De leider die in crisistijd boven zichzelf uitstijgt is het cliché van de Hollywoodfilm, maar je kunt hem of haar in het echt ook weleens tegenkomen. Ex-komiek Zelensky is het bekendste recente voorbeeld, Justin Trudeau kan ontvlammen wanneer de toestand erom vraagt en er zijn hoge verwachtingen van Múte Egede, de Groenlandse premier die dingen zegt als ‘Kalaallit Nunaat (de oorspronkelijke Groenlandse naam van Groenland, red.) is van ons’ en ‘Wij willen geen Amerikanen zijn, wij willen geen Denen zijn, wij zijn Kalaallit’.
Hier hebben we Dick Schoof, en dat betekent nog even aankijken.
Over de auteur
Sheila Sitalsing is podcastpresentator en columnist voor de Volkskrant. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Schoof moet, mede namens ons, leveren op het wereldtoneel. Ursula von der Leyen noemt het herbewapenen, maar de tijd dat we serieus zelfvoorzienend bewapend waren ligt al zo ver achter ons dat je dat ‘her’ gerust kunt weglaten.
Meer nog dan geld vraagt dit om groot denken, ver voorbij de prijs van appelmoes, noem het een herbewapening van de geest. Het is zaak nieuwe ideeën te ontwikkelen over invloedssferen en internationale belangen en de rechtsorde in de wereld, en over waarden en grondrechten die het beschermen waard zijn, en over strategie. Het vergt inzicht in wat er gebeurt als je te lang toegeeflijk blijft toekijken hoe de bullebak elders tekeergaat: zoiets brengt ook ons rechtstreeks in gevaar.
Om het in Omtzigt-termen te stellen: de appelmoes in de winkel zal er niet goedkoper door worden.
Daar loopt Schoof aan tegen de beperkingen van de regeringscoalitie die hij geheel vrijwillig is gaan leiden, want tot de ergerlijkste kwalen van het populisme behoren het kleingeestige denken, het terugschrikken voor een blik over grenzen heen, het denkraam waarin het buitenland een kijkkast is met gekke gebruiken en raar eten, de opvatting dat het alleen zinvol is geld ‘naar het buitenland’ te sturen als daar per kerende post iets concreets voor terugkomt dat zich eenvoudig laat uitleggen en dat je omhoog kunt houden voor een camera, een potje appelmoes bijvoorbeeld.
Dat de BBB-leiding geen idee heeft hoe ze zich moet verhouden tot de rest van de wereld en tot een crisis die het boerenbelang ver voorbij is, valt haar nauwelijks kwalijk te nemen. Die partij is opgericht om een beperkte, overzichtelijke, lokale lobbyagenda uit te voeren; het is nooit de bedoeling geweest dat BBB’ers zouden meebeslissen over kwesties van oorlog en vrede. Dat we niettemin nu toch zitten met Henk Vermeer is een tragisch gevolg van de vermijdbare keuzen die Pieter Omtzigt, Dilan Yesilgöz, Dick Schoof en andere mensen die wél kunnen nadenken bij hun volle verstand hebben genomen.
Dat de PVV zich wankelmoedig beweegt door het Oekraïnedossier kan ook geen grote verrassing zijn. In Wilders’ binnenzak prikt nog altijd het vriendschapsspeldje dat hij in Moskou kreeg, zijn internationale contacten beperken zich tot extreemrechtse denkers en dito politici die doorgaans welwillend staan tegenover de Russische expansiedrift (al is het zaak op zijn geestverwante Giorgia Meloni te letten, omdat de grote Italiaanse defensie-industrie een immens belang heeft bij gezamenlijke Europese defensie: de honderden miljarden die loskomen gaan beslist ook naar Italië). Tegelijkertijd ziet hij dat zijn PVV-achterban niet per se pro-Poetin is, ook bang is voor oorlog, af en toe een krant leest en zich bezorgd afvraagt of de Navo niet iets meer moet worden gekoesterd.
Zo strompelt deze coalitie verder, onnozele BBB-obstructie hier, intimiderend PVV-gebrul voor de bühne daar, en verschrompelt Schoof verder.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant