Topatleten rennen hun wedstrijden tegenwoordig op carbonschoenen. Het levert ze betere tijden op. Kan een amateurhardloper er ook van profiteren?
Dit weekend is de City-Pier-City Loop in Den Haag. Met bijna vijftienduizend deelnemers is het een van de drukstbezochte hardloopevenementen waar je een halve marathon kunt lopen. Zoveel hardlopers, zoveel trainingsschema’s. Maar wat ook opvalt: de grote variatie in schoeisel.
Toen Eliud Kipchoge in 2019 als eerste de marathon liep in minder dan twee uur, ging de aandacht behalve naar de atleet zelf ook uit naar zijn schoeisel.
Zijn schoenen bleken een carbon plate te hebben, een plaat koolstofvezels onder de gehele voet. ‘Je krijgt het gevoel dat je vooruit wordt gestuwd’, zegt Mariska van Sprundel, wetenschapsjournalist en auteur van een aantal hardloopboeken.
Ook onderzoek bevestigt dat wedstrijdlopers sneller zijn op carbonschoenen. Profs verbeterden hun toptijden met de komst van de nieuwe schoenen met zo’n 0,6 tot 2,3 procent, becijferden onderzoekers van onder meer de Universiteit Côte d’Azur.
Beter Leven
In de rubriek Beter Leven beantwoorden we, samen met experts, praktische vragen op het terrein van onder meer gezondheid, geld en duurzaamheid. Zelf een vraag voor deze rubriek? beterleven@volkskrant.nl
Nu spelen er bij wedstrijden meer factoren dan alleen de schoenen. Daarom is het zinnig om een labexperiment op te zetten met verschillende typen schoenen. Nog voordat de Franse onderzoekers de verbeteringen van lopers gemeten hadden, nam de Nederlandse bewegingswetenschapper Wouter Hoogkamer de schoenen onder de loep. Hij deed dit door sterke atleten te vragen om op een lopende band te rennen, met snelheden die opliepen van 14 tot en met 18 kilometer per uur. Ter vergelijking: volgens het CBS is de gemiddelde snelheid van een stadsfietser 12 kilometer per uur.
De proefpersonen ademden in een apparaat dat hun zuurstofopname registreerde. De lopende band onder hun voeten veerde niet zoals gebruikelijk, maar was juist star, om zo een hard wegdek na te bootsen. Door te kijken naar de zuurstofopname en de manier waarop de atleten liepen, kon ook Hoogkamer vaststellen dat hardlopen op de carbonschoenen efficiënter is, terwijl de schoenen nog niet eens in de winkel lagen.
‘Toch is het te kort door de bocht om te stellen dat alleen de carbonplaat de schoen sneller maakt’, zegt Hoogkamer, verbonden aan de Universiteit van Massachusetts Amherst. Fabrikanten stoppen ook allerlei soorten ‘foam’ in de zool. Dit schuim absorbeert niet alleen de schokken, maar ‘lanceert’ ook tijdens het afzetten.
Moeten alle hardlopers dan nu naar de winkel sprinten voor dure superschoenen met carbonplaten en foam? Wacht nog even. De snelheidsverbeteringen zijn vooral te zien bij heel snelle lopers. Voor de gemiddelde amateur ziet het beeld er anders uit.
Bij een studie van onder meer de Universiteit van Michigan liepen proefpersonen een stuk langzamer over de lopende band dan bij het experiment van Hoogkamer. Bij 10 kilometer per uur was het voordeel van de superschoenen al gezakt tot 0,9 procent. Dit ligt waarschijnlijk aan de manier waarop het schuim in de zool samenperst tijdens het rennen, zegt inspanningsfysioloog Dustin Joubert in hardlopersmagazine Runner’s World. Een snellere loper zorgt voor relatief grotere krachten en drukt het schuim sterker samen dan de langzamere renner.
Er zijn nog meer redenen waarom schoeisel voor amateurrenners anders kan uitpakken dan voor de toppers, zoals een grotere gevoeligheid voor blessures of simpelweg minder loopervaring.
Zelf gebruikt de rennende wetenschapsjournalist Van Sprundel tijdens het trainen gewone hardloopschoenen en zet ze de ‘turboschoenen’ in tijdens wedstrijden. Ook Hoogkamer gebruikt de superschoenen alleen om in wedstrijden te kunnen pieken. Het zou een dure grap worden om de carbonschoenen met foam ook tijdens trainingen te dragen.
Hoogkamer: ‘Door het zachte foam slijten de carbonschoenen veel sneller dan trainingsschoenen.’ Runner’s World waarschuwt dat de schoenen na zo’n 200 tot 300 kilometer aan vervanging toe zijn, twee keer zo snel als gewone. Topatleten gebruiken de superschoenen soms zelfs maar één marathon, daarna nemen ze weer nieuwe.
Van Sprundel adviseert de amateurrenner om vooral eerst naar een speciaalzaak te gaan. ‘Daar zullen ze vragen naar je doelen en kan je een aantal schoenen uitproberen.’ Ze benadrukt dat de schoenen vooral prettig moeten zitten. Hoogkamer stemt hiermee in: ‘Zelfs als de specialist schoenen met carbonplaten aanraadt maar ze zitten niet lekker, kun je beter een ander paar kiezen.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant