Eerder werkte ze voor Parijse modehuizen als Chloé en Givenchy, nu is Clare Waight Keller creatief directeur bij het commerciële Uniqlo. Minder glamoureus, maar een stuk rustiger. Zo komt ze nog eens toe aan de liefhebberijen die ze met ons deelt als Gids.
Voordat de Britse modeontwerper Clare Waight Keller (54) met een proteïnesmoothie in de hand de deur uit stapt om naar haar kantoor in het centrum van Londen te gaan, heeft ze er al een yogasessie op zitten. Onlangs ontdekte ze het Japanse yogakanaal B-life op YouTube. ‘Ik versta de taal niet, maar hoop er tussen de poses door iets van op te pikken’, zegt Waight Keller via een videoverbinding vanuit Londen. Ze draagt een simpele grijze wollen trui, heeft geen of nauwelijks make-up op en verontschuldigt zich bij voorbaat voor haar twee teckels die ‘misschien wat zullen blaffen tijdens het interview’.
Onze gids dit weekeinde is een rubriek in Volkskrant Magazine waarin een bekend persoon (op velerlei terreinen) uit binnen- of buitenland ons gidst langs zijn of haar favorieten.
Haar interesse in Japan is geen toeval. Na jarenlang hoofdontwerper te zijn geweest van de Parijse modehuizen Chloé en Givenchy, waar ze de trouwjurk van Meghan Markle ontwierp, is ze sinds vorig jaar creatief directeur bij het Japanse merk Uniqlo. Deze keten opende in 2018 zijn eerste Nederlandse winkel aan de Kalverstraat in Amsterdam. In Europa verwierf Uniqlo naam als het merk voor kasjmier truien onder de 100 euro. Inmiddels zijn er ook vestigingen in Den Haag, Rotterdam, een tweede in Amsterdam en vanaf maart in Amstelveen. Net als Zara en H&M biedt Uniqlo alledaagse kleding tegen lage prijzen, maar met een belangrijk verschil: het merk brengt simpele collecties die niet steeds meebewegen met modetrends.
Zo ging er eind vorig jaar een door Waight Keller ontworpen tijdloze spijkerbroek met wijde pijpen viraal op TikTok, waarna de verkoopcijfers in die periode verdubbelden ten opzichte van het jaar ervoor. De ontwerper wijst het succes toe aan verfijning: ‘Bij Uniqlo nemen we de tijd om ontwerpen te perfectioneren. Elk prototype wordt bijvoorbeeld zes weken gedragen door mensen op kantoor en verbeterd voordat het in productie gaat.’
Een grote ontwerper als creatief directeur bij een commercieel merk is zeldzaam. Succesvolle samenwerkingen voor collecties zijn er vaker, zoals H&M met Viktor & Rolf of met Karl Lagerfeld. Uniqlo hanteerde dezelfde succesformule en werkte eerder samen met Jonathan Anderson, Jil Sander en Marni. In 2023 volgde Waight Keller met een collectie met oversized blazers, gewatteerde jassen en wollen truien. Vanwege het succes bood Uniqlo haar een vaste rol aan als creatief directeur.
Hoewel haar werk bij Uniqlo minder glamoureus lijkt dan het ontwerpen van couture voor de Parijse modeweek, brengt het haar een ander kostbaar goed: tijd. Als creatief directeur ontwerpt ze twee collecties per jaar voor mannen en vrouwen. Bij Chloé en Givenchy waren dat er respectievelijk vijf en tien per jaar.
Waight Keller groeide op in Birmingham in de jaren negentig, omringd door punks, skinheads en goths. Zelf was ze een new romantic, beïnvloed door Duran Duran, en droeg ze wijde broeken met zwierige blouses in zachte tinten. Ze studeerde mode in Londen en specialiseerde zich in knitwear (breisels), destijds een onontgonnen terrein. Fast fashion stond nog in de kinderschoenen, en ontwerpen van massaproductiemerken kwamen vaak niet verder dan een eenvoudige ronde hals.
Haar specialisatie leverde haar een baan op bij Calvin Klein in New York, gevolgd door Ralph Lauren, en daarna werkte ze in Milaan bij Gucci tijdens de gloriedagen van hoofdontwerper Tom Ford. Na jaren werken voor deze drie mannelijke ontwerpers wilde ze een vrouwelijk perspectief inbrengen. Waight Keller: ‘Ik droeg en voelde natuurlijk zelf de kleding, dus begreep goed aan welke pasvormen en materialen vrouwen behoefte hadden.’ In Schotland werd ze creatief directeur bij Pringle of Scotland, waarna ze in Parijs de overstap maakte naar Chloé (ze werd er aangenomen toen ze zeven maanden zwanger was) en later Givenchy, waar ze ook couture maakte. Daar stond ze als eerste vrouw ooit aan het hoofd.
‘Het combineren van een ontwerpcarrière met het moederschap is niet makkelijk’, zegt de moeder van drie. Haar voorganger bij Chloé, Phoebe Philo, was in 2012 de eerste vrouw in een topfunctie bij een modehuis die met zwangerschapsverlof ging. Bij Chloé kreeg Waight Keller in totaal een kleine twee maanden verlof en een appartement dicht bij kantoor voor haar gezin.
Volgens Waight Keller zijn de machtsverhoudingen in de industrie scheef. ‘Bij modehuizen werken veel vrouwen, toch zijn de hoofdontwerpers meestal man.’ Doordat zorgtaken sneller bij vrouwen komen te liggen, hebben zij minder tijd om zich te ontwikkelen op creatief vlak. ‘Zo loopt een man onderweg naar de top altijd een stapje voor’, zegt ze. ‘Ik hoop dat ik voor vrouwen een voorbeeld ben, om toch te proberen die topfunctie te bereiken.’
‘Ik was in oktober in Seoul, een van mijn favoriete plekken in Azië, net als Tokio. In deze hoofdstad van Zuid-Korea is mode groot – letterlijk. Oversized silhouetten zijn er populair: vrouwen dragen ballonvormige cropped broeken met kleine tops en een groot jack. Ook mannen zijn er extreem modebewust, ze lopen in nylon hiking- en outdoorjassen gecombineerd met wijde jeans en T-shirts. Het voelt op straat alsof je naar een minimodeshow kijkt, maar dan zonder dat het overdreven of gekunsteld aanvoelt. Je ziet een vorm van zelfexpressie die je in het Westen minder ziet. Het doet me denken aan hoe mode twintig à dertig jaar geleden in Europa en de Verenigde Staten was: heruitgevonden door de jeugd en betaalbaar. In het Westen stegen de prijzen voor designerkleding de laatste jaren naar recordhoogten. Een jas van een groot modehuis kost nu rond de 4.000 euro. In Seoul zie je veel kleine, onafhankelijke ontwerpers die relatief betaalbare kleding maken, tussen de 100 en 300 euro. De inwoners van Seoul kleden zich op een bijzondere manier, simpelweg omdat ze in een omgeving leven die dat stimuleert en omarmt.’
‘Deze Amerikaanse ontwerper ontdekte ik tijdens mijn eerste baan, begin jaren negentig, bij Calvin Klein in New York. Destijds had je je sportkleding, zoals een catsuit of een turnpakje, en je normale kleding. Kamali was een van de eersten die deze werelden samenbracht en kleding maakte van stretchstof. Dat materiaal is nu niet meer weg te denken uit ieders kledingkast. Ze ontwerpt nog steeds, en ondanks haar baanbrekende werk is zij een van de vrouwen die over het hoofd worden gezien: haar naam is niet over de hele wereld bekend.
Een kledingstuk ontwerpen met stretchstof is lastig, omdat het zich bij beweging om het lichaam vormt. Kamali weet een gevoel van vrouwelijkheid te creëren door te werken met Japans-achtige pasvormen, waarbij grote hoeveelheden stof, die gedrapeerd zijn vanaf de schouders, in de taille samenkomen en vervolgens bij de heupen weer volume scheppen.
Wat zij echt heeft omarmd, is een gevoel van vrijheid in kleding: het draait om bewegingsvrijheid en gemak van vrouwen. Het is een filosofie die ik heb meegenomen in mijn damesmode en ontwerpproces in de afgelopen decennia: alles draait om beweging.’
‘Tijdens mijn studie leerde ik bij modegeschiedenis over de verschillende stromingen in de jaren dertig en veertig en kwam ik de naam van Madame Grès tegen. Ze hoort bij het rijtje vrouwelijke ontwerpers van Coco Chanel, Madeleine Vionnet, Elsa Schiaparelli: ze brachten een vooruitstrevende, gedurfde benadering van couture. Madame Grès was een pionier in het gebruik van jerseyachtige stoffen, zijde en het lichte, semitransparante materiaal georgette. Omdat deze stoffen zo licht waren, droegen ze bij aan de bewegingsvrijheid van vrouwen.
Hetzelfde principe als Kamali, maar dan op een ander niveau: Madame Grès maakte couture. Ze had enorme aandacht voor detail en stond erom bekend tot 300 uur aan een enkele jurk te werken, waarbij elke plooi met de hand werd gevormd. Dat ambacht zie je nog maar zelden.
De jaren dertig vormden een hoogtepunt voor vrouwelijke ontwerpers, want nu, bijna honderd jaar later, lijken we eerder een stap terug te zetten: waar zijn de vrouwen aan de top bij de luxehuizen? Daarnaast draait mode nu om statements en sociale media, terwijl subtiliteit en vakmanschap minder aandacht krijgen. Gelukkig zijn er merken zoals The Row, van actrices Mary-Kate en Ashley Olsen, die laten zien dat een ingetogen benadering van design nog steeds gewaardeerd wordt. Hun show begin vorig jaar in Parijs, waar mobieltjes verboden waren, was razend populair. De mode heeft meer van dat soort stemmen nodig.’
‘Er zijn zoveel pubs in Londen, een favoriet is moeilijk te kiezen. Maar toch kies ik de Hollywood Arms in Chelsea, want hier voelt het heel huiselijk aan. Dat komt niet alleen door de kroonluchters, het behang waarop een bos geschilderd is en de donkerbruine bar midden in de ruimte, maar ook doordat hier veel mensen uit de buurt samenkomen. Dat voegt zoveel karakter toe aan een plek.
Meestal drink ik er een biertje, omdat ze veel lokale soorten hebben. De pub zit op tien minuten loopafstand van mijn huis en zit op de route terug van werk, dus ik ben hier regelmatig te vinden.’
‘Petersham Nurseries in het plaatsje Richmond, gelegen in het zuidwesten van Groot-Londen, bestaat nu zo’n vijftien jaar, waarvan ik er al twaalf kom. Een Italiaanse familie kocht daar een huis, en op dat terrein stonden al een kas en kwekerij. Eerst hebben ze die omgebouwd tot een tuinwinkel, daarna voegden ze een theesalon toe, en uiteindelijk groeide het uit tot een restaurant.
In de kas serveren ze fantastisch Italiaans eten en zit je midden tussen de planten en het groen, en die veranderen natuurlijk met de seizoenen mee. Het voelt er ontspannen en tegelijkertijd magisch, vooral als buiten de schemering valt. Laatst zaten we daar aan een lange tafel met een grote groep vrienden tot diep in de nacht.’
‘Tijdens mijn tijd in Parijs was dit museum jarenlang gesloten vanwege renovaties. Voor een evenement van Chloé kreeg ik de kans om het ’s nachts, in mijn eentje, te bezoeken. Het was indrukwekkend om omringd te zijn door zo’n uitgebreide verzameling van het werk van Pablo Picasso. Het museum toont veel sculpturen van gezichten, maar de potloodtekening van zijn geliefde Marie-Thérèse Walter – gemaakt in een periode waarin hij zijn stijl steeds verder abstraheerde – is mijn favoriet.
In de BBC-documentaire Picasso: The Beauty and the Beast werd me duidelijk hoe geobsedeerd hij was met de schoonheid van Walter – haar Romeinse neus, de manier waarop ze haar haar droeg. Vaak gaat het over hoe pijnlijk het is dat hij van jonge vrouw naar jonge vrouw ging. Maar in de documentaire zag ik ook dat hij een sterke emotionele connectie had met die vrouwen. Voormalige muzes voelden zich echt gezien door hem, waardoor een leven soms een heel andere wending kreeg.’
‘Dit model broek heeft al decennia een coole, stijlvolle uitstraling. Kijk maar naar Jane Birkin, die in de jaren zeventig groot liefhebber was. Nu maakt deze jeans een comeback bij jonge mensen – het is een tijdloos model, zo blijkt.
Ik heb een paar van deze jeans ontworpen toen ik bij Chloé werkte, het waren onze bestsellers. Ik maakte ze in wit en verwassen blauw, zelf heb ik ze nog steeds in mijn kast liggen. Ook de jeans met wijde pijpen die ik maakte bij Uniqlo ging viral, waarschijnlijk omdat mensen na het tijdperk van de skinny jeans op zoek waren naar iets nieuws.
Modeliefhebbers zeggen dat skinny jeans dit jaar weer terugkomen, maar ik zie het nog niet echt gebeuren. Het is niet dat ik er geen fan van ben, maar het voelt gewoon nog te vroeg. We hebben pas twee à drie jaar de wijde jeans terug en de skinny bleef wel vijftien jaar populair. Ik denk, en hoop, dat er eerst nog ruimte is om nieuwe silhouetten te verkennen.’
‘Ik leerde over Vermeer tijdens mijn mode-opleiding in Londen bij een project over Nederlandse schilderkunst. Vermeer staat natuurlijk bekend om zijn prachtige gebruik van licht en het feit dat hij alledaagse taferelen schildert. Ik hou ervan hoe hij die momenten van eenzaamheid en persoonlijke ruimte vastlegt, niets groots of met overdaad, maar juist iets eenvoudigs en puurs. Zijn werk is een eerlijke en oprechte weergave van hoe iets of iemand op een moment is. Destijds waren er veel schilderijen van rijke families, vooral in Engeland – de aristocratie, koningen en koninginnen. Maar om juist de gewone mensen van die tijd op zo’n prachtige manier afgebeeld te zien, vind ik veel interessanter.
Het Meisje met de parel staat natuurlijk boven aan mijn lijst met favorieten. Maar ook zeker Het Melkmeisje: weer dat prachtige gebruik van licht en het feit dat ze gewoon een alledaagse bezigheid uitvoert in eenvoudige, maar mooie kleding; een blauwe rok met geel lijfje. Je ziet dat het waarschijnlijk linnen is of een andere natuurlijke stof – niet chic, maar juist prachtig in zijn eenvoud.’
‘Op haar 50ste verjaardag krijgt hoofdpersoon Elisabeth Sparkle, gespeeld door Hollywoodactrice Demi Moore, te horen dat ze moet stoppen met haar aerobics-tv-show. Dan biedt een mysterieus bedrijf haar een dubbelleven aan met haar jongere zelf. Na een injectie met ‘de substantie’ zal de rest vanzelf volgen.
Deze film van regisseur Coralie Fargeat toont dat vrouwen op leeftijd vaak ten onrechte worden afgeschreven, aan de kant gezet of als minder relevant of mooi worden gezien. Terwijl ze juist dan nog zoveel liefde te bieden hebben. Maar de film toont ook de obsessie die vrouwen hebben met jong blijven.
Ik keek de film thuis met mijn dochters. Het was confronterend, maar ook goed om te zien, want je kunt veroudering niet stoppen, dat is zeker. Het beste wat je kunt doen is het met gratie te accepteren. Ik probeer er niet te veel over na te denken. Ik zorg goed voor mezelf, eet gezond en rust voldoende uit. In onze drukke levens verliezen we zoveel tijd door altijd maar bezig te zijn. De Japanse gedachte van het omarmen en waarderen van de seizoenen in het leven, vind ik daar een mooi tegenwicht voor.’
19 augustus 1970 Geboren Birmingham, Engeland.
Volgde modeopleiding aan de Ravensbourne College of Art (nu Ravensbourne University London) en een master in knitwear aan de Royal College of Art.
1993 Begonnen bij Calvin Klein in New York.
1997 Werkt bij Ralph Lauren aan de mannen-premiumlijn Purple Label.
2000 Verhuist naar Parijs en voegt zich bij Gucci.
2005 Creatief directeur bij Pringle of Scotland.
2007 Ontvangt bij de Scottish Fashion Awards Designer of the Year in de categorie kasjmier.
2011 Creatief directeur bij Chloé in Parijs.
2017 Creatief directeur van haute couture en ready-to-wear bij Givenchy.
2018 Ontwerpt de trouwjurk van Meghan Markle voor haar huwelijk met Prins Harry.
2018 Wint British Designer of the Year Womenswear bij de British Fashion Awards.
2019 Time Magazine noemt Waight Keller in lijst met invloedrijkste personen van het jaar.
2020 Stopt bij Givenchy.
2023 Ontwerpt eerste kledinglijn voor Uniqlo.
2024 Benoemd tot creatief directeur van Uniqlo.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant