Chinese medici luidden de afgelopen maanden herhaaldelijk de noodklok over de slechte kwaliteit van generieke geneesmiddelen. De publieke woede die online ontstond, werd gecensureerd. Nu kondigt de Chinese overheid toch maatregelen aan.
Afgelopen week zijn op het Nationale Volkscongres in Beijing, het belangrijkste politieke evenement van het jaar in China, plannen aangekondigd om het toezicht op generieke medicijnen te verscherpen. Een opmerkelijke draai, vorige maand werden breed levende zorgen over de kwaliteit van generieke geneesmiddelen in staatsmedia nog afgedaan als gebaseerd op ‘anekdotes en subjectieve gevoelens’.
Generieke medicijnen zijn goedkopere kopieën van medicijnen waarvan het patent is verlopen. Het debat over slecht werkende generieke medicijnen barstte in alle hevigheid los in januari, toen de directeur van een ziekenhuisafdeling in Shanghai waarschuwde voor generieke medicijnen die veel minder effectief zouden zijn dan de originele varianten: ‘We hebben verdovingsmiddelen die niet verdoven, bloeddrukverlagende middelen die de bloeddruk niet verlagen, en laxeermiddelen die niet laxeren.’
De Chinese toezichthouder op de zorg ontkende de problemen. Een uitgebreid testproces zou garanderen dat in staatsziekenhuizen enkel generieke medicijnen worden voorgeschreven die even veilig en effectief zijn als originele merkmedicijnen.
Een opmerkelijke vondst van een arts uit Hangzhou trok de betrouwbaarheid van die tests in twijfel. Op het Chinese sociale mediaplatform WeChat toonde Xia Zhimin dat een aantal veelgebruikte generieke medicijnen precies dezelfde effectiviteitsscores behaalden als originele merkpillen, ‘tot op twee decimalen na de komma’. Zeer onwaarschijnlijk, bevestigden andere artsen in Chinese media: ‘Alsof bij een examen iedereen dezelfde antwoorden produceert en zelfs dezelfde opstellen schrijft.’
De testdata die Xia had geanalyseerd werden daarop offline gehaald door de zorgtoezichthouder, omdat ze ‘redactionele fouten’ zouden bevatten. Ook het bericht van Xia zelf werd gecensureerd, evenals veel andere kritische berichten op sociale media over generieke medicijnen.
China kent een lange geschiedenis van gezondheidsschandalen, die Chinezen extra wantrouwend heeft gemaakt over de kwaliteit van medicijnen en voedsel. Zo leidde de verkoop van vergiftigd melkpoeder in 2008 tot de dood van minstens zes baby’s. In dezelfde jaren leidde een bloedtransfusieschandaal tot een hiv-epidemie. De laatste jaren voert de overheid een hevige strijd tegen corruptie in de zorgsector.
De huidige problemen met generieke medicijnen ontstonden na de invoering van een centraal inkoopsysteem voor medicijnen in 2018. Om zorgkosten te verlagen schreef de overheid voor ongeveer 70 procent van de medicijnen een aanbestedingsprocedure uit. Het systeem leidde tot felle concurrentie tussen Chinese farmaceuten. Té fel, menen deskundigen: zo won in december een farmaceutisch bedrijf de aanbesteding voor aspirine met een bod van minder dan 1 Chinese cent per tablet. Om winst te kunnen maken zouden fabrikanten na het winnen van een aanbesteding beknibbelen op de productiekosten.
Nu erkent de Chinese overheid op het Volkscongres alsnog dat het toezicht op generieke medicijnen moet worden verbeterd. In een interview met Beijing News lichtte Chen Songqi, een lid van de nationale adviesraad van de Chinese overheid, enkele voorstellen toe. Zo zou vooral het toezicht op geneesmiddelen na toelating tot het inkoopsysteem moeten worden aangescherpt. Daartoe moet een nationaal dataplatform worden opgericht en moeten meer statistici worden aangenomen bij de toezichthoudende dienst op geneesmiddelen.
Stacy Zhang, die effectiviteitsonderzoek naar medicijnen doet aan New York University Langone Health, beschouwt de nieuwe overheidsaanpak als ‘een goed teken’. Ze ziet weinig heil in het versterken van de toezichthoudende dienst. ‘Ze zouden beter de data beschikbaar kunnen stellen aan Chinese universiteiten voor effectiviteitsonderzoek. Zo werken wij in Amerika ook. Dat is een betere methode, minder bevooroordeeld.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant