De Tweede Kamer keert zich in meerderheid tegen Nederlandse deelname aan ‘Rearm Europe’, de Europese plannen die snelle investeringen in Europese defensiecapaciteit mogelijk moeten maken.
is politiek verslaggever van de Volkskrant. Hij schrijft over veiligheid, diplomatie en buitenlands beleid.
De drie regeringsfracties PVV, BBB en NSC stemden dinsdag tegen. Premier Schoof, die vorige week instemde met de uitwerking van deze plannen, is hierdoor in grote verlegenheid gebracht.
Met 73 tegen 71 stemmen schoot de Tweede Kamer dinsdag nipt Nederlandse deelname aan de Europese defensieplannen af, minder dan een week nadat alle EU-regeringsleiders met deze plannen instemden tijdens een spoedberaad over Oekraïne. De VVD was de enige regeringspartij die tegen de motie van JA21-Kamerlid Joost Eerdmans stemde. PVV, BBB en NSC stemden voor, net als SP, SGP en Forum voor Democratie.
Eric van der Burg (VVD) noemde de stemming in een reactie op X onverantwoord. ‘Premier Schoof heeft afgelopen donderdag namens Nederland zijn steun uitgesproken voor de plannen met betrekking tot herwapening van Europa. Hier op terugkomen is onverantwoord en zet hem en daarmee Nederland buitenspel.’
‘Drie van de vier coalitiepartijen hebben de premier onder de bus gegooid’, concludeerde Frans Timmermans (GroenLinks-PvdA) na afloop van de stemming, die het kabinet-Schoof in een lastig parket brengt. Ook andere oppositiepartijen spraken hun verontwaardiging uit. ‘Nederland zet zichzelf in hetzelfde rijtje als Hongarije’, aldus Laurens Dassen (Volt).
Schoof wordt nu naar Brussel gestuurd om een voorstel aan te passen dat met consensus onder de lidstaten wordt uitgewerkt door de Commissie. De premier kan besluiten de motie niet uit te voeren, maar dan negeert hij de wens van drie coalitiepartijen. De Commissie komt naar verwachting met spoed met de uitgewerkte plannen, wellicht volgende week al, vanwege de urgentie van de internationale situatie.
Over die plannen moet dan door lidstaten bij meerderheidsbesluitvorming gestemd worden, waardoor een eventuele Nederlandse tegenstem vooral het eigen isolement zou onderstrepen.
De stemming komt op een moment dat de VS de militaire en andere hulp aan Oekraïne hebben opgeschort en er grote vraagtekens bestaan over de vredesplannen voor Oekraïne en de blijvende betrokkenheid bij de Navo van de Amerikaanse president Trump. Het feit dat alle 27 EU-lidstaten vorige week instemden met de uitwerking van de plannen werd als een belangrijk signaal beschouwd dat de EU in tijden van nood snel kan handelen.
Maar nu zetten drie van de vier regeringsfracties premier Schoof voor het blok: Nederland moet ofwel niet deelnemen aan Rearm Europe, of ‘een opt-out bedingen’. Dat laatste is trouwens feitelijk niet mogelijk, aangezien er geen sprake is van een conceptverdrag waaraan Nederland niet zou kunnen deelnemen.
Wel kan Nederland zelf niet deelnemen aan onderdelen van het plan, maar dat lag sowieso in de lijn der verwachtingen omdat Nederland bijvoorbeeld zelf goedkoper kan lenen dan via het voorziene nieuwe EU-instrument daarvoor.
De voorstellen van de Commissie bestaan uit drie delen: het verruimen van de Europese begrotingsregels door daarin een uitzondering te maken voor investeringen in defensie (wat lidstaten die dat willen in staat zou stellen tot 600 miljard extra in defensiecapaciteit te investeren), het gebruiken van bestaande zogeheten ‘cohesiefondsen’ (bedoeld voor arme regio’s in de EU) en het creëren van een nieuw instrument van 150 miljard euro, gedekt door de EU-begroting, voor leningen aan lidstaten.
In een stemverklaring zei Pieter Omtzigt (NSC) dat zijn partij ‘pal’ staat voor Oekraïne, en de urgentie ziet voor extra investeringen in defensie. ‘NSC blijft echter fundamenteel tegen eurobonds en fundamenteel tegen het verruimen van begrotingsnormen.’ NSC wijst niet het hele plan af, maar die twee punten, aldus Omtzigt, want die vergroten de kans op ‘een nieuwe en diepe schuldencrisis die de bestaanszekerheid bedreigt’.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant