Europa is veel te afhankelijk geworden van landen als China en India als het gaat om de productie van onmisbare medicijnen. Het moet die productie zelf meer ter hand nemen, anders dreigt er gevaar voor de volksgezondheid. Inkoopregels moeten op de schop.
is zorgverslaggever van de Volkskrant.
Dat staat in de Critical Medicines Act die de Europese Commissie dinsdag in Straatsburg heeft gepresenteerd en die een antwoord moet vormen op de geneesmiddelentekorten in Europa.
Die tekorten spelen namelijk zeker niet alleen in Nederland. Uit een rondvraag onder Europese ziekenhuisapothekers bleek dat 95 procent van hen regelmatig misgrijpt als zij een geneesmiddel nodig hebben.
De productie van veel generieke medicijnen (geneesmiddelen waarvan het patent verlopen is en dus goedkoop geproduceerd kunnen worden) is de afgelopen decennia uit Europa verdwenen. In Azië zijn arbeidskrachten goedkoper en milieuregels minder streng.
De medicijntoevoer uit het buitenland blijkt erg gevoelig voor verstoringen. Een vervuilde grondstof, een stilgelegde lopende band in de fabriek, een probleem tijdens het transport, het komt allemaal veelvuldig voor. Tijdens de corona-crisis werd dat nog eens pijnlijk duidelijk. Fabrieken lagen stil, maar de vraag naar medicijnen en hulpmiddelen steeg explosief, en landen hielden hun medicijnen binnen de grenzen of vroegen de hoofdprijs. Europa stond opeens achteraan in de rij en kwam middelen tekort.
Alles over wetenschap vindt u hier.
Niet zo gek: 80 tot 90 procent van alle antibiotica komt bijvoorbeeld uit China, 55 procent van alle werkzame bestanddelen van medicijnen uit China of India.
Zeker in een wereld waarin oude zekerheden plots wankel zijn, moet Europa veranderen wil het de belofte nakomen dat voor iedere Europese patiënt de benodigde medicijnen beschikbaar zijn, stelt de Commissie. Europese experts stelden daarom al eerder een lijst op van 270 werkzame farmaceutische bestanddelen die gelden als ‘kritiek’; deze zijn hard nodig bij de behandeling van ernstige aandoeningen, maar kennen ook kwetsbare aanvoerlijnen. Het gaat bijvoorbeeld om medicijnen tegen kanker, middelen die infecties bestrijden, of pillen die helpen bij depressie.
De Commissie stelt nu een aantal maatregelen voor. Zo komen er nieuwe inkoopregels die landen ertoe moeten aanzetten niet alleen naar de prijs te kijken als zij geneesmiddelen kopen. Zij moeten daarnaast kijken hoe kwetsbaar de farmaceut is voor productieproblemen, hoe groot de voorraden zijn en of de hele route van grondstof tot transport betrouwbaar in elkaar steekt. Ook moet het voor landen makkelijker worden om gezamenlijk geneesmiddelen in te kopen.
En het wordt voor landen makkelijker om subsidie te geven aan producenten die hun geneesmiddelenproductie in Europa willen beginnen of uitbreiden. Geldt zo’n investering als een ‘Strategisch Project’ dan versoepelt de Commissie de staatssteun-regels.
De plannen gaan elf Europese ministers van Volksgezondheid (onder andere van Duitsland, België en Spanje) in elk geval niet ver genoeg. Zij pleitten er afgelopen weekeinde voor dat Europa de beschikbaarheid van kritieke geneesmiddelen als een integraal onderdeel van de defensie-strategie moeten beschouwen.
Als tot 90 procent van de antibiotica uit Azië komen, is dat een afhankelijkheid ‘die kan uitgroeien tot de achilleshiel van de Europese veiligheid’, schreven zij in een gezamenlijk opinie-artikel. ‘Want zonder deze medicijnen, veranderen routine-ingrepen in hoogrisico-procedures, en kunnen makkelijk te behandelen infecties fataal aflopen’. Zonder antibiotica, schrijven zij, ‘zal onze gezondheidszorg simpelweg instorten’. Zeker in tijden van oorlog.
De elf ministers pleiten er daarom voor de 800 miljard die Commissie-voorzitter Ursula van der Leyen vorige week voorstelde vrij te maken om Europa te ‘herbewapenen’, ook te gebruiken om de geneesmiddelenproductie binnen Europa op te schroeven. ‘Als we geneesmiddelen als een onderwerp van secundair belang beschouwen, is dat een zware misrekening.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant