verschillende plekken in Gaza afgelopen nacht. Organisaties als Oxfam Novib en Unicef vrezen dat al het tot dusver verrichte werk teniet wordt gedaan met de aanvallen.
Zo reageerde Oxfam Novib door te zeggen dat het tijdens het staakt-het-vuren (sinds 19 januari) heeft kunnen werken aan herstel van infrastructuur in Gaza. De hulporganisatie repareerde onder meer waterleidingen en ondersteunde boeren bij het herstellen van hun landbouwgrond. ‘Dat kan allemaal weer vernietigd worden als de aanvallen verder oplaaien. Dan zijn we terug bij af’, zei Mirte Bosch, humanitair expert bij Oxfam Novib.
Unicef zegt zich met name zorgen te maken om de kinderen in Gaza. De hulporganisatie spreekt van een ‘dramatische escalatie van geweld’ en stelt dat de levens van kinderen en gezinnen in Gaza wederom op het spel staan. Directeur van Unicef Nederland Suzanne Laszlo zegt dat als de wapenstilstand nu stopt, ‘we alle kinderen in Gaza willens en wetens opgeven’.
Amnesty International gaat een stap verder en eist dat Israël stopt met ‘de genocide op de Palestijnen in Gaza’. ‘De internationale gemeenschap kijkt nu al meer dan een jaar weg terwijl een genocide direct voor haar ogen plaatsvindt’, stelt de organisatie.
Yassin Boutayeb
De extreemrechtse ex-minister Itamar Ben-Gvir heeft besloten weer toe te treden door de Israëlische regering van premier Benjamin Netanyahu, nu die de oorlog in de Gazastrook heeft hervat. Ben-Gvir stapte in januari op als minister van Binnenlandse Veiligheid, uit protest tegen het staakt-het-vuren dat werd gesloten met Hamas.
In een gezamenlijke verklaring schrijven de partijen van Ben-Gvir en Netanyahu dat alle afgetreden ministers van de partij, Otzama Yehudit, weer terugkeren op hun post. Naast Ben-Gvir pakten ook twee andere ministers hun biezen in januari. Ben-Gvir sprak destijds over een ‘roekeloze deal’ die zou leiden tot ‘de vrijlating van honderden moorddadige terroristen’ en de ‘behaalde resultaten in de oorlog teniet zou doen’.
Ben-Gvir heeft herhaaldelijk gezegd dat Hamas volledig vernietigd moet worden. Na de grootschalige Israëlsche bombardementen van afgelopen nacht, bejubelde hij op X het ‘hervatten van de gevechten’. ‘Dit is de juiste, morele, principiële en meest gerechtvaardigde stap, om de terreurorganisatie Hamas te vernietigen en onze gevangenen terug te brengen.’
Ben-Gvir is omstreden vanwege zijn radicale uitspraken over Palestijnen. In zijn huis had hij lange tijd een foto hangen van de terrorist Baruch Goldstein, die in de jaren 90 tientallen Palestijnen doodde bij een moskee. Hij steunt openlijk kolonisten die aanvallen op Palestijnen op de bezette Westelijke Jordaanoever en is faliekant tegenstander van een tweestatenoplossing.
Thom Canters
Lees hier ook het profiel van Ben-Gvir.
In meerdere Nederlandse steden zijn protesten aangekondigd na de Israëlische aanvallen op Gaza van afgelopen nacht. Zo zijn er pro-Palestijnse acties in Nijmegen, Utrecht, Rotterdam, Amsterdam, Gouda en Wageningen. Actiegroepen plaatsen op sociale media oproepen tot protest met locaties en tijden.
In Wageningen is om 12.30 uur een demonstratie bij Forum, onderdeel van de universiteit, meldt Wageningenforpalestine op Instagram. Utrecht4palestine kondigt een ‘emergency protest’ aan om 17.00 uur bij het stadskantoor in Utrecht onder de noemer ‘enough is enough’. Op het Instagram-account van Amsterdam.encampment staat dat er vandaag om 16.00 uur een demonstratie is bij het station in Rotterdam en woensdag om 16.00 uur op de Dam in Amsterdam. Ook in Gouda komen actievoerders vandaag in actie, om 17.30 uur bij het station, aldus Free.palestine.nl.
Op de Radboud Universiteit in Nijmegen is dinsdagmiddag eveneens een ‘emergency demonstratie’. Het protest is om 15.30 uur, meldt Nijmegenencampment op Instagram. ‘We kunnen niet stil blijven zitten, terwijl de Israëlische genocidale slachtpartijen in Gaza doorgaan. Het bloedbad van gisteravond is nog meer bewijs dat een ‘staakt-het-vuren’ niets betekent’, schrijven zij bij de oproep tot protest.
ANP/Redactie
Wereldleiders uiten scherpe kritiek op Israël nadat het Israëlische leger afgelopen nacht grootschalige aanvallen uitvoerde op Gaza. Daarbij kwamen zeker 400 mensen om het leven, stelt Hamas. Volgens het Rode Kruis verkeren zeker twee miljoen Palestijnen in levensgevaar, doordat er vrijwel geen toegang tot medische zorg is en er bijna geen voedsel en water Gaza binnenkomt.
Het Turkse ministerie van Buitenlandse Zaken reageerde door te zeggen dat ‘de Israëlische premier Benjamin Netanyahu met de aanvallen genocide pleegt in Gaza’. Volgens Turkije moet de internationale gemeenschap een ‘eensgezinde positie innemen tegen het beleid van Israël om ervoor te zorgen dat er een permanent staakt-het-vuren komt in Gaza’. Egypte vraagt aan zowel Hamas als Israël om het geweld te stoppen. Rusland zegt ‘bezorgd te zijn om het hoge aantal burgerslachtoffers’ en vreest ‘een escalatie van geweld’.
Ook kopstukken van de Verenigde Naties hebben gereageerd op de Israëlische aanvallen. Zo roept de secretaris-generaal van de VN, António Guterres, op tot de volledige implementatie van het staakt-het-vuren-akkoord. Ook vraagt Guterres Israël humanitaire hulp door te laten en hij benadrukt dat alle Israëlische gijzelaars veilig moeten terugkeren. Het hoofd van de humanitaire afdeling van de VN, Volker Turk, zegt dat ‘Israëls militaire operaties de Palestijnen, die al in een erbarmelijke situatie verkeren, alleen maar meer ellende opleveren’.
Yassin Boutayeb
Een woordvoerder van Hamas zegt in een eerste reactie op de Israëlische aanvallen op Gaza dat de militante beweging ‘met bemiddelaars in gesprek is om de aanvallen te stoppen’. Volgens de woordvoerder heeft Hamas zich altijd aan het staakt-het-vuren-akkoord gehouden en heeft Israël zich van het akkoord afgekeerd.
De beweging zegt nog geen militaire tegenreactie te hebben uitgevoerd en benadrukt dat het de voortzetting van de wapenstilstand voor ogen heeft. Een journalist van The New York Times, gevestigd in Israël, bevestigt dat Hamas nog geen tegenaanval heeft uitgevoerd. Volgens Israël zou Hamas zich voorbereiden om aanvallen uit te voeren op Israëlisch grondgebied. Hamas ontkent dit.
Een woordvoerder van het Israëlische ministerie van Buitenlandse Zaken zegt dat de aanvallen op Gaza noodzakelijk zijn, omdat Hamas meermaals heeft geweigerd de eerste fase van het staakt-het-vuren te verlengen. Israël wilde op die manier de resterende Israëlische gijzelaars vrij krijgen. Hamas wilde juist dat de tweede fase van het staakt-het-vuren aan zou vangen, waarin Israël zich volledig zou terugtrekken uit Gaza. Pas dan zouden de gijzelaars vrijgelaten kunnen worden.
Hoe de oorlog zal worden voortgezet, is onduidelijk. De Israëlische minister van Defensie, Israel Katz, zegt dat Israël zijn aanvallen op Hamas zal blijven uitvoeren totdat de militante beweging ‘compleet is vernietigd’. Het Israëlische leger heeft een evacuatie-oproep uitgegeven voor de buitenste delen van de Gazastrook en zegt dat de aanvallen mogelijk worden opgevoerd. Volgens Hamas zijn vier kopstukken, onder wie regeringsleider Essam al-Daalis, omgekomen bij de aanvallen.
Yassin Boutayeb
Zeker twee miljoen Gazanen zijn in levensgevaar. Dat is de inschatting van het Rode Kruis nadat Israël in de nacht van maandag op dinsdag een einde heeft gemaakt aan de wapenstilstand door luchtaanvallen uit te voeren op de Gazastrook. Daarbij kwamen volgens Hamas zeker 326 mensen om het leven. Er is gebrek aan voedsel, drinkwater en medische apparatuur, stelt de organisatie.
‘Dit is een nieuw humanitair dieptepunt, met alleen maar verliezers’, zegt Harm Goossens, directeur van het Rode Kruis. ‘Er vallen opnieuw dodelijke slachtoffers, familieleden van gijzelaars blijven in onzekerheid over het lot van hun geliefden. Het staakt-het-vuren heeft de afgelopen weken zoveel levens gered, nu staan de levens van twee miljoen mensen op het spel.’
De wapenstilstand bracht mensen volgens de organisatie verlichting na maandenlang geweld. De stroom van humanitaire hulp naar Gaza kwam op gang en Israëlische gijzelaars keerden terug naar Israël. Goossens: ‘Een maand geleden konden we nog ziekenhuizen opbouwen, nu veranderen diezelfde ziekenhuizen weer in mortuaria. We hoopten zo dat de strijdende partijen het staakt-het-vuren zouden handhaven.’
Het Rode Kruis dringt er bij alle betrokken partijen op aan om te stoppen met het geweld, want ‘alleen een wapenstilstand kan garanderen dat mensen in nood geholpen worden’. Ook roept de organisatie de strijdende partijen op onbelemmerde toegang tot het gebied te verschaffen, om hulpgoederen te kunnen leveren.
ANP/Redactie
De Israëlische reacties op de grootschalige luchtaanvallen in Gaza door het Israëlische leger zijn verdeeld. Zo reageert het Israëlische Forum van Gijzelaars en Vermiste gezinnen, die de belangen van de Israëlische gijzelaars in Gaza en hun families in Israël behartigt, woest op de aanvallen.
‘De Israëlische regering heeft ervoor gekozen om de gijzelaars op te geven’, zo zegt een woordvoerder van de organisatie. Het forum eist een gesprek met de Israëlische premier Benjamin Netanyahu om te praten hoe het Israëlische leger ervoor zal zorgen dat de overgebleven Israëlische gijzelaars in Gaza terug kunnen keren naar Israël.
In Gaza bevinden zich nog 24 levende gijzelaars. Wat de hervatting van de oorlog voor hen betekent, is nog niet duidelijk. Hamas zei eerder vandaag dat de gijzelaars ter dood zijn veroordeeld.
Leden van het kabinet van de Israëlische premier Benjamin Netanyahu, en ook andere radicaal-rechtse politici, reageerden juist verheugd op de aanvallen van afgelopen nacht. Daarbij zijn volgens Hamas zeker 326 mensen om het leven gekomen.
Zo zei de Israëlische minister van Defensie, Israel Katz, dat het Israëlische leger door blijft gaan met aanvallen totdat alle overgebleven Israëlische gijzelaars in Gaza zijn teruggebracht en ‘alle oorlogsdoelen’ zijn volbracht. De minister doelt daarmee op de totale vernietiging van Hamas.
Israëls radicaal-rechtse minister van Financiën, Bezalel Smotrich, noemt de aanvallen ‘krachtig’ en zegt dat ze ‘de dreiging die de Gazastrook vormt voor Israëlische burgers zullen wegnemen’. De minister stelt dat de komende aanvallen er ‘totaal anders uit zullen zien dan wat er tot nu toe is gedaan’.
Yassin Boutayeb
De Houthi’s in Jemen hebben de Israëlische aanvallen op de Gazastrook veroordeeld. ‘Het Palestijnse volk zal niet alleen gelaten worden in deze strijd. Jemen zal doorgaan met zijn steun en hulp en de confrontatie verder opvoeren’, staat in een verklaring.
De militante groepering, die een deel van Jemen in handen heeft, voert sinds de oorlog tussen Israël en Hamas in Gaza (oktober 2023) aanvallen uit op internationale scheepvaart in het gebied rondom de Rode Zee. De Houthi’s zeggen dat uit solidariteit met de Palestijnen in de Gazastrook te doen.
De Houthi’s dreigden onlangs al de aanvallen op te voeren en raakten verder in conflict met de Verenigde Staten. Die voerden afgelopen weekend luchtaanvallen uit op Jemen. Daarbij kwamen tientallen mensen om het leven. De VS stellen door te gaan met de luchtaanvallen totdat de Houthi’s stoppen met het aanvallen van schepen. De groepering meldde dinsdag zelf hun derde aanval op Amerikaanse marineschepen in de Rode Zee in 48 uur.
ANP/Redactie
Israël voerde afgelopen nacht grootschalige luchtaanvallen uit op verschillende gebieden in Gaza. Daarbij kwamen 330 Palestijnen om het leven, meldt persbureau AFP op basis van informatie van het Palestijnse ministerie van Gezondheid, dat gelieerd is aan Hamas. Ziekenhuizen in Gaza, die sowieso nog amper functioneren, worden overspoeld met gewonden en doden.
De aanvallen betekenen een einde aan de fragiele wapenstilstand tussen Israël en Hamas. Israël zegt dat de aanvallen waren gericht op leden van de militante beweging en heeft inwoners van Oost-Gaza opgeroepen te evacueren.
Israëlische media melden dat meerdere Hamas-kopstukken zijn omgekomen bij de aanvallen, maar zowel Israël als Hamas heeft dat nog niet bevestigd.
Yassin Boutayeb
Nederland roept alle partijen op de voorwaarden van het staakt-het-vuren in Gaza te respecteren. Dat meldt buitenlandminister Caspar Veldkamp op X, nadat Israël in de nacht van maandag op dinsdag de wapenstilstand beëindigde. Hij benadrukt dat ‘alle burgers moeten worden beschermd’.
‘We dringen er bij alle partijen op aan om het bestand volledig uit te voeren: de resterende gijzelaars moeten worden vrijgelaten, humanitaire hulp moet de mensen in nood bereiken en alle gevechten moeten definitief beëindigd worden’, aldus de minister.
Ook andere Nederlandse politici hebben gereageerd. Zo roept D66-leider Rob Jetten op X de internationale gemeenschap op om een einde te maken aan de ‘spiraal van geweld’. VVD-leider Dilan Yeşilgöz spreekt op X haar hoop uit dat er weer snel perspectief komt op een staakt-het-vuren tussen Israël en Hamas. De berichten van nieuwe Israëlische aanvallen op Gaza noemt zij ‘zwaar nieuws’.
Israël voert sinds afgelopen nacht luchtaanvallen uit op de Gazastrook. Het Palestijnse ministerie van Gezondheid, dat wordt gecontroleerd door Hamas, heeft melding gedaan van zeker 330 doden. Daarmee is het staakt-het-vuren dat sinds 19 januari gold voorbij. De eerste fase van de wapenstilstand tussen Hamas en Israël liep na zes weken af zonder dat de tweede fase inging.
ANP/Redactie
Met de aanvallen op de Gazastrook heeft de Israëlische premier Benjamin Netanyahu volgens Hamas ‘de gijzelaars opgegeven’. Een hooggeplaatste functionaris binnen de Palestijnse organisatie liet aan persbureau AFP weten dat ‘de beslissing van Netanyahu het doodvonnis voor de gijzelaars betekent’.
Er zitten volgens de laatste tellingen nog 59 gijzelaars vast in de Gazastrook. Volgens Israël zijn 24 van hen nog in leven.
ANP
De Israëlische aanvallen op de Gazastrook ‘zullen zo lang duren als nodig is’, aldus een hooggeplaatste Israëlische functionaris. Volgens de functionaris, die anoniem wilde blijven, is de aanval gericht op ‘de top van Hamas’.
Hij spreekt van een reeks aanvallen ‘op militaire bevelhebbers, leidinggevenden en infrastructuur van terreurorganisatie Hamas’. Volgens het ministerie van Volksgezondheid van Gaza zijn echter ook veel Palestijnse kinderen bij de aanvallen om het leven gekomen.
Een correspondent van Al Jazeera meldt dat er naast luchtaanvallen ook met Israëlische tanks op doelen in de Gazastrook wordt geschoten.
ANP
Het dodental als gevolg van de Israëlische luchtaanvallen op Gaza loopt snel op. Volgens een woordvoerder van het ministerie van Volksgezondheid van Gaza zijn al ruim 200 Palestijnen gedood, onder wie veel kinderen, zo meldt Reuters.
Ook een hooggeplaatste veiligheidsambtenaar van Hamas, Mahmoud Abu Watfa, zou bij de bombardementen om het leven zijn gekomen.
Redactie
Israël laat weten de luchtaanvallen te zijn begonnen omdat Hamas weigerde de gijzelaars vrij te laten. De Israëlische premier Benjamin Netanyahu heeft het leger daarom opdracht gegeven in actie te komen. ‘Vanaf nu zal Israël met toenemende militaire kracht optreden tegen Hamas’, schreef hij op X.
Voor hij de opdracht tot de aanvallen gaf, zou Netanyahu eerst president Donald Trump om advies hebben gevraagd, zo meldde woordvoerster Karoline Leavitt van het Witte Huis maandagavond in de Hannity show op Fox News.
Redactie
Een hoge Hamas-functionaris heeft dinsdag tegen persbureau Reuters gezegd dat Israël eenzijdig een einde heeft gemaakt aan de wapenstilstandsovereenkomst met Gaza.
Deze stap heeft gevolgen voor de gijzelaars in het Palestijnse gebied, meldt Hamas.
Het dodental als gevolg van de luchtaanvallen is inmiddels opgelopen tot 330 .
Redactie
Het Israëlische leger is begonnen aan een ‘grootschalige aanval’ op doelen van Hamas in de Gazastrook. Getuigen in het Palestijnse gebied melden explosies en spreken van "de grootste aanval sinds het begin van de wapenstilstand" op 19 januari.
De hulpdiensten in de Gazastrook spreken van zeker 35 luchtaanvallen op verschillende delen van de Gazastrook. Er zouden zeker vijftien doden zijn gevallen.
Israël laat weten dat de scholen in de nabijheid van de Gazastrook dinsdag gesloten blijven.
ANP
Vijf mensen zijn vandaag gedood door twee Israëlische luchtaanvallen op het vluchtelingenkamp Bureij in de Gazastrook. Dat melden hulpdiensten aan persbureau Reuters. Tegelijkertijd voert Israël luchtaanvallen uit in het zuiden van Libanon, waardoor twee mensen zijn gedood, volgens Libanese autoriteiten.
Daarmee lijkt Israël de overeenkomsten van het staakt-het-vuren met Hamas in Gaza te schenden. De eerste aanval op Bureij doodde drie mannen uit één gezin, de tweede aanval trof een vader en een zoon. Israël zegt aanvallen te hebben uitgevoerd op militanten van Hamas, die bezig zouden zijn geweest explosieven te plaatsen.
De luchtaanvallen in Zuid-Libanon heeft Israël ook al opgeëist. Deze werden volgens het Israëlische leger uitgevoerd op ‘militaire posten’ van Hezbollah, de militante groep uit Libanon. Tot halverwege februari gold een staakt-het-vuren tussen Israël en Hezbollah. Ook al beloofde Israël zich hierna terug te trekken, zijn er nog Israëlische militairen op posten op ten minste vijf locaties langs de grens.
Frank Rensen
Bij een Israëlische luchtaanval nabij het vluchtelingenkamp Bureij in het midden van Gaza zijn volgens lokale hulpdiensten drie doden gevallen. Het Israëlische leger heeft de aanval bevestigd, hij zou gericht zijn op ‘terroristen’ die een bom wilden plaatsen nabij Israëlische troepen.
Hoewel er formeel een staakt-het-vuren geldt in Gaza, blijft Israël luchtaanvallen uitvoeren in het gebied. Volgens Israël gaat het daarbij om zelfverdediging en bescherming van zijn troepen. Hamas beschuldigt Israël er echter van de voorwaarden van het bestand te schenden.
Ook voor een ander bombardement in het zuidelijke Rafah eerder vandaag noemde het Israëlische leger zelfverdediging als reden. Daarbij raakten volgens hulpdiensten drie mensen gewond. Zaterdag kwamen er negen Palestijnen, onder wie journalisten, om het leven bij luchtaanvallen in Noord-Gaza.
Begin deze maand had de tweede fase van het bestand tussen Israël en Hamas moeten ingaan. Dat gebeurde echter niet, sindsdien bevinden beide partijen zich opnieuw in vastgelopen onderhandelingen.
Israël zegt inmiddels bereid te zijn de besprekingen over een staakt-het-vuren voort te zetten, in ruil voor de elf nog levende gijzelaars en de lichamen van de helft van de gedode gijzelaars. Hamas wil die eis voorlopig niet inwilligen, tenzij Israël zich compleet terugtrekt uit Gaza.
Dana Holscher
Dit was het belangrijkste nieuws over het Midden-Oosten van afgelopen week:
• De Houthi's hebben gezegd hun aanvallen op schepen die banden hebben met Israël te hervatten. Reden daarvoor is het stopzetten door Israël van de levering van hulpgoederen aan de Gazastrook. De Houthi’s hebben maandag twee aanvallen op een Amerikaans vliegdekschip in de Rode Zee opgeëist.
• De VS hebben zaterdag luchtaanvallen uitgevoerd op de Jemenitische stad Sanaa. Daarbij zijn volgens de Houthi’s ruim vijftig doden gevallen.
• Het Israëlische leger onderzoekt op basis van een ‘redelijke vermoeden’ of Israëlische militairen Palestijnse burgers als menselijk schild hebben gebruikt. Het is voor het eerst dat de Israëlische strijdmacht toegeeft dat de verdenkingen er zijn. Israëlische militairen zouden Palestijnse hebben gedwongen om huizen binnen te gaan waarin mogelijk boobytraps waren geïnstalleerd.
Lees hier het volledige liveblog van afgelopen week terug.
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant