Poep, gevaarlijke verkeerssituaties en een ambtenaar die er ‘al zijn tijd aan kwijt is’. Volgens de gemeente is er in Oostzaan geen plek meer voor de muskuseend. Tot groot verdriet van sommige bewoners, die het dier zien als dorpsicoon.
is verslaggever binnenland van de Volkskrant.
Wie brood koopt, moet eraan geloven. Niet gehinderd door fietsen, winkelwagentjes of enige angst zetten de muskuseenden de achtervolging in. De bontgekleurde ‘bedelaars’, zoals Remko Hoogenboom ze noemt, hangen dagelijks rond op de stoep van Dirk van den Broek. Soms lopen ze binnen bij de slijterij waar hij werkt. ‘Het is wel gezellig, ik heb er geen last van.’
Aan die gezelligheid komt binnenkort een eind. De muskuseenden worden verbannen uit Oostzaan. Ze planten zich razendsnel voort, poepen overal en veroorzaken regelmatig gevaarlijke verkeerssituaties. Tot groot verdriet van een aantal bewoners, die menen dat het van oorsprong Zuid- Amerikaanse dier bij het dorp is gaan horen.
De gemeente greep afgelopen najaar al in, door honderd eenden te vangen en te verwijderen. Maar vindt het, nu de klachten aanhouden en de kosten oplopen, tijd voor een radicalere oplossing.
‘Van mij mogen ze allemaal weg’, zegt Simone Pos, die haar fiets pakt terwijl vier muskuseenden hun oog laten vallen op een boodschappentas aan het stuur. Ze is blij dat de gemeente ‘doorpakt’, na alle overlast. ‘Soms zitten ze met tientallen tegelijk in mijn tuin.’
Voor bewoners die de muskuseend een dorpsicoon noemen, heeft ze weinig begrip. ‘Je ziet ze ook in Assendelft.’
Ook verantwoordelijk wethouder Stijn Nijssen (VVD) kan weinig nostalgische gevoelens opbrengen voor de eend, die in Oostzaan terechtkwam toen het dorp nog centrum van de pluimveeindustrie was. ‘Er wordt gedaan alsof het cultureel erfgoed is.’zegt hij. ‘Maar het is een exoot, helemaal geen onderdeel van het Oostzaanse dna.’
Muskuseenden leggen bovengemiddeld veel eieren, die zeer gewild waren bij beschuitfabrikanten in Zaandam. Ontsnapt, of vrijgelaten door boeren; nu waggelen ze al tientallen jaren vrij rond. ‘Onze ambtenaar Natuur en Milieu komt door alle klachten aan niets anders meer toe.’
De gemeente belooft de dieren, net als de vorige keer, ‘levend te herplaatsen’. Maar in tegenstelling tot Uithoorn en Aalsmeer – waar de kwestie ook speelde – is dat niet bij een gerenommeerde opvang, maar bij een handelaar.
Die verkoopt ze vervolgens door. Aan wie, weet niemand. Dat leidde dit najaar tot grote woede bij de appgroep Red de Oostzaanse eend, die daarop besloot het werk van de door de gemeente ingeschakelde ongediertebestrijders te verstoren.
Tevergeefs. Er werd gehuild toen mensen ‘hun’ eend afgevoerd zagen worden, zegt Jaap Hollebeek die met deksels en pannen bij het lawaaiprotest aanwezig was. ‘Ze hebben toch een vriendschap met ze opgebouwd.’
Dat er sprake is van overlast wil het Statenlid voor de Partij voor de Dieren helemaal niet ontkennen. ‘Ze staan hier voor een supermarkt te bedelen, dat is natuurlijk niet normaal.’ Maar daar hebben de gemeente en ook bewoners het volgens Hollebeek wel een beetje zelf naar gemaakt.
In het dorp is namelijk vrijwel geen oever te vinden die niet plat is gemaaid. Daardoor is het voor de eenden lastiger om eten te vinden. ‘Dan trekken ze de buurt in.’
En dat doen ze. Vaak in groten getale.
In een voortuin een paar straten verder staan een stuk of tien muskuseenden te eten van zaden, die Hans van Helvert er net heeft neergegooid. De gepensioneerde geeft er wekelijks zo’n twintig euro aan uit, omdat hij bang is dat de dieren het anders niet overleven. ‘Ik heb net nog een zak gehaald.’
Soms komen er wel veertig eenden op af. Tot ergernis van de rest van de wijk.
‘Ruzie hebben we niet, maar ze kijken ons niet meer aan’, zegt zijn vrouw Martine. Hans heeft er inmiddels een dagtaak aan. Iedere avond maakt hij zijn stoep en tuintje schoon. Het liefst zou hij de dieren aan het water voeren, maar daar maakte een buurvrouw een einde aan.
Passerende elektrische fietsers en automobilisten moeten regelmatig in de remmen om een overstekende eend te ontwijken. Dat gaat weleens mis.
Ook de Van Helverts zijn van mening dat het zo niet langer gaat, hoeveel ze ook van de zachtaardige dieren houden. ‘Kijk, ze kwispelen zelfs.’ Tegen vangen zijn ze niet, maar ze willen zeker weten dat de dieren goed terechtkomen.
Afgelopen najaar was er een inzamelingsactie voor nodig om de gevangen eenden uit handen van de handelaar te redden. Met vijfduizend euro werden 25 eenden ‘vrijgekocht’ en naar een opvang in Drenthe gebracht.
Daar zitten ook bannelingen uit Aalsmeer en Uithoorn, maar hun verblijf werd door de gemeente betaald. ‘Ik begrijp niet waarom Oostzaan die toezegging ook niet gewoon kan doen’, zegt Jaap Hollebeek.
Ook dichter bij huis was een eendenopvang, Ducktopia. ‘Eendenfluisteraar’ Cor Hottentot slaagde er jarenlang in de populatie onder controle te houden, door nestbeheer – het weghalen van eieren – en de juiste opvangmethode. Maar na klachten van omwonenden moest Ducktopia dicht. Nu mikken ze op een doorstart, aan de rand van Oostzaan.
Wethouder Nijssen vindt dat te duur en verwacht dat de gemeenteraad instemt met zijn verwijderingsplan. Ducktopia probeert raadsleden ondertussen met een petitie op andere gedachten te brengen.
Het wordt nog een hele klus om alle dieren te vangen, nu de eerste nesten alweer zijn gesignaleerd. Hollebeek noemt het een utopie. ‘Zelfs als je een razzia houdt zullen er dieren ontkomen. En dan kun je over een paar jaar weer beginnen.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant