Van het verbod op gratis plastic tasjes tot doppen die vast blijven zitten aan drinkflessen, het moet allemaal helpen het afval op stranden te verminderen. Burgerwetenschappers meten deze dagen hoe goed de aanpak echt werkt, van Schiermonnikoog tot Scheveningen.
is chef van de wetenschapsredactie van de Volkskrant.
Ziet u deze dagen iemand met een meetlint en een zoekende blik over het strand lopen? Dikke kans dat het een de van de burgeronderzoekers is die helpt om nauwgezet het afval op stranden in kaart te brengen.
Doel is om te meten wat voor afval er ligt. Zo ontstaat een beeld in hoeverre beleid aanslaat en waar de grootste kans ligt om de hoeveelheid afval op de stranden te reduceren.
Alles over wetenschap vindt u hier.
Stichting De Noordzee meet al meer dan twintig jaar het afval op niet-toeristische stranden. Sinds kort richt ze zich samen met de Universiteit Utrecht ook op de toeristische stranden. Voor dit onderzoeksproject, Meet Mee, struinen vrijwilligers in de lente en de herfst het zand af op zoek naar afval. De huidige meetronde loopt tot zaterdag 15 maart.
Deelnemers zetten op een zelfgekozen stuk strand met een meetlint 50 meter af. Vervolgens lopen ze van de duinvoet heen en weer naar de vloedlijn, om zo een rechthoek uit te kammen.
In een app noteren de burgerwetenschappers wat ze precies vinden. Dat is soms nog best lastig, want is dat stokje nou van een lolly of van een wattenstaafje? ‘Ook hout kan soms verwarrend zijn’, zegt projectleider Gita Maas van Stichting De Noordzee. ‘De gouden regel is dan: bewerkt hout is afval, onbewerkt hout niet.’
Deelnemers krijgen een digitale toolkit met foto’s van afval om te helpen bij het categoriseren.
Op toeristische stranden vinden deelnemers in hun zoekgebied, omgerekend naar 100 meter strand, al snel rond de driehonderd items. En dat is vaak nog maar het topje van de ijsberg. Maas: ‘Sigarettenpeuken of plastic pellets (korrels, red.) kun je zomaar missen. Terwijl sigarettenpeuken wel allerlei giftige stoffen het milieu in laten lekken.’
Het goede nieuws: uit het langer lopende onderzoek op de niet-toeristische stranden blijkt dat de hoeveelheid strandafval is geslonken, met ruim een kwart in tien jaar tijd.
Dit komt door een betere aanpak aan de bron, zoals het verbod op gratis plastic tasjes en het verbod op het oplaten van ballonnen dat veel gemeenten invoerden. En zo zijn er meer positieve ontwikkelingen, zoals de plastic dopjes van drinkflesjes die tegenwoordig aan flessen vast blijven zitten.
Ook lokaal ziet Maas nog ruimte voor verbetering. Toen een gemeente onlangs besloot een rookvrije zone in te voeren op het strand, turfden burgerwetenschappers bij de volgende telling nog evenveel peuken als op een stuk niet-rookvrij strand.
Maas: ‘Bij navraag op het strand bleek dat badgasten niet wisten dat ze in een rookvrije zone zaten. Op zo’n moment gaan we in gesprek met de gemeente, die vervolgens de communicatie verbetert. Bij een volgende meting zullen we ontdekken of het geholpen heeft.’
Top 5 meest gevonden afval op toeristische stranden
1. Zacht plastic (2,5-50 cm)
2. Zacht plastic (0-2,5 cm)
3. Vispluis (Kleine gekleurde plastic draadjes die in trossen onder visnetten hangen, om de netten te beschermen tegen slijtage langs de zeebodem)
4. Hout
5. Hard plastic (0-2,5 cm)
Bron: MeetMee, maart 2024
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant