Mohammad Kanfash | Syrië-expert In Syrië laaide de afgelopen dagen het geweld op tussen veiligheidstroepen van de nieuwe Syrische regering en aanhangers van de verdreven leider Bashar al-Assad. „De onvrede is niet snel weg.”
De afgelopen dagen waren delen van Syrië het toneel van gevechten tussen aanhangers en veiligheidstroepen van de huidige regering tegenover aanhangers van de verdreven leider Bashar al-Assad. Volgens het Syrisch Observatorium voor de Mensenrechten, een in het Verenigd Koninkrijk gevestigde ngo met bronnen in Syrië, zijn daarbij honderden burgerdoden gevallen. Precieze aantallen ontbreken.
Volgens Syrië-expert Mohammad Kanfash, verbonden als onderzoeker aan de Universiteit Utrecht, was er sprake van „twee soorten geweld. Het eerste is de militaire confrontatie tussen de staat en de overblijfselen van het Assad-regime, tot een tweede categorie behoort het geweld tussen verschillende gemeenschappen, waarbij alawitische burgers [Assad is ook een alawiet] zijn gedood uit wraak.”
Het geweld begon met een gecoördineerde aanval van aanhangers van het voormalige regime in de kustregio op veiligheidstroepen en stedelijke infrastructuur, zoals ziekenhuizen. „Dit maakte veel los in het land”, zegt Kanfash. „Niet alleen stuurde de regering ter versterking troepen naar de kust om de aanvallen af te slaan, ook grepen burgers – of groepen die niet zijn gelieerd aan de staat – naar de wapens. Na dertien jaar burgeroorlog zijn die ruim voorhanden. En dit leidt tot geweld tegen burgers.”
Volgens Kanfash heeft het Syrische ministerie van Binnenlandse zaken toegegeven dat ook regeringstroepen zich schuldig hebben gemaakt aan schendingen tegen burgers. „Naar verluidt zijn er sindsdien twee groepen strijders gelieerd aan het nieuwe regime opgepakt en heeft de regering belooft met een onderzoek te komen.”
Heeft de nieuwe Syrische president Ahmed al-Sharaa zijn troepen wel in de hand?
„Hoewel er gesproken wordt van een Syrisch ministerie van Defensie, is het eigenlijk nog een ministerie in wording. Het is pas recentelijk opgericht en ertoe behoren verschillende strijdgroepen die uit de burgeroorlog zijn voortgekomen. Het gaat dus niet alleen over de strijders van de goed gedisciplineerde rebellengroep HTS, waarmee al-Sharaa in december het offensief tegen Assad begon. Sommige milities die nu onderdeel zijn van de staatsleger kennen een zeer problematisch verleden, zoals het Syrische Nationaal Leger, uit het noorden van het land.”
Wat doet de nieuwe regering tegen het sektarisch geweld?
„De kustregio is afgesloten van de rest van het land om te voorkomen dat er nog meer gewapende groepen op eigen houtje naar de regio afreizen. Ook zijn extra veiligheidstroepen gestationeerd in bijvoorbeeld Homs waar veel alawieten wonen, om uitbreiding van het sektarisch geweld te voorkomen.
„Het geweld is zeer problematisch voor het nieuwe regime. Verdere animositeit tussen de bevolkingsgroepen maakt het land alleen maar instabieler. Daarnaast schaadt het het vertrouwen dat andere landen in al-Sharaa hebben en schrikt het mogelijke investeerders af die nodig zijn om het land weer op te bouwen.”
Is het geweld een begin van een grootschalige opstand tegen de nieuwe regering?
„Mijn inschatting is van niet. Met de val van het Assad-regime hebben zijn bondgenoten niet de kans gekregen om veel middelen en mankracht veilig te stellen. Ze hebben daarbij niet meer het maatschappelijke bereik of coördinerend vermogen om een uitgebreide opstand lang vol te houden.
„Wél verwacht ik dat er sporadisch uitbarstingen van geweld zullen zijn. Hoewel Al-Sharaa amnestie heeft beloofd aan medestanders van het oude regime die geen hoge rang hadden en niet betrokken waren bij moordpartijen, blijven er duizenden mensen die geen voorstander zijn van dit regime. En dus is de onvrede niet snel weg.
„Daar komt nog eens bij dat de slechte staat van de lokale economie het een stuk makkelijker maakt voor aanhangers van het Assad-regime om strijders te rekruteren in de kustregio. Veel mensen die door Assad werden betaald, zitten nu zonder inkomen. Als Hezbollah, de Iraniërs of Israël – allen tegenstanders van het nieuwe regime – Damascus willen ondermijnen, kan dat door met een beetje geld duizenden wanhopige mensen te rekruteren. Mensen die het nieuwe regime toch al wantrouwen.
„Als de economie niet snel begint te werken en er niet meer banen bijkomen, vrees ik meer geweld te zien. Hiervoor moeten de verlammende sancties van het Westen tegen Syrië zo snel mogelijk worden opgedoekt.”
Source: NRC