De eerste Nederlandse leghennen krijgen maandagochtend een prik tegen vogelgriep. Uit de pilot moet blijken of vaccinatie een oplossing is die breder ingezet kan worden in de pluimveesector.
is economieredacteur van de Volkskrant. Hij schrijft onder meer over landbouw en voedsel.
Sinds 2022 is het alle hens aan dek in de pluimveesector om de verspreiding van vogelgriep te voorkomen. Normaal gesproken verdwijnt het virus in de zomer uit Nederland. Dat jaar waren er het hele jaar door besmettingen met hoogpathogene aviaire influenza – beter bekend als vogelgriep. Gebruikelijke maatregelen, zoals een ophokplicht en het afmaken van alle dieren binnen een kilometer van een besmet bedrijf, losten het probleem niet op.
Het ministerie van Landbouw en de pluimveesector zetten daarom in op het vaccineren van pluimvee. ‘Vaccinatie biedt een enorme kans om vogelgriep beter te beheersen’, zegt minister van Landbouw Femke Wiersma (BBB). Maandagochtend worden de eerste prikken gezet op een leghennenbedrijf. Mogelijk volgen later meer bedrijven.
De pilot wordt uitgevoerd met een vaccin van medicijnontwikkelaar MSD, dat vorig jaar goedkeuring kreeg van de Europese autoriteiten. Kort daarvoor kwam het Nederlandse ministerie met goed nieuws over twee vergelijkbare vaccins: uit een veldproef bleek dat ze ziekte en overdracht van het virus voorkomen. Deze twee vaccins zijn echter nog niet toegelaten tot de Europese markt.
De Europese Unie verplicht bedrijven met ingeënt pluimvee een surveillanceprogramma op te tuigen, om eventuele besmettingen snel op te sporen. Vaccins beschermen namelijk niet 100 procent tegen het virus, maar maken het wel milder. Daardoor blijven zieke dieren mogelijk onder de radar. Wekelijks moet een veearts langskomen om dode dieren te onderzoeken, maandelijks voor bloedonderzoek bij levende dieren. Uit de pilot moet blijken of dat werkbaar is voor pluimveehouders en veeartsen.
Een andere vraag die het ministerie wil beantwoorden, is hoe andere landen omgaan met eieren en andere producten van gevaccineerde bedrijven. Om overdracht van besmettingen te voorkomen, weren de meeste landen die producten tot nu toe. Dat zou rampzalig zijn voor de Nederlandse pluimveesector, die het merendeel van zijn producten exporteert.
Het ministerie heeft daarom met belangrijke handelspartners afgesproken dat de eieren uit de pilot in Nederland blijven. ‘Andere landen kijken ook naar hoe wij dit nu doen. Als de pilot goed loopt, kunnen we gesprekken voeren over uitbreiding van de handel’, zegt een woordvoerder van het ministerie.
Nederland is het eerste EU-land waar leghennen worden gevaccineerd. Frankrijk begon in 2023 met het inenten van vleeseenden. De VS en Canada voerden als reactie handelsbeperkingen in, maar trokken die onlangs in na bemoedigende resultaten.
Onder meer in Mexico, China en Egypte liepen eerder grootschalige vaccinatiecampagnes tegen vogelgriep. De daar gebruikte vaccins bleken echter niet effectief genoeg.
Toch lijkt vaccinatie als oplossing door te breken. De Amerikaanse minister van Landbouw Brooke Rollins kondigde onlangs ook een vaccinatieprogramma aan voor pluimvee. Waar de vogelgriepuitbraak in Europa sinds 2023 in rustiger vaarwater is beland, gaat het virus aan de overkant van de oceaan nog altijd als een lopend vuurtje rond – ook onder landbouwzoogdieren zoals runderen en schapen. Zeventig mensen zijn besmet geraakt, een is zelfs overleden.
Door grootschalige ruimingen van kippen zijn eieren in de VS in het afgelopen jaar meer dan de helft duurder geworden. Vaccinatie is een van de manieren waarop Rollins die inflatie het hoofd wil bieden.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant