Deze week verslond ik de Netflix-komedieserie Haantjes, over mannen die willen weten hoe je nou man moet zijn. Direct in de eerste aflevering wordt Mike, tv-regisseur, ontslagen en vervangen door een jongere vrouw. Alleen omdat hij géén vrouw is, denkt-ie. Ocherm, dacht ik, dit is hoe ‘diversiteitsbeleid’ wordt ervaren: dat jou – man, wit, loodzware hypotheek om de nek, vederlichte echtgenoot op de bank – het tapijt zonder verklaring onder de voeten vandaan wordt gesleurd. Mike voelt zich gecastreerd: hij wordt assistent van zijn vrouw, ze is influencer. Een beetje wat parttimeprins Harry is overkomen met Meghan Markle.
Nu in Amerika alle DEI-initiatieven worden uitgerookt, vragen ook Nederlandse media zich af of we zijn uitgediversifieerd. Nu.nl wierp de vraag op of diversiteitsbeleid misschien meer kost dan het oplevert. Het Financieele Dagblad vroeg vorige week aan honderd studenten ‘of de tijd van diversiteitsbeleid echt voorbij is, en we ‘gewoon’ weer geld moeten gaan verdienen’ – geinige vraagstelling. Waddup kidz, die strijd tegen racisme, is dat nog een ding of stoppen we met poen verbranden? Glazen plafond: stukslaan of gewoon lekker schoon houden?
Over de auteur
Emma Curvers is mediaverslaggever en columnist van de Volkskrant. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
De studenten reageerden best verstandig, alleen haalden veel van hen als argument voor diversiteitsbeleid een rapport van McKinsey aan, waaruit moet blijken dat bedrijven winstgevender worden van diversiteitsbeleid. De werkelijkheid is grilliger: er is geen causaal verband en die studie bleek niet te repliceren (niet zo best dus). De afgelopen jaren werd veel met dat soort rapporten gezwaaid: doe het dan voor de winst! Ik vraag me inmiddels ook af of diversiteitsbeleid zo niet een beetje verkeerd is verkocht. Als jarenlang wordt rondgebazuind dat een regenboogwaaier aan werknemers alleen maar plezier en rendement oplevert, tsja, stoppen we dan als het niet altijd fun is? Is gelijkheid op zichzelf niet het nastreven waard?
Ook in Nederland wilden we rond 2020 wel geloven dat je niet alleen op grond van verdiensten carrière maakt, wie een beetje leuk meedeed leerde die zeven vinkjes uit het hoofd. Sommige zevenvinkers gaven zelfs royaal toe dat ze de wind mee hadden gehad. Maar dat was de theorie.
Er werden nooit veel woorden vuilgemaakt aan wat het streven naar diversiteit de meerderheid kost. Emancipatie is géén nulsomspel, zeiden we graag, de koek wordt alleen maar groter, maar in het geval van bijvoorbeeld een vacature is dat natuurlijk kul. Er zijn afvallers, misschien met wat minder vinkjes en meer angst om achterop te raken: wie behoedde hen voor de comfortabele aanname dat zij het niet geworden waren omdat er een diversity hire moest komen?
Zoals scheidend chef-opinie van NRC Lotfi El Hamidi in NRC schreef: als het gaat over emancipatie, gaat het weinig over wat de ‘ontvangende kant’ moet incasseren. En: ‘Wanneer minderheden op de sociale ladder klimmen en zelfs carrière maken in beroepen die cultureel en maatschappelijk invloedrijk zijn, dan komen reactionaire krachten los die zich niet laten beteugelen.’
Ook in Nederland zijn er vermoedelijk hordes haantjes die thuis mokken dat de spelregels in hun nadeel zijn aangepast – terwijl ze waarschijnlijk maar een fractie minder bevoordeeld zijn. Verrassend is dat verzet niet, in het land van de VVD en Rutte, die almaar herhaalde dat ‘de uitkomst van de maatschappelijke race aan de mensen zelf is’. Als je dat echt gelooft, leg dan maar eens uit waarom Wopke ‘Kaaklijn van McKinsey’ Hoekstra met zijn trackrecord nog altijd door mocht naar de Europese Commissie.
Tuurlijk, er is vooruitgang geboekt die niet meer terug te draaien is, maar de backlash kan óók nog groeien. Ik ben benieuwd wat er gebeurt als straks de termijn afloopt van de nationaal coördinator racismebestrijding, die van de PVV ‘een ander baantje mag gaan zoeken’. Ook dan gaat het vast over geld uit het raam smijten. Dan hoop ik dat er nog iemand zegt: idealen kosten altijd iets.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant