Na de Brexit in 2020 was de enige vraag nog welk Europees land zou volgen met een exit. Gesproken werd over een Italexit, Spexit, Frexit en Grexit. Maar sinds de Russische inval in Oekraïne en vooral sinds het aantreden van Trump, is het ideaal van de Europese eenheid helemaal terug. Zelfs de populistische partijen omhelzen de ooit zo vermaledijde EU. Een Europese Politieke Unie (EPU), die eigenlijk nodig is om de Europese Monetaire Unie (EMU) op termijn overeind te houden, gloort aan de horizon.
Neuro- en zeurolanden vormen inmiddels één blok. Dat komt omdat het met Duitsland al enige tijd economisch steeds slechter gaat. Het duurt nog maar even of Duitsland, dat van plan is 500 miljard euro in zijn infrastructuur te pompen, is zelf een zeuroland. De nieuwe coalitie wil de roemruchte Schuldenbremse, de automatische rem op vergroting van de staatsschuld, opheffen. Het trauma van de Weimarrepubliek – de hyperinflatie van een eeuw geleden – dat het land zo huiverig maakte voor een zwakke munt, is eindelijk voorbij.
Over de auteur
Peter de Waard is journalist en columnist van de Volkskrant, gespecialiseerd in financieel-economische onderwerpen.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Afgelopen dinsdag liep de rente op de Duitse staatsschuld met 0,2 procentpunt op – zo’n stijging op één dag was sinds 1998 niet meer voorgekomen. Beleggers zijn er niet langer van overtuigd dat Duitse obligaties een veilige haven zijn. Ook andere landen kunnen hun schulden verder vergroten zolang het om defensie-uitgaven gaat, zo zegde Europese Commissie-voorzitter Von der Leyen toe. Ze geeft alle lidstaten ontheffing van het stabiliteits- en groeipact, dat bepaalde dat landen op straffe van boetes de staatsschuld niet hoger mochten laten oplopen dan 60 procent en het begrotingstekort niet hoger dan 3 procent van het bbp.
Nu was deze grondwet van de economische en monetaire unie allang niet meer in marmer gebeiteld. Maar het vodje papier gaat in de shredder. De schuldenberg mag tot in het oneindige groeien. En als het fout afloopt, kan de Europese Centrale Bank (ECB) eventueel het schuldenpapier opkopen.
Elke EU-lidstaat levert zich met huid en haar uit aan Frankfurt en Brussel. De EU eigent zich ook het recht toe zelf schuldpapier uit te geven. De financiële soevereiniteit van de lidstaten gaat in rook op. Tijdens de corona-epidemie werd een precedent geschapen door collectieve schulden namens de twintig EU-lidstaten uit te geven voor een economisch herstelfonds. Nu lijken ook via zogenoemde eurobonds de investeringen in defensie te worden gefinancierd. En dan ligt er ook nog Draghi’s plan om voor gezamenlijke rekening 500 miljard te investeren in nieuwe technologie en honderden miljarden in klimaatmaatregelen.
Poetin en Trump hebben de EU-lidstaten zo in elkaars armen gedreven dat unanimiteit nooit zo dichtbij is geweest. De populistische partijen, die met nationalistische agenda’s en anti-EU-retoriek hoog van de toren bliezen, zoals de PVV in Nederland, zijn in vertwijfeling. De gematigde krachten kunnen het momentum pakken. Alle macht naar Brussel. De droom van een Europese superstaat die Jacques Delors ooit had, kan nu worden gerealiseerd.
Dat komt goed uit nu de renovatie van het Binnenhof maar niet opschiet, een ambtenaar premier is en Xander van der Wulp naar NOS Sport gaat.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant columns