Met een beetje pech ben je per jaar een paar honderd euro kwijt aan fietsreparaties. Kun je die niet gewoon zelf doen? De meest voorkomende reparaties zijn goed zelf te leren.
Vanochtend nog net een plekje weten te vinden in de drukke stationsfietsenstalling, blijkt ’s middags dat de remkabels stuk zijn getrokken door iemand die een poging deed zijn eigen fiets te bevrijden. Dat wordt weer een bezoekje aan de fietsenmaker, met de bus naar huis en morgen minstens 15 euro lappen voor nieuwe remkabels.
Andere veelvoorkomende problemen: slag in het wiel, bijvoorbeeld door het omvallen van je fiets in de stalling. Reparatiekosten: 25 euro. Rammelende ketting? Ook 25 euro. En met een beetje pech ben je je fiets minstens een dag kwijt, net als wanneer je ’m wegbrengt voor kapotte versnellingen of verlichting, of een lekke band. Maar voor al die mankementen hoef je echt niet altijd naar de fietsenmaker.
Om maar eens met dat bandenplakken te beginnen: dat hebben veel mensen inderdaad ooit weleens geleerd, vertelt JP Magis, die bij de Open Werkplaats in Amsterdam een eendaagse cursus fietsonderhoud geeft. Je zet de fiets op zijn kop, steekt een bandenlichter tussen band en velg en wipt de buitenband eraf, denkt men.
Toch is banden plakken een van de eerste punten waaraan Magis tijdens de cursus aandacht besteedt. ‘Veel sportfietsen, maar ook steeds meer moderne stadsfietsen, hebben tegenwoordig een hoge velg en een niet-rekbare kabel in de rand van de band. Die krijg je niet zomaar van de velg gewipt.’ De truc? Duw de randen van de band juist naar binnen, naar het kuiltje dat in de velg zit. Dan krijg je hem er wel af. ‘Maar bijna niemand weet dat’, aldus Magis.
Versleten fietskettingen, nog zo’n veelvoorkomend mankement. Veel stadsfietsen krijgen nogal wat te verduren, zeker als ze buitenstaan. ‘Een nieuwe ketting erop leggen kun je best zelf’, zegt Magis, ‘al verschilt de benodigde lengte per fiets.’ Een ketting op maat maken is niet vreselijk ingewikkeld, maar je hebt er wel een zogenaamde kettingpons voor nodig. En het is goed om het een keer gezien te hebben, denkt hij.
‘Internet staat vol behulpzame instructiefilmpjes’, zegt Jason Schreurs, fanatiek fietser. Hij onderhoudt de zes sportfietsen en twee stadsfietsen die hij en zijn vriendin samen bezitten. Met behulp van filmpjes op internet leerde Schreurs zichzelf reparaties uitvoeren. Als student had hij een bijbaantje bij een fietsenmaker. Meerdere keren per week sleutelt hij wel aan een van zijn fietsen, want er slijt nog weleens wat als je 15 tot 19 duizend kilometer per jaar fietst, zoals hij. Vrijwel alle klusjes doet hij zelf, onderdelen bestelt hij op internet. ‘Ik ben misschien een handvol keren in mijn leven met een eigen fiets bij een fietsenmaker geweest.’
En wat als je twee linkerhanden hebt? Handig hoef je niet te zijn om je eigen fiets te onderhouden en repareren, zeggen Schreurs en Magis. Iedereen met een basisgereedschapskist kan al een hoop zelf. Kapotte verlichting kun je zelf repareren. Hetzelfde geldt voor een kapot zadel of los stuur, versleten handvatten, de bagagedrager en spatborden. ‘Bekijk een instructiefilmpje wel vóórdat je aan de slag gaat’, adviseert Magis. ‘En maak foto’s van hoe iets vastzat, bijvoorbeeld van rem- en versnellingskabels als je de achterband wilt vervangen.’
Fietsenmakers zijn volgens Magis meestal niet te beroerd om een ketting of remkabel op maat te knippen of even een specifiek stuk gereedschap uit te lenen. Wordt het ingewikkelder, dan raadt hij aan sommige klussen toch uit te besteden aan de fietsenmaker. Als er iets is met de trapassen bijvoorbeeld. ‘Daar heb je een speciaal stuk gereedschap voor nodig. En er is heel wat kracht voor nodig om ze eraf te krijgen. Dat is lastig in te schatten als je het niet eerder hebt gedaan.’ Ook bij het afstellen van de remmen moet je volgens Magis goed weten wat je doet, vanwege de veiligheid.
Een tip van Schreurs: ga met je kapotte fiets naar een repair café, bijna in iedere plaats wel te vinden. ‘Als je zelf niet weet hoe je je fiets moet repareren, is daar altijd wel iemand die het wél weet. En er is vaak specifiek gereedschap dat je kunt gebruiken.’
Zo is Marc van Itallie deze zaterdagochtend naar het repair café in Oegstgeest gekomen omdat zijn versnelling het niet meer goed deed. In een zaal in het dorpscentrum buigen vrijwilligers zich over allerhande kapotte huishoudelijke apparaten en kleding. In de gang zijn een paar mensen bezig met fietsreparaties.
De fiets van Van Itallie is net klaar. De vrijwilliger die zijn versnelling heeft gerepareerd, heeft ook meteen zijn stuur vastgezet en zijn ketting opnieuw gespannen. ‘Op die dingen was ik zelf niet gekomen’, zegt van Itallie, die als leerkracht vorig jaar al wel groep 7 banden leerde plakken. Hij vond het leuk om samen met iemand die er verstand van heeft naar zijn fiets te kijken. ‘Ik kon nu zelf zien wat er aan de hand was en hoe we dat konden oplossen. En de volgende keer kan ik het zelf.’
Beter Leven
In de rubriek Beter Leven beantwoordt de Volkskrant, samen met experts, praktische vragen op het terrein van onder meer gezondheid, geld en duurzaamheid. Zelf een vraag voor deze rubriek? beterleven@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant