Heeft de coronacrisis ook kunstwerken opgeleverd die 5 jaar na dato nog onverminderd goed zijn? Jazeker! Alle kunstredacteuren van de Volkskrant kiezen hun favoriet.
De beste comedyshow uit coronatijd is Inside, het geniale optreden van de Amerikaanse komiek Bo Burnham uit mei 2021, uitgezonden op Netflix. Vanuit zijn tuinhuisje in Los Angeles maakte Burnham, ook een begenadigd filmregisseur, helemaal alleen een muzikale cabaretshow over het leven in isolatie. De liedjes staan vijf jaar later recht overeind: luister naar How the World Works, Burnhams duet met een sokpop, of 30, over een man die in lockdown zijn 30ste verjaardag viert. Het zorgt voor een lach, maar ook voor een gevoel van beklemming en eenzaamheid. (Joris Henquet)
Een bericht gedeeld door Meriem Bennani (@meriembennani)
Anderen verloren zich in het bakken van zuurdesembrood of leerden een vreemde taal. Ik zat vooral op Instagram tijdens de lockdowns. Daar ontdekte ik 2 Lizards, twee slome vrouwtjeshagedissen die graag ‘fuck’ zeggen. Samen filosoferen ze over het lockdownleven in New York. De Israëlische documentairemaker Orian Barki en Marokkaanse kunstenaar Meriem Bennani creëerden deze geanimeerde antihelden. Op 18 maart 2020 kwam het eerste filmpje online. Een maand later werden ze door The New York Times al ‘kunststerren van het coronavirus’ genoemd. Terecht. (Anna van Leeuwen)
Eerlijk zeggen: wie herinnert zich werkelijk al die livestreams van concerten in de coronatijd? De échte live-ervaringen daarentegen, concerten voor maar dertig man, leverden onvergetelijke momenten op. Mooiste coronaconcertherinnering: het recital van sopraan Stefanie True in de Middelburgse Sint-Augustinuskerk in de zomer van 2020. Bijgestaan door luitist Shizuko Noiri zong ze liederen van John Dowland, breekbaar en puur. Ingehouden adem vanaf de eerste tel op deze interstedelijke noodeditie van het Festival Oude Muziek Utrecht. (Merlijn Kerkhof)
Kunstenaar en hardloper Jeroen Jongeleen rende al rondjes in stadsparken toen corona uitbrak. Hij liep eindeloos hard over dezelfde lijn tot het gras onder zijn voeten dusdanig was vertrapt dat uit het groene veld een geometrische figuur opdoemde. Tijdens de lockdown kregen de nieuwe afleveringen van zijn videowerk Running Circles een grotere betekenis. Steeds weer diezelfde beweging verbeeldde de werkelijkheid van toen: het leven viel stil, maar ging tegelijk door. (Alex Burghoorn)
Briljante ingeving van De Warme Winkel, zomer 2020: hun zogeheten ‘Peepshow Palace’. Een theaterarena met een tribune van peepshowhokjes - de ideale opstelling in coronatijd. In Alleen samen, een even intelligente als groteske show vol anderhalvemeterseks, verkenden de spelers de spanning tussen hygiëne en lichamelijkheid, tussen veiligheid en levensgeluk. Herkenbaar en onvergetelijk. En nu is Alleen samen terug. Niet meer in peepshowopstelling, maar juist bil aan bil. Om stil te staan bij de afzondering, en – vooral – het samenzijn te vieren. (Herien Wensink)
21, 22, 23/3, De Brakke Grond, Amsterdam.
De gamecultuur kreeg geen klap, maar een oppepper. Mogen we er niet op uit? Prima, dan ontdekken we wel werelden op de gameconsole. Geen game zat zó op het coronagevoel als Animal Crossing: New Horizons. In dat spel moesten spelers zich vermaken op een eigen eiland. Beetje vissen, parkje aanleggen of het huis decoreren met een zelf ontworpen behangetje; het was aandoenlijk, en extreem verslavend. Vooral toen bleek dat iedere speler online op bezoek kon gaan bij ándere eilandbewoners, die ook thuis zaten te bouwen aan een paradijsje. Tot op de dag van vandaag. (Robert van Gijssel)
In de allereerste lockdownweken bakte de Engelse zangeres Charli XCX geen bananenbrood, maar maakte ze een album. Ze werkte vanuit huis samen met haar vaste producer A.G. Cook, maar ook met haar fans. Ze deelde alles, van demo’s tot sms’jes met producers, en hield openbare Zoomvergaderingen waarin iedereen ideeën mocht opperen. Het resulteerde in 2020 in het album How I’m Feeling Now, een saamhorigheidsproject dat de coronajaren wél waardig overleefde. Want hoewel het maakproces en de teksten heftig beïnvloed zijn door het virus, is het album nog steeds een frisse hyperpopparel. (Els de Grefte)
Het wás al een filmisch experiment van ongekende orde: cineast en kunstenaar Steve McQueen, die het boekwerk Atlas van een bezette stad – Amsterdam 1940-1945 van zijn echtgenote en historicus Bianca Stigter verfilmde. Drieduizend adressen én de bijbehorende oorlogsgeschiedenissen. En toen bemoeide het virus zich met de opnamen. Het maakt de bijna 4,5 uur lange documentaire De bezette stad (2023) tot een uniek kunstwerk, dat op twee elkaar voortdurend kruisende sporen inwerkt op de kijker: we zien de (lege) stad tijdens de pandemie, we horen over wat er zich daar afspeelde tijdens de Tweede Wereldoorlog. (Bor Beekman)
Een achtergelaten tekst na een demonstratie tegen coronamaatregelen: ‘Zojuist de vakantie geboekt, erg lastig in deze tijd… Maar ik ben eruit, we gaan naar de Filistijnen.’ Een enorm parkeerterrein bij Schiphol met slechts één auto. Een eettafeltje in een kebabzaak tussen douchegordijnen. Het met het coronavirus geïnjecteerde aapje Dip, een proefdier, in de armen van een geheel in beschermende kleding gehulde verzorger. Henk Wildschut fotografeerde in opdracht van het Rijksmuseum 1,5 jaar de coronacrisis. Het boek dat hieruit voortkwam, Afstand, is een ongeëvenaard verslag van een onwerkelijke tijd. (Michiel Kruijt)
Geen filmgenre zit doorgaans dichter op de tijdgeest dan horror. Er waren wat slimme pandemiehorrorfilms en veel meer mislukkingen, maar het meest geslaagde voorbeeld van actuele horror uit de coronatijd is toch wel Host. De volledig op afstand gedraaide film van regisseur Rob Savage is in veel opzichten een klassieke slasher, met tieners die één voor één worden vermoord, omdat ze een seance willen doen. Maar dat alles zich afspeelde in een (behekste) Zoomruimte, was aangenaam herkenbaar. Extreem doeltreffende internethorror. (Alex Mazereeuw)
De Italiaanse techno-dj en producer Giuseppe Tillieci, artiestennaam Neel, vroeg collega’s uit de hele wereld een track te maken voor een corona-technoplaat, uiteraard gefabriceerd vanuit de huiskamer, het liefst somber starend uit het raam. De nummers van grootheden als Alessandro Cortini, Donato Dozzy en Caterina Barbieri, in 2020 samengebracht op het album WorldWideWindow, ademen die merkwaardige sfeer van een naderende apocalyps. Plus toch ook een vreemd soort weemoedige huiselijkheid, en vooral rust. De pandemie verdween, de magistrale muziek bleef hangen. Ook vanwege die bijzondere platenhoes: 56 door de musici meegestuurde foto’s van hun raam. (Robert van Gijssel)
Streamingdienst HBO probeerde in de coronatijd een aantal onfortuinlijke omstandigheden te combineren. Ze hadden films en series nodig; ook voor als de wereld weer in beweging kwam. Mike White draaide zes afleveringen van een satirische show in een (toch al) leegstaand luxe hotel op Hawaii. Acteurs waren er in overvloed. De set werd een streng bewaakte coronabubbel. En The White Lotus werd een van de succesvolste series van het jaar. En leverde een vertelvorm die ook in post-coronatijd succesvol bleef. (Mark Moorman)
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant